૪. બીજસુત્તં

૧૦૪. [અ. નિ. ૧.૩૦૬; કથા. ૭૦૮] ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, પુરિસપુગ્ગલસ્સ મિચ્છાસઙ્કપ્પસ્સ મિચ્છાવાચસ્સ મિચ્છાકમ્મન્તસ્સ મિચ્છાઆજીવસ્સ મિચ્છાવાયામસ્સ મિચ્છાસતિસ્સ મિચ્છાસમાધિસ્સ મિચ્છાઞાણિસ્સ મિચ્છાવિમુત્તિસ્સ યઞ્ચ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં [સમાદિણ્ણં (પી. ક.)] યઞ્ચ વચીકમ્મં… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા, સબ્બે તે ધમ્મા અનિટ્ઠાય અકન્તાય અમનાપાય અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ [દિટ્ઠિ હિ (સી. સ્યા. પી.)], ભિક્ખવે, પાપિકા.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, નિમ્બબીજં વા કોસાતકિબીજં વા તિત્તકાલાબુબીજં વા અલ્લાય પથવિયા નિક્ખિત્તં યઞ્ચેવ પથવિરસં ઉપાદિયતિ યઞ્ચ આપોરસં ઉપાદિયતિ, સબ્બં તં તિત્તકત્તાય કટુકત્તાય અસાતત્તાય સંવત્તતિ. તં કિસ્સ હેતુ? બીજઞ્હિ, ભિક્ખવે, પાપકં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ મિચ્છાસઙ્કપ્પસ્સ મિચ્છાવાચસ્સ મિચ્છાકમ્મન્તસ્સ મિચ્છાઆજીવસ્સ મિચ્છાવાયામસ્સ મિચ્છાસતિસ્સ મિચ્છાસમાધિસ્સ મિચ્છાઞાણિસ્સ મિચ્છાવિમુત્તિસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા, સબ્બે તે ધમ્મા અનિટ્ઠાય અકન્તાય અમનાપાય અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, પાપિકા.

‘‘સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, પુરિસપુગ્ગલસ્સ સમ્માસઙ્કપ્પસ્સ સમ્માવાચસ્સ સમ્માકમ્મન્તસ્સ સમ્માઆજીવસ્સ સમ્માવાયામસ્સ સમ્માસતિસ્સ સમ્માસમાધિસ્સ સમ્માઞાણિસ્સ સમ્માવિમુત્તિસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા, સબ્બે તે ધમ્મા ઇટ્ઠાય કન્તાય મનાપાય હિતાય સુખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, ભદ્દિકા.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઉચ્છુબીજં વા સાલિબીજં વા મુદ્દિકાબીજં વા અલ્લાય પથવિયા નિક્ખિત્તં યઞ્ચ પથવિરસં ઉપાદિયતિ યઞ્ચ આપોરસં ઉપાદિયતિ સબ્બં તં સાતત્તાય મધુરત્તાય અસેચનકત્તાય સંવત્તતિ. તં કિસ્સ હેતુ? બીજઞ્હિ ભિક્ખવે, ભદ્દકં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ…પે. … સમ્માવિમુત્તિસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા, સબ્બે તે ધમ્મા ઇટ્ઠાય કન્તાય મનાપાય હિતાય સુખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, ભદ્દિકા’’તિ. ચતુત્થં.