૫. પણિહિતઅચ્છવગ્ગો

૪૧. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, સાલિસૂકં વા યવસૂકં વા મિચ્છાપણિહિતં હત્થેન વા પાદેન વા અક્કન્તં હત્થં વા પાદં વા ભેચ્છતિ [ભિજ્જિસ્સતિ (સ્યા. કં. ક.), ભેજ્જતિ (સી.) મોગ્ગલ્લાનબ્યાકરણં પસ્સિતબ્બં] લોહિતં વા ઉપ્પાદેસ્સતીતિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? મિચ્છાપણિહિતત્તા, ભિક્ખવે, સૂકસ્સ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સો વત ભિક્ખુ મિચ્છાપણિહિતેન ચિત્તેન અવિજ્જં ભેચ્છતિ, વિજ્જં ઉપ્પાદેસ્સતિ, નિબ્બાનં સચ્છિકરિસ્સતીતિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? મિચ્છાપણિહિતત્તા, ભિક્ખવે, ચિત્તસ્સા’’તિ. પઠમં.

૪૨. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, સાલિસૂકં વા યવસૂકં વા સમ્માપણિહિતં હત્થેન વા પાદેન વા અક્કન્તં હત્થં વા પાદં વા ભેચ્છતિ લોહિતં વા ઉપ્પાદેસ્સતીતિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? સમ્માપણિહિતત્તા, ભિક્ખવે, સૂકસ્સ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સો વત ભિક્ખુ સમ્માપણિહિતેન ચિત્તેન અવિજ્જં ભેચ્છતિ, વિજ્જં ઉપ્પાદેસ્સતિ, નિબ્બાનં સચ્છિકરિસ્સતીતિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? સમ્માપણિહિતત્તા, ભિક્ખવે, ચિત્તસ્સા’’તિ. દુતિયં.

૪૩. ‘‘ઇધાહં [ઇદાહં (સી.)], ભિક્ખવે, એકચ્ચં પુગ્ગલં પદુટ્ઠચિત્તં એવં ચેતસા ચેતો પરિચ્ચ પજાનામિ – ‘ઇમમ્હિ ચે અયં સમયે પુગ્ગલો કાલં કરેય્ય, યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે’. તં કિસ્સ હેતુ? ચિત્તં હિસ્સ, ભિક્ખવે, પદુટ્ઠં. ‘‘ચેતોપદોસહેતુ પન, ભિક્ખવે, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તી’’તિ. તતિયં.

૪૪. ‘‘ઇધાહં, ભિક્ખવે, એકચ્ચં પુગ્ગલં પસન્નચિત્તં એવં ચેતસા ચેતો પરિચ્ચ પજાનામિ – ‘ઇમમ્હિ ચે અયં સમયે પુગ્ગલો કાલં કરેય્ય, યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે’. તં કિસ્સ હેતુ? ચિત્તં હિસ્સ, ભિક્ખવે, પસન્નં. ‘‘ચેતોપસાદહેતુ પન, ભિક્ખવે, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ. ચતુત્થં.

૪૫. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઉદકરહદો આવિલો લુળિતો કલલીભૂતો તત્થ ચક્ખુમા પુરિસો તીરે ઠિતો ન પસ્સેય્ય સિપ્પિસમ્બુકમ્પિ [સિપ્પિકસમ્બુકમ્પિ (ક.)] સક્ખરકઠલમ્પિ મચ્છગુમ્બમ્પિ ચરન્તમ્પિ તિટ્ઠન્તમ્પિ. તં કિસ્સ હેતુ? આવિલત્તા, ભિક્ખવે, ઉદકસ્સ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સો વત ભિક્ખુ આવિલેન ચિત્તેન અત્તત્થં વા ઞસ્સતિ પરત્થં વા ઞસ્સતિ ઉભયત્થં વા ઞસ્સતિ ઉત્તરિં વા મનુસ્સધમ્મા અલમરિયઞાણદસ્સનવિસેસં સચ્છિકરિસ્સતીતિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? આવિલત્તા, ભિક્ખવે, ચિત્તસ્સા’’તિ. પઞ્ચમં.

૪૬. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઉદકરહદો અચ્છો વિપ્પસન્નો અનાવિલો તત્થ ચક્ખુમા પુરિસો તીરે ઠિતો પસ્સેય્ય સિપ્પિસમ્બુકમ્પિ સક્ખરકઠલમ્પિ મચ્છગુમ્બમ્પિ ચરન્તમ્પિ તિટ્ઠન્તમ્પિ. તં કિસ્સ હેતુ? અનાવિલત્તા, ભિક્ખવે, ઉદકસ્સ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સો વત ભિક્ખુ અનાવિલેન ચિત્તેન અત્તત્થં વા ઞસ્સતિ પરત્થં વા ઞસ્સતિ ઉભયત્થં વા ઞસ્સતિ ઉત્તરિં વા મનુસ્સધમ્મા અલમરિયઞાણદસ્સનવિસેસં સચ્છિકરિસ્સતીતિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. તં કિસ્સ હેતુ? અનાવિલત્તા, ભિક્ખવે, ચિત્તસ્સા’’તિ. છટ્ઠં.

૪૭. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, યાનિ કાનિચિ રુક્ખજાતાનં ફન્દનો તેસં અગ્ગમક્ખાયતિ યદિદં મુદુતાય ચેવ કમ્મઞ્ઞતાય ચ. એવમેવં ખો અહં, ભિક્ખવે, નાઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યં એવં ભાવિતં બહુલીકતં મુદુ ચ હોતિ કમ્મઞ્ઞઞ્ચ યથયિદં ચિત્તં. ચિત્તં, ભિક્ખવે, ભાવિતં બહુલીકતં મુદુ ચ હોતિ કમ્મઞ્ઞઞ્ચ હોતી’’તિ. સત્તમં.

૪૮. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યં એવં લહુપરિવત્તં યથયિદં ચિત્તં. યાવઞ્ચિદં, ભિક્ખવે, ઉપમાપિ ન સુકરા યાવ લહુપરિવત્તં ચિત્ત’’ન્તિ. અટ્ઠમં.

૪૯. ‘‘પભસ્સરમિદં, ભિક્ખવે, ચિત્તં. તઞ્ચ ખો આગન્તુકેહિ ઉપક્કિલેસેહિ ઉપક્કિલિટ્ઠ’’ન્તિ. નવમં.

૫૦. ‘‘પભસ્સરમિદં, ભિક્ખવે, ચિત્તં. તઞ્ચ ખો આગન્તુકેહિ ઉપક્કિલેસેહિ વિપ્પમુત્ત’’ન્તિ. દસમં.

પણિહિતઅચ્છવગ્ગો પઞ્ચમો.