૮. અરિયવંસસુત્તં
૨૮. ‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, અરિયવંસા અગ્ગઞ્ઞા રત્તઞ્ઞા વંસઞ્ઞા પોરાણા અસંકિણ્ણા અસંકિણ્ણપુબ્બા, ન સંકીયન્તિ ન સંકીયિસ્સન્તિ, અપ્પટિકુટ્ઠા સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહિ. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સન્તુટ્ઠો હોતિ ઇતરીતરેન ચીવરેન, ઇતરીતરચીવરસન્તુટ્ઠિયા ચ વણ્ણવાદી, ન ચ ચીવરહેતુ અનેસનં અપ્પતિરૂપં આપજ્જતિ, અલદ્ધા ચ ચીવરં ન પરિતસ્સતિ, લદ્ધા ચ ચીવરં અગધિતો [અગથિતો (સી. પી.)] અમુચ્છિતો અનજ્ઝોસન્નો આદીનવદસ્સાવી નિસ્સરણપઞ્ઞો પરિભુઞ્જતિ; તાય ચ પન ઇતરીતરચીવરસન્તુટ્ઠિયા નેવત્તાનુક્કંસેતિ, નો [ન (દી. નિ. ૩.૩૦૯)] પરં વમ્ભેતિ. યો હિ તત્થ દક્ખો અનલસો સમ્પજાનો પતિસ્સતો, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પોરાણે અગ્ગઞ્ઞે અરિયવંસે ઠિતો.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સન્તુટ્ઠો હોતિ ઇતરીતરેન પિણ્ડપાતેન, ઇતરીતરપિણ્ડપાતસન્તુટ્ઠિયા ચ વણ્ણવાદી, ન ચ પિણ્ડપાતહેતુ અનેસનં અપ્પતિરૂપં આપજ્જતિ, અલદ્ધા ચ પિણ્ડપાતં ન પરિતસ્સતિ, લદ્ધા ચ પિણ્ડપાતં અગધિતો અમુચ્છિતો અનજ્ઝોસન્નો આદીનવદસ્સાવી નિસ્સરણપઞ્ઞો પરિભુઞ્જતિ; તાય ચ પન ઇતરીતરપિણ્ડપાતસન્તુટ્ઠિયા નેવત્તાનુક્કંસેતિ, નો પરં વમ્ભેતિ. યો હિ તત્થ દક્ખો અનલસો સમ્પજાનો પતિસ્સતો, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પોરાણે અગ્ગઞ્ઞે અરિયવંસે ઠિતો.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સન્તુટ્ઠો હોતિ ઇતરીતરેન સેનાસનેન, ઇતરીતરસેનાસનસન્તુટ્ઠિયા ચ વણ્ણવાદી, ન ચ સેનાસનહેતુ અનેસનં અપ્પતિરૂપં આપજ્જતિ, અલદ્ધા ચ સેનાસનં ન પરિતસ્સતિ, લદ્ધા ચ સેનાસનં અગધિતો અમુચ્છિતો અનજ્ઝોસન્નો આદીનવદસ્સાવી નિસ્સરણપઞ્ઞો પરિભુઞ્જતિ; તાય ચ પન ઇતરીતરસેનાસનસન્તુટ્ઠિયા નેવત્તાનુક્કંસેતિ, નો પરં વમ્ભેતિ. યો હિ તત્થ દક્ખો અનલસો સમ્પજાનો પતિસ્સતો, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પોરાણે અગ્ગઞ્ઞે અરિયવંસે ઠિતો.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ભાવનારામો હોતિ ભાવનારતો, પહાનારામો હોતિ પહાનરતો; તાય ચ પન ભાવનારામતાય ભાવનારતિયા પહાનારામતાય પહાનરતિયા નેવત્તાનુક્કંસેતિ, નો પરં વમ્ભેતિ. યો હિ તત્થ દક્ખો અનલસો સમ્પજાનો પતિસ્સતો, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પોરાણે અગ્ગઞ્ઞે અરિયવંસે ઠિતો. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો અરિયવંસા અગ્ગઞ્ઞા રત્તઞ્ઞા વંસઞ્ઞા પોરાણા અસંકિણ્ણા અસંકિણ્ણપુબ્બા, ન સંકીયન્તિ ન સંકીયિસ્સન્તિ, અપ્પટિકુટ્ઠા સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહિ.
‘‘ઇમેહિ ચ પન, ભિક્ખવે, ચતૂહિ અરિયવંસેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પુરત્થિમાય ચેપિ દિસાય વિહરતિ સ્વેવ અરતિં સહતિ, ન તં અરતિ સહતિ; પચ્છિમાય ચેપિ દિસાય વિહરતિ સ્વેવ અરતિં સહતિ, ન તં અરતિ સહતિ; ઉત્તરાય ચેપિ દિસાય વિહરતિ સ્વેવ અરતિં સહતિ, ન તં અરતિ સહતિ; દક્ખિણાય ચેપિ દિસાય વિહરતિ સ્વેવ અરતિં સહતિ, ન તં અરતિ સહતિ. તં કિસ્સ હેતુ? અરતિરતિસહો હિ, ભિક્ખવે, ધીરો’’તિ.
‘‘નારતિ સહતિ ધીરં [વીરં (સી.)], નારતિ ધીરં સહતિ;
ધીરોવ અરતિં સહતિ, ધીરો હિ અરતિસ્સહો.
‘‘સબ્બકમ્મવિહાયીનં, પનુણ્ણં [પણુન્નં (?)] કો નિવારયે;
નેક્ખં જમ્બોનદસ્સેવ, કો તં નિન્દિતુમરહતિ;
દેવાપિ નં પસંસન્તિ, બ્રહ્મુનાપિ પસંસિતો’’તિ. અટ્ઠમં;