૮. અત્તકારીસુત્તં

૩૮. અથ ખો અઞ્ઞતરો બ્રાહ્મણો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અહઞ્હિ, ભો ગોતમ, એવંવાદી એવંદિટ્ઠિ – ‘નત્થિ અત્તકારો, નત્થિ પરકારો’’’તિ. ‘‘માહં, બ્રાહ્મણ, એવંવાદિં એવંદિટ્ઠિં અદ્દસં વા અસ્સોસિં વા. કથઞ્હિ નામ સયં અભિક્કમન્તો, સયં પટિક્કમન્તો એવં વક્ખતિ – ‘નત્થિ અત્તકારો, નત્થિ પરકારો’’’તિ!

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, અત્થિ આરબ્ભધાતૂ’’તિ? ‘‘એવં, ભો’’. ‘‘આરબ્ભધાતુયા સતિ આરબ્ભવન્તો સત્તા પઞ્ઞાયન્તી’’તિ? ‘‘એવં, ભો’’. ‘‘યં ખો, બ્રાહ્મણ, આરબ્ભધાતુયા સતિ આરબ્ભવન્તો સત્તા પઞ્ઞાયન્તિ, અયં સત્તાનં અત્તકારો અયં પરકારો’’.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, બ્રાહ્મણ, અત્થિ નિક્કમધાતુ…પે… અત્થિ પરક્કમધાતુ… અત્થિ થામધાતુ… અત્થિ ઠિતિધાતુ… અત્થિ ઉપક્કમધાતૂ’’તિ? ‘‘એવં, ભો’’. ‘‘ઉપક્કમધાતુયા સતિ ઉપક્કમવન્તો સત્તા પઞ્ઞાયન્તી’’તિ? ‘‘એવં, ભો’’. ‘‘યં ખો, બ્રાહ્મણ, ઉપક્કમધાતુયા સતિ ઉપક્કમવન્તો સત્તા પઞ્ઞાયન્તિ, અયં સત્તાનં અત્તકારો અયં પરકારો’’.

‘‘માહં, બ્રાહ્મણ [તં કિં મઞ્ઞસિ બ્રાહ્મણ માહં (ક.)], એવંવાદિં એવંદિટ્ઠિં અદ્દસં વા અસ્સોસિં વા. કથઞ્હિ નામ સયં અભિક્કમન્તો સયં પટિક્કમન્તો એવં વક્ખતિ – ‘નત્થિ અત્તકારો નત્થિ પરકારો’’’તિ.

‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ! અટ્ઠમં.