૨. દુતિયઉરુવેલસુત્તં
૨૨. ‘‘એકમિદાહં, ભિક્ખવે, સમયં ઉરુવેલાયં વિહરામિ નજ્જા નેરઞ્જરાય તીરે અજપાલનિગ્રોધે પઠમાભિસમ્બુદ્ધો. અથ ખો, ભિક્ખવે, સમ્બહુલા બ્રાહ્મણા જિણ્ણા વુદ્ધા મહલ્લકા અદ્ધગતા વયોઅનુપ્પત્તા યેનાહં તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા મયા સદ્ધિં સમ્મોદિંસુ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો, ભિક્ખવે, તે બ્રાહ્મણા મં એતદવોચું – ‘સુતં નેતં [મેતં (સી. સ્યા. કં. ક.)], ભો ગોતમ – ન સમણો ગોતમો બ્રાહ્મણે જિણ્ણે વુદ્ધે મહલ્લકે અદ્ધગતે વયોઅનુપ્પત્તે અભિવાદેતિ વા પચ્ચુટ્ઠેતિ વા આસનેન વા નિમન્તેતીતિ. તયિદં, ભો ગોતમ, તથેવ. ન હિ ભવં ગોતમો બ્રાહ્મણે જિણ્ણે વુદ્ધે મહલ્લકે અદ્ધગતે વયોઅનુપ્પત્તે અભિવાદેતિ વા પચ્ચુટ્ઠેતિ વા આસનેન વા નિમન્તેતિ. તયિદં, ભો ગોતમ, ન સમ્પન્નમેવા’’’તિ.
‘‘તસ્સ મય્હં, ભિક્ખવે, એતદહોસિ – ‘નયિમે [ન વત મે (સી. પી.), ન ચયિમે (સ્યા. કં.), ન વતિમે (?)] આયસ્મન્તો જાનન્તિ થેરં વા થેરકરણે વા ધમ્મે’તિ. વુદ્ધો ચેપિ, ભિક્ખવે, હોતિ આસીતિકો વા નાવુતિકો વા વસ્સસતિકો વા જાતિયા. સો ચ હોતિ અકાલવાદી અભૂતવાદી અનત્થવાદી અધમ્મવાદી અવિનયવાદી, અનિધાનવતિં વાચં ભાસિતા અકાલેન અનપદેસં અપરિયન્તવતિં અનત્થસંહિતં. અથ ખો સો ‘બાલો થેરો’ત્વેવ [તેવ (સી. પી.)] સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘દહરો ચેપિ, ભિક્ખવે, હોતિ યુવા સુસુકાળકેસો ભદ્રેન યોબ્બનેન સમન્નાગતો પઠમેન વયસા. સો ચ હોતિ કાલવાદી ભૂતવાદી અત્થવાદી ધમ્મવાદી વિનયવાદી નિધાનવતિં વાચં ભાસિતા કાલેન સાપદેસં પરિયન્તવતિં અત્થસંહિતં. અથ ખો સો ‘પણ્ડિતો થેરો’ત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, થેરકરણા ધમ્મા. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સીલવા હોતિ, પાતિમોક્ખસંવરસંવુતો વિહરતિ આચારગોચરસમ્પન્નો અણુમત્તેસુ વજ્જેસુ ભયદસ્સાવી, સમાદાય સિક્ખતિ સિક્ખાપદેસુ, બહુસ્સુતો હોતિ સુતધરો સુતસન્નિચયો, યે તે ધમ્મા આદિકલ્યાણા મજ્ઝેકલ્યાણા પરિયોસાનકલ્યાણા સાત્થં સબ્યઞ્જનં [સાત્થા સબ્યઞ્જના (સી. પી.)] કેવલપરિપુણ્ણં [કેવલપરિપુણ્ણા (સી.)] પરિસુદ્ધં બ્રહ્મચરિયં અભિવદન્તિ, તથારૂપાસ્સ ધમ્મા બહુસ્સુતા હોન્તિ ધાતા [ધતા (સી. સ્યા. કં. પી.)] વચસા પરિચિતા મનસાનુપેક્ખિતા, દિટ્ઠિયા સુપ્પટિવિદ્ધા, ચતુન્નં ઝાનાનં આભિચેતસિકાનં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારાનં નિકામલાભી હોતિ અકિચ્છલાભી અકસિરલાભી, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો થેરકરણા ધમ્મા’’તિ.
‘‘યો ઉદ્ધતેન ચિત્તેન, સમ્ફઞ્ચ બહુ ભાસતિ;
અસમાહિતસઙ્કપ્પો, અસદ્ધમ્મરતો મગો;
આરા સો થાવરેય્યમ્હા, પાપદિટ્ઠિ અનાદરો.
‘‘યો ચ સીલેન સમ્પન્નો, સુતવા પટિભાનવા;
સઞ્ઞતો ધીરો ધમ્મેસુ [સઞ્ઞતો ધીરધમ્મેસુ (સી.), સંયુત્તો થિરધમ્મેસુ (સ્યા. કં.)], પઞ્ઞાયત્થં વિપસ્સતિ.
‘‘પારગૂ સબ્બધમ્માનં, અખિલો પટિભાનવા;
પહીનજાતિમરણો, બ્રહ્મચરિયસ્સ કેવલી.
‘‘તમહં વદામિ થેરોતિ, યસ્સ નો સન્તિ આસવા;
આસવાનં ખયા ભિક્ખુ, સો થેરોતિ પવુચ્ચતી’’તિ. દુતિયં;