૫. અનુસોતસુત્તં

૫. ‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? અનુસોતગામી પુગ્ગલો, પટિસોતગામી પુગ્ગલો, ઠિતત્તો પુગ્ગલો, તિણ્ણો પારઙ્ગતો [પારગતો (સી. સ્યા. કં.)] થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, અનુસોતગામી પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કામે ચ પટિસેવતિ, પાપઞ્ચ કમ્મં કરોતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અનુસોતગામી પુગ્ગલો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પટિસોતગામી પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કામે ચ નપ્પટિસેવતિ, પાપઞ્ચ કમ્મં ન કરોતિ, સહાપિ દુક્ખેન સહાપિ દોમનસ્સેન અસ્સુમુખોપિ રુદમાનો પરિપુણ્ણં પરિસુદ્ધં બ્રહ્મચરિયં ચરતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પટિસોતગામી પુગ્ગલો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, ઠિતત્તો પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઓપપાતિકો હોતિ, તત્થ પરિનિબ્બાયી, અનાવત્તિધમ્મો તસ્મા લોકા. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ઠિતત્તો પુગ્ગલો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તિણ્ણો પારઙ્ગતો થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તિણ્ણો પારઙ્ગતો થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ.

‘‘યે કેચિ કામેસુ અસઞ્ઞતા જના,

અવીતરાગા ઇધ કામભોગિનો;

પુનપ્પુનં જાતિજરૂપગામિ તે [જાતિજરૂપગાહિનો (સી.), જાતિજરૂપગા હિ તે (સ્યા. કં.)],

તણ્હાધિપન્ના અનુસોતગામિનો.

‘‘તસ્મા હિ ધીરો ઇધુપટ્ઠિતસ્સતી,

કામે ચ પાપે ચ અસેવમાનો;

સહાપિ દુક્ખેન જહેય્ય કામે,

પટિસોતગામીતિ તમાહુ પુગ્ગલં.

‘‘યો વે કિલેસાનિ પહાય પઞ્ચ,

પરિપુણ્ણસેખો અપરિહાનધમ્મો;

ચેતોવસિપ્પત્તો સમાહિતિન્દ્રિયો,

સ વે ઠિતત્તોતિ નરો પવુચ્ચતિ.

‘‘પરોપરા યસ્સ સમેચ્ચ ધમ્મા,

વિધૂપિતા અત્થગતા ન સન્તિ;

સ વે મુનિ [સ વેદગૂ (સી. સ્યા. કં. પી.)] વુસિતબ્રહ્મચરિયો,

લોકન્તગૂ પારગતોતિ વુચ્ચતી’’તિ. પઞ્ચમં;