(૨૩) ૩. દીઘચારિકવગ્ગો

૧. પઠમદીઘચારિકસુત્તં

૨૨૧. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા દીઘચારિકં અનવત્થચારિકં અનુયુત્તસ્સ વિહરતો. કતમે પઞ્ચ? અસ્સુતં ન સુણાતિ, સુતં ન પરિયોદાપેતિ, સુતેનેકચ્ચેન અવિસારદો હોતિ, ગાળ્હં [બાળ્હં (સ્યા.)] રોગાતઙ્કં ફુસતિ, ન ચ મિત્તવા હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા દીઘચારિકં અનવત્થચારિકં અનુયુત્તસ્સ વિહરતો.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સમવત્થચારે. કતમે પઞ્ચ? અસ્સુતં સુણાતિ, સુતં પરિયોદાપેતિ, સુતેનેકચ્ચેન વિસારદો હોતિ, ન ગાળ્હં રોગાતઙ્કં ફુસતિ, મિત્તવા ચ હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સમવત્થચારે’’તિ. પઠમં.

૨. દુતિયદીઘચારિકસુત્તં

૨૨૨. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા દીઘચારિકં અનવત્થચારિકં અનુયુત્તસ્સ વિહરતો. કતમે પઞ્ચ? અનધિગતં નાધિગચ્છતિ, અધિગતા પરિહાયતિ, અધિગતેનેકચ્ચેન અવિસારદો હોતિ, ગાળ્હં રોગાતઙ્કં ફુસતિ, ન ચ મિત્તવા હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા દીઘચારિકં અનવત્થચારિકં અનુયુત્તસ્સ વિહરતો.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સમવત્થચારે. કતમે પઞ્ચ? અનધિગતં અધિગચ્છતિ, અધિગતા ન પરિહાયતિ, અધિગતેનેકચ્ચેન વિસારદો હોતિ, ન ગાળ્હં રોગાતઙ્કં ફુસતિ, મિત્તવા ચ હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સમવત્થચારે’’તિ. દુતિયં.

૩. અતિનિવાસસુત્તં

૨૨૩. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા અતિનિવાસે. કતમે પઞ્ચ? બહુભણ્ડો હોતિ બહુભણ્ડસન્નિચયો, બહુભેસજ્જો હોતિ બહુભેસજ્જસન્નિચયો, બહુકિચ્ચો હોતિ બહુકરણીયો બ્યત્તો કિંકરણીયેસુ, સંસટ્ઠો વિહરતિ ગહટ્ઠપબ્બજિતેહિ અનનુલોમિકેન ગિહિસંસગ્ગેન, તમ્હા ચ આવાસા પક્કમન્તો સાપેક્ખો પક્કમતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા અતિનિવાસે.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સમવત્થવાસે. કતમે પઞ્ચ? ન બહુભણ્ડો હોતિ ન બહુભણ્ડસન્નિચયો, ન બહુભેસજ્જો હોતિ ન બહુભેસજ્જસન્નિચયો, ન બહુકિચ્ચો હોતિ ન બહુકરણીયો ન બ્યત્તો કિંકરણીયેસુ, અસંસટ્ઠો વિહરતિ ગહટ્ઠપબ્બજિતેહિ અનનુલોમિકેન ગિહિસંસગ્ગેન, તમ્હા ચ આવાસા પક્કમન્તો અનપેક્ખો પક્કમતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સમવત્થવાસે’’તિ. તતિયં.

૪. મચ્છરીસુત્તં

૨૨૪. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા અતિનિવાસે. કતમે પઞ્ચ? આવાસમચ્છરી હોતિ, કુલમચ્છરી હોતિ, લાભમચ્છરી હોતિ, વણ્ણમચ્છરી હોતિ, ધમ્મમચ્છરી હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા અતિનિવાસે.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સમવત્થવાસે. કતમે પઞ્ચ? ન આવાસમચ્છરી હોતિ, ન કુલમચ્છરી હોતિ, ન લાભમચ્છરી હોતિ, ન વણ્ણમચ્છરી હોતિ, ન ધમ્મમચ્છરી હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સમવત્થવાસે’’તિ. ચતુત્થં.

૫. પઠમકુલૂપકસુત્તં

૨૨૫. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કુલૂપકે [કુલુપકે (સ્યા. પી.), કુલૂપગે (સી.)]. કતમે પઞ્ચ? અનામન્તચારે આપજ્જતિ, રહો નિસજ્જાય આપજ્જતિ, પટિચ્છન્ને આસને આપજ્જતિ, માતુગામસ્સ ઉત્તરિ છપ્પઞ્ચવાચાહિ ધમ્મં દેસેન્તો આપજ્જતિ, કામસઙ્કપ્પબહુલો વિહરતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા કુલૂપકે’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. દુતિયકુલૂપકસુત્તં

૨૨૬. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કુલૂપકસ્સ ભિક્ખુનો અતિવેલં કુલેસુ સંસટ્ઠસ્સ વિહરતો. કતમે પઞ્ચ? માતુગામસ્સ અભિણ્હદસ્સનં, દસ્સને સતિ સંસગ્ગો, સંસગ્ગે સતિ વિસ્સાસો, વિસ્સાસે સતિ ઓતારો, ઓતિણ્ણચિત્તસ્સેતં પાટિકઙ્ખં – ‘અનભિરતો વા બ્રહ્મચરિયં ચરિસ્સતિ અઞ્ઞતરં વા સંકિલિટ્ઠં આપત્તિં આપજ્જિસ્સતિ સિક્ખં વા પચ્ચક્ખાય હીનાયાવત્તિસ્સતિ’. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા કુલૂપકસ્સ ભિક્ખુનો અતિવેલં કુલેસુ સંસટ્ઠસ્સ વિહરતો’’તિ. છટ્ઠં.

