૯. ઉદાયીસુત્તં

૨૯. અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં ઉદાયિં આમન્તેસિ – ‘‘કતિ નુ ખો, ઉદાયિ, અનુસ્સતિટ્ઠાનાની’’તિ? એવં વુત્તે આયસ્મા ઉદાયી તુણ્હી અહોસિ. દુતિયમ્પિ ખો ભગવા આયસ્મન્તં ઉદાયિં આમન્તેસિ – ‘‘કતિ નુ ખો, ઉદાયિ, અનુસ્સતિટ્ઠાનાની’’તિ? દુતિયમ્પિ ખો આયસ્મા ઉદાયી તુણ્હી અહોસિ. તતિયમ્પિ ખો ભગવા આયસ્મન્તં ઉદાયિં આમન્તેસિ – ‘‘કતિ નુ ખો, ઉદાયિ, અનુસ્સતિટ્ઠાનાની’’તિ? તતિયમ્પિ ખો આયસ્મા ઉદાયી તુણ્હી અહોસિ.

અથ ખો આયસ્મા આનન્દો આયસ્મન્તં ઉદાયિં એતદવોચ – ‘‘સત્થા તં, આવુસો ઉદાયિ, આમન્તેસી’’તિ. ‘‘સુણોમહં, આવુસો આનન્દ, ભગવતો. ઇધ, ભન્તે, ભિક્ખુ અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ – સેય્યથિદં એકમ્પિ જાતિં દ્વેપિ જાતિયો…પે…. ઇતિ સાકારં સઉદ્દેસં અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાન’’ન્તિ.

અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં આનન્દં આમન્તેસિ – ‘‘અઞ્ઞાસિં ખો અહં, આનન્દ – ‘નેવાયં ઉદાયી મોઘપુરિસો અધિચિત્તં અનુયુત્તો વિહરતી’તિ. કતિ નુ ખો, આનન્દ, અનુસ્સતિટ્ઠાનાની’’તિ?

‘‘પઞ્ચ, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? ઇધ, ભન્તે, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… તતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભન્તે, ભિક્ખુ આલોકસઞ્ઞં મનસિ કરોતિ, દિવા સઞ્ઞં અધિટ્ઠાતિ, યથા દિવા તથા રત્તિં, યથા રત્તિં તથા દિવા; ઇતિ વિવટેન ચેતસા અપરિયોનદ્ધેન સપ્પભાસં ચિત્તં ભાવેતિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં ઞાણદસ્સનપ્પટિલાભાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભન્તે, ભિક્ખુ ઇમમેવ કાયં ઉદ્ધં પાદતલા અધો કેસમત્થકા તચપરિયન્તં પૂરં નાનપ્પકારસ્સ અસુચિનો પચ્ચવેક્ખતિ – ‘અત્થિ ઇમસ્મિં કાયે કેસા લોમા નખા દન્તા તચો મંસં ન્હારુ [નહારુ (સી. પી.) દી. નિ. ૨.૩૭૭; મ. નિ. ૧.૧૧૦] અટ્ઠિ અટ્ઠિમિઞ્જં વક્કં હદયં યકનં કિલોમકં પિહકં પપ્ફાસં અન્તં અન્તગુણં ઉદરિયં કરીસં પિત્તં સેમ્હં પુબ્બો લોહિતં સેદો મેદો અસ્સુ વસા ખેળો સિઙ્ઘાણિકા લસિકા મુત્ત’ન્તિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં કામરાગપ્પહાનાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભન્તે, ભિક્ખુ સેય્યથાપિ પસ્સેય્ય સરીરં સીવથિકાય છડ્ડિતં [છડ્ડિતં (સી. સ્યા. પી.)] એકાહમતં વા દ્વીહમતં વા તીહમતં વા ઉદ્ધુમાતકં વિનીલકં વિપુબ્બકજાતં. સો ઇમમેવ કાયં એવં [એવન્તિ ઇદં સતિપટ્ઠાનસુત્તાદીસુ નત્થિ] ઉપસંહરતિ – ‘અયમ્પિ ખો કાયો એવંધમ્મો એવંભાવી એવંઅનતીતો’’’તિ [એતં અનતીતોતિ (સી.)].

