૧૬. એકધમ્મપાળિ

૧. પઠમવગ્ગો

૨૯૬. ‘‘એકધમ્મો, ભિક્ખવે, ભાવિતો બહુલીકતો એકન્તનિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતિ. કતમો એકધમ્મો? બુદ્ધાનુસ્સતિ. અયં ખો, ભિક્ખવે, એકધમ્મો ભાવિતો બહુલીકતો એકન્તનિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતી’’તિ.

૨૯૭. ‘‘એકધમ્મો, ભિક્ખવે, ભાવિતો બહુલીકતો એકન્તનિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતિ. કતમો એકધમ્મો? ધમ્માનુસ્સતિ…પે… સઙ્ઘાનુસ્સતિ… સીલાનુસ્સતિ… ચાગાનુસ્સતિ… દેવતાનુસ્સતિ… આનાપાનસ્સતિ… મરણસ્સતિ… કાયગતાસતિ… ઉપસમાનુસ્સતિ. અયં ખો, ભિક્ખવે, એકધમ્મો ભાવિતો બહુલીકતો એકન્તનિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતી’’તિ.

વગ્ગો પઠમો.

૨. દુતિયવગ્ગો

૨૯૮. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા અકુસલા ધમ્મા ઉપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના વા અકુસલા ધમ્મા ભિય્યોભાવાય વેપુલ્લાય સંવત્તન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિ. મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, અનુપ્પન્ના ચેવ અકુસલા ધમ્મા ઉપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના ચ અકુસલા ધમ્મા ભિય્યોભાવાય વેપુલ્લાય સંવત્તન્તી’’તિ.

૨૯૯. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા કુસલા ધમ્મા ઉપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના વા કુસલા ધમ્મા ભિય્યોભાવાય વેપુલ્લાય સંવત્તન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, સમ્માદિટ્ઠિ. સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, અનુપ્પન્ના ચેવ કુસલા ધમ્મા ઉપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના ચ કુસલા ધમ્મા ભિય્યોભાવાય વેપુલ્લાય સંવત્તન્તી’’તિ.

૩૦૦. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા કુસલા ધમ્મા નુપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના વા કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિ. મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, અનુપ્પન્ના ચેવ કુસલા ધમ્મા નુપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના ચ કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તી’’તિ.

૩૦૧. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા અકુસલા ધમ્મા નુપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના વા અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, સમ્માદિટ્ઠિ. સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, અનુપ્પન્ના ચેવ અકુસલા ધમ્મા નુપ્પજ્જન્તિ ઉપ્પન્ના ચ અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તી’’તિ.

૩૦૨. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા મિચ્છાદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ ઉપ્પન્ના વા મિચ્છાદિટ્ઠિ પવડ્ઢતિ યથયિદં, ભિક્ખવે, અયોનિસોમનસિકારો. અયોનિસો, ભિક્ખવે, મનસિ કરોતો અનુપ્પન્ના ચેવ મિચ્છાદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ ઉપ્પન્ના ચ મિચ્છાદિટ્ઠિ પવડ્ઢતી’’તિ.

૩૦૩. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન અનુપ્પન્ના વા સમ્માદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ ઉપ્પન્ના વા સમ્માદિટ્ઠિ પવડ્ઢતિ યથયિદં, ભિક્ખવે, યોનિસોમનસિકારો. યોનિસો, ભિક્ખવે, મનસિ કરોતો અનુપ્પન્ના ચેવ સમ્માદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ ઉપ્પન્ના ચ સમ્માદિટ્ઠિ પવડ્ઢતી’’તિ.

૩૦૪. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન [યેનેવં (સી. સ્યા. કં. પી.)] સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિ. મિચ્છાદિટ્ઠિયા, ભિક્ખવે, સમન્નાગતા સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

૩૦૫. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યેન સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ યથયિદં, ભિક્ખવે, સમ્માદિટ્ઠિ. સમ્માદિટ્ઠિયા, ભિક્ખવે, સમન્નાગતા સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

