૪. ચતુત્થવગ્ગો

૩૨૨. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકં ઇમસ્મિં જમ્બુદીપે આરામરામણેય્યકં વનરામણેય્યકં ભૂમિરામણેય્યકં પોક્ખરણિરામણેય્યકં; અથ ખો એતદેવ બહુતરં યદિદં ઉક્કૂલવિકૂલં નદીવિદુગ્ગં ખાણુકણ્ટકટ્ઠાનં [ખાણુકણ્ડકધાનં (સી. પી.)] પબ્બતવિસમં; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે થલજા, અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ઓદકા’’.

૩૨૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અઞ્ઞત્ર મનુસ્સેહિ પચ્ચાજાયન્તિ.

… એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ પચ્ચાજાયન્તિ અવિઞ્ઞાતારેસુ મિલક્ખેસુ [મિલક્ખૂસુ (ક.)].

૩૨૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પઞ્ઞવન્તો અજળા અનેળમૂગા પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતસ્સ અત્થમઞ્ઞાતું; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દુપ્પઞ્ઞા જળા એળમૂગા ન પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતસ્સ અત્થમઞ્ઞાતું.

૩૨૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અરિયેન પઞ્ઞાચક્ખુના સમન્નાગતા; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અવિજ્જાગતા સમ્મૂળ્હા.

૩૨૬. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે લભન્તિ તથાગતં દસ્સનાય; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ન લભન્તિ તથાગતં દસ્સનાય.

૩૨૭. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે લભન્તિ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં સવનાય; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ન લભન્તિ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં સવનાય.

૩૨૮. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સુત્વા ધમ્મં ધારેન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સુત્વા ધમ્મં ન ધારેન્તિ.

૩૨૯. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે ધાતાનં [ધતાનં (સી. સ્યા. કં. પી.)] ધમ્માનં અત્થં ઉપપરિક્ખન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ધાતાનં ધમ્માનં અત્થં ન ઉપપરિક્ખન્તિ.

૩૩૦. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અત્થમઞ્ઞાય ધમ્મમઞ્ઞાય ધમ્માનુધમ્મં પટિપજ્જન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અત્થમઞ્ઞાય ધમ્મમઞ્ઞાય ધમ્માનુધમ્મં ન પટિપજ્જન્તિ.

૩૩૧. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સંવેજનિયેસુ ઠાનેસુ સંવિજ્જન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સંવેજનિયેસુ ઠાનેસુ ન સંવિજ્જન્તિ.

૩૩૨. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સંવિગ્ગા યોનિસો પદહન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સંવિગ્ગા યોનિસો ન પદહન્તિ.

૩૩૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે વવસ્સગ્ગારમ્મણં કરિત્વા લભન્તિ સમાધિં [ચિત્તસ્સ સમાધિં (સી.)] લભન્તિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતં [ચિત્તસ્સેકગ્ગં (સી.)]; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે વવસ્સગ્ગારમ્મણં કરિત્વા ન લભન્તિ સમાધિં ન લભન્તિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતં.

૩૩૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અન્નગ્ગરસગ્ગાનં લાભિનો; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અન્નગ્ગરસગ્ગાનં ન લાભિનો, ઉઞ્છેન કપાલાભતેન યાપેન્તિ.

૩૩૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ લાભિનો; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ ન લાભિનો. તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, એવં સિક્ખિતબ્બં – અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ લાભિનો ભવિસ્સામાતિ. એવઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, સિક્ખિતબ્બન્તિ.

૩૩૬-૩૩૮. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકં ઇમસ્મિં જમ્બુદીપે આરામરામણેય્યકં વનરામણેય્યકં ભૂમિરામણેય્યકં પોક્ખરણિરામણેય્યકં; અથ ખો એતદેવ બહુતરં યદિદં ઉક્કૂલવિકૂલં નદીવિદુગ્ગં ખાણુકણ્ટકટ્ઠાનં પબ્બતવિસમં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ, અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે મનુસ્સા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ…પે… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ…પે… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ’’.

૩૩૯-૩૪૧. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે મનુસ્સા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૨-૩૪૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે દેવા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દેવા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૫-૩૪૭. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે દેવા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દેવા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૮-૩૫૦. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે નિરયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે નિરયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૧-૩૫૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે નિરયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે નિરયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૪-૩૫૬. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૭-૩૫૯. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૬૦-૩૬૨. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પેત્તિવિસયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પેત્તિવિસયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૬૩-૩૬૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પેત્તિવિસયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પેત્તિવિસયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

વગ્ગો ચતુત્થો.

જમ્બુદીપપેય્યાલો નિટ્ઠિતો.

એકધમ્મપાળિ સોળસમો.