૪. સીહસેનાપતિસુત્તં

૩૪. એકં સમયં ભગવા વેસાલિયં વિહરતિ મહાવને કૂટાગારસાલાયં. અથ ખો સીહો સેનાપતિ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સીહો સેનાપતિ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘સક્કા નુ ખો, ભન્તે, ભગવા સન્દિટ્ઠિકં દાનફલં પઞ્ઞાપેતુ’’ન્તિ?

‘‘સક્કા, સીહા’’તિ ભગવા અવોચ – ‘‘દાયકો, સીહ, દાનપતિ બહુનો જનસ્સ પિયો હોતિ મનાપો. યમ્પિ, સીહ, દાયકો દાનપતિ બહુનો જનસ્સ પિયો હોતિ મનાપો, ઇદમ્પિ સન્દિટ્ઠિકં દાનફલં.

‘‘પુન ચપરં, સીહ, દાયકં દાનપતિં સન્તો સપ્પુરિસા ભજન્તિ. યમ્પિ, સીહ, દાયકં દાનપતિં સન્તો સપ્પુરિસા ભજન્તિ, ઇદમ્પિ સન્દિટ્ઠિકં દાનફલં.

‘‘પુન ચપરં, સીહ, દાયકસ્સ દાનપતિનો કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ. યમ્પિ, સીહ, દાયકસ્સ દાનપતિનો કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ, ઇદમ્પિ સન્દિટ્ઠિકં દાનફલં.

‘‘પુન ચપરં, સીહ, દાયકો દાનપતિ યં યદેવ પરિસં ઉપસઙ્કમતિ – યદિ ખત્તિયપરિસં યદિ બ્રાહ્મણપરિસં યદિ ગહપતિપરિસં યદિ સમણપરિસં – વિસારદો [વિસારદોવ (સી.) અ. નિ. ૭.૫૭ પસ્સિતબ્બં] ઉપસઙ્કમતિ અમઙ્કુભૂતો. યમ્પિ, સીહ, દાયકો દાનપતિ યં યદેવ પરિસં ઉપસઙ્કમતિ – યદિ ખત્તિયપરિસં યદિ બ્રાહ્મણપરિસં યદિ ગહપતિપરિસં યદિ સમણપરિસં – વિસારદો ઉપસઙ્કમતિ અમઙ્કુભૂતો, ઇદમ્પિ સન્દિટ્ઠિકં દાનફલં.

‘‘પુન ચપરં, સીહ, દાયકો દાનપતિ કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. યમ્પિ, સીહ, દાયકો દાનપતિ કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ, ઇદં [ઇદમ્પિ સીહ (ક.)] સમ્પરાયિકં દાનફલ’’ન્તિ.

એવં વુત્તે સીહો સેનાપતિ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘યાનિમાનિ, ભન્તે, ભગવતા ચત્તારિ સન્દિટ્ઠિકાનિ દાનફલાનિ અક્ખાતાનિ, નાહં એત્થ ભગવતો સદ્ધાય ગચ્છામિ; અહં પેતાનિ જાનામિ. અહં, ભન્તે, દાયકો દાનપતિ બહુનો જનસ્સ પિયો મનાપો. અહં, ભન્તે, દાયકો દાનપતિ; મં સન્તો સપ્પુરિસા ભજન્તિ. અહં, ભન્તે, દાયકો દાનપતિ; મય્હં કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગતો – ‘સીહો સેનાપતિ દાયકો કારકો સઙ્ઘુપટ્ઠાકો’તિ. અહં, ભન્તે, દાયકો દાનપતિ યં યદેવ પરિસં ઉપસઙ્કમામિ – યદિ ખત્તિયપરિસં યદિ બ્રાહ્મણપરિસં યદિ ગહપતિપરિસં યદિ સમણપરિસં – વિસારદો ઉપસઙ્કમામિ અમઙ્કુભૂતો. યાનિમાનિ, ભન્તે, ભગવતા ચત્તારિ સન્દિટ્ઠિકાનિ દાનફલાનિ અક્ખાતાનિ, નાહં એત્થ ભગવતો સદ્ધાય ગચ્છામિ; અહં પેતાનિ જાનામિ. યઞ્ચ ખો મં, ભન્તે, ભગવા એવમાહ – ‘દાયકો, સીહ, દાનપતિ કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’તિ, એતાહં ન જાનામિ; એત્થ ચ પનાહં ભગવતો સદ્ધાય ગચ્છામી’’તિ. ‘‘એવમેતં, સીહ, એવમેતં, સીહ! દાયકો દાનપતિ કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતી’’તિ.

‘‘દદં પિયો હોતિ ભજન્તિ નં બહૂ,

કિત્તિઞ્ચ પપ્પોતિ યસો ચ વડ્ઢતિ [યસસ્સ વડ્ઢતિ (સ્યા. કં.), યસં પવડ્ઢતિ (ક.)];

અમઙ્કુભૂતો પરિસં વિગાહતિ,

વિસારદો હોતિ નરો અમચ્છરી.

‘‘તસ્મા હિ દાનાનિ દદન્તિ પણ્ડિતા,

વિનેય્ય મચ્છેરમલં સુખેસિનો;

તે દીઘરત્તં તિદિવે પતિટ્ઠિતા,

દેવાનં સહબ્યગતા રમન્તિ તે [સહબ્યતં ગતા રમન્તિ (સી.), સહબ્યતા રમન્તિ તે (ક.)].

‘‘કતાવકાસા કતકુસલા ઇતો ચુતા [તતો ચુતા (સી.)],

સયંપભા અનુવિચરન્તિ નન્દનં [નન્દને (સ્યા. કં.)];

તે તત્થ નન્દન્તિ રમન્તિ મોદરે,

સમપ્પિતા કામગુણેહિ પઞ્ચહિ;

‘‘કત્વાન વાક્યં અસિતસ્સ તાદિનો,

રમન્તિ સગ્ગે [રમન્તિ સુમના (ક.), કમન્તિ સબ્બે (સ્યા. કં.)] સુગતસ્સ સાવકા’’તિ. ચતુત્થં;