૩૦૬. ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, પુરિસપુગ્ગલસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં…પે… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા સબ્બે તે ધમ્મા અનિટ્ઠાય અકન્તાય અમનાપાય અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ [દિટ્ઠિ હિ (સી. સ્યા. કં. પી.)], ભિક્ખવે, પાપિકા. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, નિમ્બબીજં વા કોસાતકિબીજં વા તિત્તકલાબુબીજં વા અલ્લાય પથવિયા [પઠવિયા (સી. સ્યા. કં. પી.)] નિક્ખિત્તં યઞ્ચેવ પથવિરસં ઉપાદિયતિ યઞ્ચ આપોરસં ઉપાદિયતિ સબ્બં તં તિત્તકત્તાય કટુકત્તાય અસાતત્તાય સંવત્તતિ. તં કિસ્સ હેતુ? બીજં હિસ્સ [વીજં (સી. સ્યા. કં. પી.)], ભિક્ખવે, પાપકં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં…પે… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા સબ્બે તે ધમ્મા અનિટ્ઠાય અકન્તાય અમનાપાય અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, પાપિકા’’તિ.

૩૦૭. ‘‘સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, પુરિસપુગ્ગલસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં…પે… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા સબ્બે તે ધમ્મા ઇટ્ઠાય કન્તાય મનાપાય હિતાય સુખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, ભદ્દિકા. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઉચ્છુબીજં વા સાલિબીજં વા મુદ્દિકાબીજં વા અલ્લાય પથવિયા નિક્ખિત્તં યઞ્ચેવ પથવિરસં ઉપાદિયતિ યઞ્ચ આપોરસં ઉપાદિયતિ સબ્બં તં મધુરત્તાય સાતત્તાય અસેચનકત્તાય સંવત્તતિ. તં કિસ્સ હેતુ? બીજં હિસ્સ, ભિક્ખવે, ભદ્દકં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, સમ્માદિટ્ઠિકસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યઞ્ચ વચીકમ્મં…પે… યઞ્ચ મનોકમ્મં યથાદિટ્ઠિ સમત્તં સમાદિન્નં યા ચ ચેતના યા ચ પત્થના યો ચ પણિધિ યે ચ સઙ્ખારા સબ્બે તે ધમ્મા ઇટ્ઠાય કન્તાય મનાપાય હિતાય સુખાય સંવત્તન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દિટ્ઠિ હિસ્સ, ભિક્ખવે, ભદ્દિકા’’તિ.

વગ્ગો દુતિયો.

૩. તતિયવગ્ગો

૩૦૮. ‘‘એકપુગ્ગલો, ભિક્ખવે, લોકે ઉપ્પજ્જમાનો ઉપ્પજ્જતિ બહુજનઅહિતાય બહુજનઅસુખાય, બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનં. કતમો એકપુગ્ગલો? મિચ્છાદિટ્ઠિકો હોતિ વિપરીતદસ્સનો. સો બહુજનં સદ્ધમ્મા વુટ્ઠાપેત્વા અસદ્ધમ્મે પતિટ્ઠાપેતિ. અયં ખો, ભિક્ખવે, એકપુગ્ગલો લોકે ઉપ્પજ્જમાનો ઉપ્પજ્જતિ બહુજનઅહિતાય બહુજનઅસુખાય, બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાન’’ન્તિ.

૩૦૯. ‘‘એકપુગ્ગલો, ભિક્ખવે, લોકે ઉપ્પજ્જમાનો ઉપ્પજ્જતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય, બહુનો જનસ્સ અત્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુસ્સાનં. કતમો એકપુગ્ગલો? સમ્માદિટ્ઠિકો હોતિ અવિપરીતદસ્સનો. સો બહુજનં અસદ્ધમ્મા વુટ્ઠાપેત્વા સદ્ધમ્મે પતિટ્ઠાપેતિ. અયં ખો, ભિક્ખવે, એકપુગ્ગલો લોકે ઉપપજ્જમાનો ઉપ્પજ્જતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય, બહુનો જનસ્સ અત્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુસ્સાન’’ન્તિ.

૩૧૦. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકધમ્મમ્પિ સમનુપસ્સામિ યં એવં મહાસાવજ્જં યથયિદં, ભિક્ખવે, મિચ્છાદિટ્ઠિ. મિચ્છાદિટ્ઠિપરમાનિ, ભિક્ખવે, મહાસાવજ્જાની’’તિ [વજ્જાનીતિ (સી. સ્યા. કં.)].