‘‘સેય્યથાપિ વા પન [સેય્યથા વા પન (સ્યા.)] પસ્સેય્ય સરીરં સીવથિકાય છડ્ડિતં કાકેહિ વા ખજ્જમાનં કુલલેહિ વા ખજ્જમાનં ગિજ્ઝેહિ વા ખજ્જમાનં સુનખેહિ વા ખજ્જમાનં સિઙ્ગાલેહિ [સિગાલેહિ (સી.)] વા ખજ્જમાનં વિવિધેહિ વા પાણકજાતેહિ ખજ્જમાનં. સો ઇમમેવ કાયં એવં ઉપસંહરતિ – ‘અયમ્પિ ખો કાયો એવંધમ્મો એવંભાવી એવંઅનતીતો’’’તિ.

‘‘સેય્યથાપિ વા પન પસ્સેય્ય સરીરં સીવથિકાય છડ્ડિતં અટ્ઠિકસઙ્ખલિકં સમંસલોહિતં ન્હારુસમ્બન્ધં…પે… અટ્ઠિકસઙ્ખલિકં નિમ્મંસલોહિતમક્ખિતં ન્હારુસમ્બન્ધં… અટ્ઠિકસઙ્ખલિકં અપગતમંસલોહિતં ન્હારુસમ્બન્ધં. અટ્ઠિકાનિ અપગતસમ્બન્ધાનિ દિસાવિદિસાવિક્ખિત્તાનિ [દિસાવિદિસાસુ વિક્ખિત્તાનિ (સી.)], અઞ્ઞેન હત્થટ્ઠિકં અઞ્ઞેન પાદટ્ઠિકં અઞ્ઞેન જઙ્ઘટ્ઠિકં અઞ્ઞેન ઊરુટ્ઠિકં અઞ્ઞેન કટિટ્ઠિકં [કટટ્ઠિકં (સી.)] અઞ્ઞેન [પિટ્ઠિકણ્ડકં અઞ્ઞેન સીસકટાહં (સી. પી.), પિટ્ઠિકણ્ડકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન સીસકટાહં (સ્યા. કં.)] ફાસુકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન પિટ્ઠિકણ્ટકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન ખન્ધટ્ઠિકં અઞ્ઞેન ગીવટ્ઠિકં અઞ્ઞેન હનુકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન દન્તકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન સીસકટાહં [પિટ્ઠિકણ્ડકં અઞ્ઞેન સીસકટાહં (સી. પી.), પિટ્ઠિકણ્ડકટ્ઠિકં અઞ્ઞેન સીસકટાહં (સ્યા. કં.)], અટ્ઠિકાનિ સેતાનિ સઙ્ખવણ્ણપ્પટિભાગાનિ [સઙ્ખવણ્ણૂપનિભાનિ (સી. સ્યા. પી.)] અટ્ઠિકાનિ પુઞ્જકિતાનિ [પુઞ્જકતાનિ (પી.)] તેરોવસ્સિકાનિ અટ્ઠિકાનિ પૂતીનિ ચુણ્ણકજાતાનિ. સો ઇમમેવ કાયં એવં ઉપસંહરતિ – ‘અયમ્પિ ખો કાયો એવંધમ્મો એવંભાવી એવંઅનતીતો’તિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં અસ્મિમાનસમુગ્ઘાતાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભન્તે, ભિક્ખુ સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં, ભન્તે, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં અનેકધાતુપટિવેધાય સંવત્તતિ. ઇમાનિ ખો, ભન્તે, પઞ્ચ અનુસ્સતિટ્ઠાનાની’’તિ.

‘‘સાધુ, સાધુ, આનન્દ! તેન હિ ત્વં, આનન્દ, ઇદમ્પિ છટ્ઠં અનુસ્સતિટ્ઠાનં ધારેહિ. ઇધાનન્દ, ભિક્ખુ સતોવ અભિક્કમતિ સતોવ પટિક્કમતિ સતોવ તિટ્ઠતિ સતોવ નિસીદતિ સતોવ સેય્યં કપ્પેતિ સતોવ કમ્મં અધિટ્ઠાતિ. ઇદં, આનન્દ, અનુસ્સતિટ્ઠાનં એવં ભાવિતં એવં બહુલીકતં સતિસમ્પજઞ્ઞાય સંવત્તતી’’તિ. નવમં.