૯. સસઙ્ખારસુત્તં

૧૬૯. ‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અસુભાનુપસ્સી કાયે વિહરતિ, આહારે પટિકૂલસઞ્ઞી, સબ્બલોકે અનભિરતિસઞ્ઞી, સબ્બસઙ્ખારેસુ અનિચ્ચાનુપસ્સી. મરણસઞ્ઞા ખો પનસ્સ અજ્ઝત્તં સૂપટ્ઠિતા હોતિ. સો ઇમાનિ પઞ્ચ સેખબલાનિ ઉપનિસ્સાય વિહરતિ – સદ્ધાબલં, હિરિબલં, ઓત્તપ્પબલં, વીરિયબલં, પઞ્ઞાબલં. તસ્સિમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અધિમત્તાનિ પાતુભવન્તિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં. સો ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં અધિમત્તત્તા દિટ્ઠેવ ધમ્મે સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અસુભાનુપસ્સી કાયે વિહરતિ, આહારે પટિકૂલસઞ્ઞી, સબ્બલોકે અનભિરતિસઞ્ઞી, સબ્બસઙ્ખારેસુ અનિચ્ચાનુપસ્સી. મરણસઞ્ઞા ખો પનસ્સ અજ્ઝત્તં સૂપટ્ઠિતા હોતિ. સો ઇમાનિ પઞ્ચ સેખબલાનિ ઉપનિસ્સાય વિહરતિ – સદ્ધાબલં, હિરિબલં, ઓત્તપ્પબલં, વીરિયબલં, પઞ્ઞાબલં. તસ્સિમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ મુદૂનિ પાતુભવન્તિ – સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં. સો ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં મુદુત્તા કાયસ્સ ભેદા સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. સો ઇમાનિ પઞ્ચ સેખબલાનિ ઉપનિસ્સાય વિહરતિ – સદ્ધાબલં…પે… પઞ્ઞાબલં. તસ્સિમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અધિમત્તાનિ પાતુભવન્તિ – સદ્ધિન્દ્રિયં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં. સો ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં અધિમત્તત્તા દિટ્ઠેવ ધમ્મે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો દિટ્ઠેવ ધમ્મે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. સો ઇમાનિ પઞ્ચ સેખબલાનિ ઉપનિસ્સાય વિહરતિ – સદ્ધાબલં, હિરિબલં, ઓત્તપ્પબલં, વીરિયબલં, પઞ્ઞાબલં. તસ્સિમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયં. સો ઇમેસં પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં મુદુત્તા કાયસ્સ ભેદા અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો કાયસ્સ ભેદા અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ. નવમં.