૭. ભોગસુત્તં

૨૨૭. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા ભોગેસુ. કતમે પઞ્ચ? અગ્ગિસાધારણા ભોગા, ઉદકસાધારણા ભોગા, રાજસાધારણા ભોગા, ચોરસાધારણા ભોગા, અપ્પિયેહિ દાયાદેહિ સાધારણા ભોગા. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા ભોગેસુ.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા ભોગેસુ. કતમે પઞ્ચ? ભોગે નિસ્સાય અત્તાનં સુખેતિ પીણેતિ સમ્મા સુખં પરિહરતિ, માતાપિતરો સુખેતિ પીણેતિ સમ્મા સુખં પરિહરતિ, પુત્તદારદાસકમ્મકરપોરિસે સુખેતિ પીણેતિ સમ્મા સુખં પરિહરતિ, મિત્તામચ્ચે સુખેતિ પીણેતિ સમ્મા સુખં પરિહરતિ, સમણબ્રાહ્મણેસુ ઉદ્ધગ્ગિકં દક્ખિણં પતિટ્ઠાપેતિ સોવગ્ગિકં સુખવિપાકં સગ્ગસંવત્તનિકં. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા ભોગેસૂ’’તિ. સત્તમં.

૮. ઉસ્સૂરભત્તસુત્તં

૨૨૮. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા ઉસ્સૂરભત્તે કુલે. કતમે પઞ્ચ? યે તે અતિથી પાહુના, તે ન કાલેન પટિપૂજેન્તિ; યા તા બલિપટિગ્ગાહિકા દેવતા, તા ન કાલેન પટિપૂજેન્તિ; યે તે સમણબ્રાહ્મણા એકભત્તિકા રત્તૂપરતા વિરતા વિકાલભોજના, તે ન કાલેન પટિપૂજેન્તિ; દાસકમ્મકરપોરિસા વિમુખા કમ્મં કરોન્તિ; તાવતકંયેવ અસમયેન ભુત્તં અનોજવન્તં હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા ઉસ્સૂરભત્તે કુલે.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સમયભત્તે કુલે. કતમે પઞ્ચ? યે તે અતિથી પાહુના, તે કાલેન પટિપૂજેન્તિ; યા તા બલિપટિગ્ગાહિકા દેવતા, તા કાલેન પટિપૂજેન્તિ; યે તે સમણબ્રાહ્મણા એકભત્તિકા રત્તૂપરતા વિરતા વિકાલભોજના, તે કાલેન પટિપૂજેન્તિ; દાસકમ્મકરપોરિસા અવિમુખા કમ્મં કરોન્તિ; તાવતકંયેવ સમયેન ભુત્તં ઓજવન્તં હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સમયભત્તે કુલે’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. પઠમકણ્હસપ્પસુત્તં

૨૨૯. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કણ્હસપ્પે. કતમે પઞ્ચ? અસુચિ, દુગ્ગન્ધો, સભીરુ, સપ્પટિભયો, મિત્તદુબ્ભી – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા કણ્હસપ્પે. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિમે આદીનવા માતુગામે. કતમે પઞ્ચ? અસુચિ, દુગ્ગન્ધો, સભીરુ, સપ્પટિભયો, મિત્તદુબ્ભી – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા માતુગામે’’તિ. નવમં.

૧૦. દુતિયકણ્હસપ્પસુત્તં

૨૩૦. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કણ્હસપ્પે. કતમે પઞ્ચ? કોધનો, ઉપનાહી, ઘોરવિસો, દુજ્જિવ્હો, મિત્તદુબ્ભી – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા કણ્હસપ્પે.

‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિમે આદીનવા માતુગામે. કતમે પઞ્ચ? કોધનો, ઉપનાહી, ઘોરવિસો, દુજ્જિવ્હો, મિત્તદુબ્ભી. તત્રિદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ ઘોરવિસતા – યેભુય્યેન, ભિક્ખવે, માતુગામો તિબ્બરાગો. તત્રિદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ દુજ્જિવ્હતા – યેભુય્યેન, ભિક્ખવે, માતુગામો પિસુણવાચો. તત્રિદં, ભિક્ખવે, માતુગામસ્સ મિત્તદુબ્ભિતા – યેભુય્યેન, ભિક્ખવે, માતુગામો અતિચારિની. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા માતુગામે’’તિ. દસમં.

દીઘચારિકવગ્ગો તતિયો.