૨. અધિવુત્તિપદસુત્તં

૨૨. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં આનન્દં ભગવા એતદવોચ –

‘‘યે તે, આનન્દ, ધમ્મા તેસં તેસં અધિવુત્તિપદાનં [અધિમુત્તિપદાનં (ક.)] અભિઞ્ઞા સચ્છિકિરિયાય સંવત્તન્તિ, વિસારદો અહં, આનન્દ, તત્થ પટિજાનામિ. ‘તેસં તેસં તથા તથા ધમ્મં દેસેતું યથા યથા પટિપન્નો સન્તં વા અત્થીતિ ઞસ્સતિ, અસન્તં વા નત્થીતિ ઞસ્સતિ, હીનં વા હીનન્તિ ઞસ્સતિ, પણીતં વા પણીતન્તિ ઞસ્સતિ, સઉત્તરં વા સઉત્તરન્તિ ઞસ્સતિ, અનુત્તરં વા અનુત્તરન્તિ ઞસ્સતિ; યથા યથા વા પન તં ઞાતેય્યં વા દટ્ઠેય્યં વા સચ્છિકરેય્યં વા, તથા તથા ઞસ્સતિ વા દક્ખતિ વા સચ્છિકરિસ્સતિ વા’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. એતદાનુત્તરિયં, આનન્દ, ઞાણાનં યદિદં તત્થ તત્થ યથાભૂતઞાણં. એતસ્મા ચાહં, આનન્દ, ઞાણા અઞ્ઞં ઞાણં ઉત્તરિતરં વા પણીતતરં વા નત્થીતિ વદામિ.

‘‘દસયિમાનિ, આનન્દ, તથાગતસ્સ તથાગતબલાનિ, યેહિ બલેહિ સમન્નાગતો તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ. કતમાનિ દસ? ઇધાનન્દ, તથાગતો ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ, તથાગતો ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં પજાનાતિ, ઇદમ્પાનન્દ, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો સબ્બત્થગામિનિં પટિપદં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો અનેકધાતું નાનાધાતું લોકં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ …પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો સત્તાનં નાનાધિમુત્તિકતં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો પરસત્તાનં પરપુગ્ગલાનં ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ, સેય્યથિદં – એકમ્પિ જાતિં દ્વેપિ જાતિયો…પે… ઇતિ સાકારં સઉદ્દેસં અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન…પે… યથાકમ્મૂપગે સત્તે પજાનાતિ. યમ્પાનન્દ…પે… ઇદમ્પાનન્દ…પે….

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, તથાગતો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. યમ્પાનન્દ, તથાગતો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં…પે… સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદમ્પાનન્દ, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘ઇમાનિ ખો, આનન્દ, દસ તથાગતસ્સ તથાગતબલાનિ, યેહિ બલેહિ સમન્નાગતો તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતી’’તિ. દુતિયં.