૪. સમણસુખુમાલસુત્તં

૧૦૪. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ સમણેસુ સમણસુખુમાલો હોતિ.

‘‘કતમેહિ પઞ્ચહિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ યાચિતોવ બહુલં ચીવરં પરિભુઞ્જતિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં પિણ્ડપાતં પરિભુઞ્જતિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં સેનાસનં પરિભુઞ્જતિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં ગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં પરિભુઞ્જતિ, અપ્પં અયાચિતો. યેહિ ખો પન સબ્રહ્મચારીહિ સદ્ધિં વિહરતિ, ત્યસ્સ [ત્યાસ્સ (ક.) અ. નિ. ૪.૮૭] મનાપેનેવ બહુલં કાયકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપેનેવ બહુલં વચીકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપેનેવ બહુલં મનોકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપંયેવ ઉપહારં ઉપહરન્તિ, અપ્પં અમનાપં. યાનિ ખો પન તાનિ વેદયિતાનિ પિત્તસમુટ્ઠાનાનિ વા સેમ્હસમુટ્ઠાનાનિ વા વાતસમુટ્ઠાનાનિ વા સન્નિપાતિકાનિ વા ઉતુપરિણામજાનિ વા વિસમપરિહારજાનિ વા ઓપક્કમિકાનિ વા કમ્મવિપાકજાનિ વા, તાનિસ્સ ન બહુદેવ ઉપ્પજ્જન્તિ. અપ્પાબાધો હોતિ, ચતુન્નં ઝાનાનં આભિચેતસિકાનં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારાનં નિકામલાભી હોતિ અકિચ્છલાભી અકસિરલાભી, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ સમણેસુ સમણસુખુમાલો હોતિ.

‘‘યઞ્હિ તં, ભિક્ખવે, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સમણેસુ સમણસુખુમાલો’તિ, મમેવ તં, ભિક્ખવે, સમ્મા [મમેવ તં સમ્મા (?)] વદમાનો વદેય્ય – ‘સમણેસુ સમણસુખુમાલો’તિ. અહઞ્હિ, ભિક્ખવે, યાચિતોવ બહુલં ચીવરં પરિભુઞ્જામિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં પિણ્ડપાતં પરિભુઞ્જામિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં સેનાસનં પરિભુઞ્જામિ, અપ્પં અયાચિતો; યાચિતોવ બહુલં ગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં પરિભુઞ્જામિ, અપ્પં અયાચિતો. યેહિ ખો પન ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં વિહરામિ, તે મં મનાપેનેવ બહુલં કાયકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપેનેવ બહુલં વચીકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપેનેવ બહુલં મનોકમ્મેન સમુદાચરન્તિ, અપ્પં અમનાપેન; મનાપંયેવ ઉપહારં ઉપહરન્તિ, અપ્પં અમનાપં. યાનિ ખો પન તાનિ વેદયિતાનિ – પિત્તસમુટ્ઠાનાનિ વા સેમ્હસમુટ્ઠાનાનિ વા વાતસમુટ્ઠાનાનિ વા સન્નિપાતિકાનિ વા ઉતુપરિણામજાનિ વા વિસમપરિહારજાનિ વા ઓપક્કમિકાનિ વા કમ્મવિપાકજાનિ વા – તાનિ મે ન બહુદેવ ઉપ્પજ્જન્તિ. અપ્પાબાધોહમસ્મિ, ચતુન્નં ખો પનસ્મિ [ચતુન્નં ખો પન (સી.), ચતુન્નં (સ્યા. પી.)] ઝાનાનં આભિચેતસિકાનં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારાનં નિકામલાભી [નિકામલાભી હોમિ (સી. ક.)] અકિચ્છલાભી અકસિરલાભી, આસવાનં ખયા…પે… સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ.

‘‘યઞ્હિ તં, ભિક્ખવે, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સમણેસુ સમણસુખુમાલો’તિ, મમેવ તં, ભિક્ખવે, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સમણેસુ સમણસુખુમાલો’’’તિ. ચતુત્થં.