૧. બ્રાહ્મણપચ્ચોરોહણીસુત્તં

૧૬૭. તેન ખો પન સમયેન જાણુસ્સોણિ બ્રાહ્મણો તદહુપોસથે સીસંન્હાતો નવં ખોમયુગં નિવત્થો અલ્લકુસમુટ્ઠિં આદાય ભગવતો અવિદૂરે એકમન્તં ઠિતો હોતિ.

અદ્દસા ખો ભગવા જાણુસ્સોણિં બ્રાહ્મણં તદહુપોસથે સીસંન્હાતં નવં ખોમયુગં નિવત્થં અલ્લકુસમુટ્ઠિં આદાય એકમન્તં ઠિતં. દિસ્વાન જાણુસ્સોણિં બ્રાહ્મણં એતદવોચ – ‘‘કિં નુ ત્વં, બ્રાહ્મણ, તદહુપોસથે સીસંન્હાતો નવં ખોમયુગં નિવત્થો અલ્લકુસમુટ્ઠિં આદાય એકમન્તં ઠિતો? કિં ન્વજ્જ બ્રાહ્મણકુલસ્સા’’તિ? ‘‘પચ્ચોરોહણી, ભો ગોતમ, અજ્જ બ્રાહ્મણકુલસ્સા’’તિ.

‘‘યથા કથં પન, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણાનં પચ્ચોરોહણી હોતી’’તિ? ‘‘ઇધ, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા તદહુપોસથે સીસંન્હાતા નવં ખોમયુગં નિવત્થા અલ્લેન ગોમયેન પથવિં ઓપુઞ્જિત્વા હરિતેહિ કુસેહિ પત્થરિત્વા અન્તરા ચ વેલં અન્તરા ચ અગ્યાગારં સેય્યં કપ્પેન્તિ. તે તં રત્તિં તિક્ખત્તું પચ્ચુટ્ઠાય પઞ્જલિકા અગ્ગિં નમસ્સન્તિ – ‘પચ્ચોરોહામ ભવન્તં, પચ્ચોરોહામ ભવન્ત’ન્તિ. બહુકેન ચ સપ્પિતેલનવનીતેન અગ્ગિં સન્તપ્પેન્તિ. તસ્સા ચ રત્તિયા અચ્ચયેન પણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન બ્રાહ્મણે સન્તપ્પેન્તિ. એવં, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણાનં પચ્ચોરોહણી હોતી’’તિ.

‘‘અઞ્ઞથા ખો, બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણાનં પચ્ચોરોહણી હોતિ, અઞ્ઞથા ચ પન અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણી હોતી’’તિ. ‘‘યથા કથં પન, ભો ગોતમ, અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણી હોતિ? સાધુ મે ભવં ગોતમો તથા ધમ્મં દેસેતુ યથા અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણી હોતી’’તિ.

‘‘તેન હિ, બ્રાહ્મણ, સુણાહિ, સાધુકં મનસિ કરોહિ; ભાસિસ્સામી’’તિ. ‘‘એવં, ભો’’તિ ખો જાણુસ્સોણિ બ્રાહ્મણો ભગવતો પચ્ચસ્સોસિ. ભગવા એતદવોચ –

‘‘ઇધ, બ્રાહ્મણ, અરિયસાવકો ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘પાણાતિપાતસ્સ ખો પાપકો વિપાકો દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચા’ તિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય પાણાતિપાતં પજહતિ; પાણાતિપાતા પચ્ચોરોહતિ.

…અદિન્નાદાનસ્સ ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય અદિન્નાદાનં પજહતિ; અદિન્નાદાના પચ્ચોરોહતિ.

…કામેસુમિચ્છાચારસ્સ ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય કામેસુમિચ્છાચારં પજહતિ; કામેસુમિચ્છાચારા પચ્ચોરોહતિ.

…મુસાવાદસ્સ ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય મુસાવાદં પજહતિ; મુસાવાદા પચ્ચોરોહતિ.

…પિસુણાય વાચાય ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય પિસુણં વાચં પજહતિ; પિસુણાય વાચાય પચ્ચોરોહતિ.

…ફરુસાય વાચાય ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય ફરુસં વાચં પજહતિ; ફરુસાય વાચાય પચ્ચોરોહતિ.

…સમ્ફપ્પલાપસ્સ ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય સમ્ફપ્પલાપં પજહતિ; સમ્ફપ્પલાપા પચ્ચોરોહતિ.

…અભિજ્ઝાય ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય અભિજ્ઝં પજહતિ; અભિજ્ઝાય પચ્ચોરોહતિ.

…બ્યાપાદસ્સ ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચાતિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય બ્યાપાદં પજહતિ; બ્યાપાદા પચ્ચોરોહતિ.

…મિચ્છાદિટ્ઠિયા ખો પાપકો વિપાકો – દિટ્ઠે ચેવ ધમ્મે અભિસમ્પરાયઞ્ચા’તિ. સો ઇતિ પટિસઙ્ખાય મિચ્છાદિટ્ઠિં પજહતિ; મિચ્છાદિટ્ઠિયા પચ્ચોરોહતિ. એવં ખો, બ્રાહ્મણ, અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણી હોતી’’તિ.

‘‘અઞ્ઞથા ખો, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણાનં પચ્ચોરોહણી હોતિ, અઞ્ઞથા ચ પન અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણી હોતિ. ઇમિસ્સા, ભો ગોતમ, અરિયસ્સ વિનયે પચ્ચોરોહણિયા બ્રાહ્મણાનં પચ્ચોરોહણી કલં નાગ્ઘતિ સોળસિં. અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… ઉપાસકં મં ભવં ગોતમો ધારેતુ અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ. પઠમં.