૩૧૧. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, અઞ્ઞં એકપુગ્ગલમ્પિ સમનુપસ્સામિ યો એવં બહુજનઅહિતાય પટિપન્નો બહુજનઅસુખાય, બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનં યથયિદં, ભિક્ખવે, મક્ખલિ મોઘપુરિસો. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, નદીમુખે ખિપ્પં [ખિપં (સી. સ્યા. કં. પી.)] ઉડ્ડેય્ય [ઓડ્ડેય્ય (સી.), ઉજ્ઝેય્ય (ક.)] બહૂનં મચ્છાનં અહિતાય દુક્ખાય અનયાય બ્યસનાય; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, મક્ખલિ મોઘપુરિસો મનુસ્સખિપ્પં મઞ્ઞે લોકે ઉપ્પન્નો બહૂનં સત્તાનં અહિતાય દુક્ખાય અનયાય બ્યસનાયા’’તિ.

૩૧૨. ‘‘દુરક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો ચ સમાદપેતિ [સમાદાપેતિ (?)] યઞ્ચ સમાદપેતિ યો ચ સમાદપિતો તથત્તાય પટિપજ્જતિ સબ્બે તે બહું અપુઞ્ઞં પસવન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? દુરક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૩. ‘‘સ્વાક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો ચ સમાદપેતિ યઞ્ચ સમાદપેતિ યો ચ સમાદપિતો તથત્તાય પટિપજ્જતિ સબ્બે તે બહું પુઞ્ઞં પસવન્તિ. તં કિસ્સ હેતુ? સ્વાક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૪. ‘‘દુરક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે દાયકેન મત્તા જાનિતબ્બા, નો પટિગ્ગાહકેન. તં કિસ્સ હેતુ? દુરક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૫. ‘‘સ્વાક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે પટિગ્ગાહકેન મત્તા જાનિતબ્બા, નો દાયકેન. તં કિસ્સ હેતુ? સ્વાક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૬. ‘‘દુરક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો આરદ્ધવીરિયો સો દુક્ખં વિહરતિ. તં કિસ્સ હેતુ? દુરક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૭. ‘‘સ્વાક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો કુસીતો સો દુક્ખં વિહરતિ. તં કિસ્સ હેતુ? સ્વાક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૮. ‘‘દુરક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો કુસીતો સો સુખં વિહરતિ. તં કિસ્સ હેતુ? દુરક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૧૯. ‘‘સ્વાક્ખાતે, ભિક્ખવે, ધમ્મવિનયે યો આરદ્ધવીરિયો સો સુખં વિહરતિ. તં કિસ્સ હેતુ? સ્વાક્ખાતત્તા, ભિક્ખવે, ધમ્મસ્સા’’તિ.

૩૨૦. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકોપિ ગૂથો દુગ્ગન્ધો હોતિ; એવમેવં ખો અહં, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકમ્પિ ભવં ન વણ્ણેમિ, અન્તમસો અચ્છરાસઙ્ઘાતમત્તમ્પિ’’.

૩૨૧. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકમ્પિ મુત્તં દુગ્ગન્ધં હોતિ… અપ્પમત્તકોપિ ખેળો દુગ્ગન્ધો હોતિ… અપ્પમત્તકોપિ પુબ્બો દુગ્ગન્ધો હોતિ… અપ્પમત્તકમ્પિ લોહિતં દુગ્ગન્ધં હોતિ; એવમેવં ખો અહં, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકમ્પિ ભવં ન વણ્ણેમિ, અન્તમસો અચ્છરાસઙ્ઘાતમત્તમ્પિ’’.

વગ્ગો તતિયો.

૪. ચતુત્થવગ્ગો

૩૨૨. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકં ઇમસ્મિં જમ્બુદીપે આરામરામણેય્યકં વનરામણેય્યકં ભૂમિરામણેય્યકં પોક્ખરણિરામણેય્યકં; અથ ખો એતદેવ બહુતરં યદિદં ઉક્કૂલવિકૂલં નદીવિદુગ્ગં ખાણુકણ્ટકટ્ઠાનં [ખાણુકણ્ડકધાનં (સી. પી.)] પબ્બતવિસમં; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે થલજા, અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ઓદકા’’.

૩૨૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અઞ્ઞત્ર મનુસ્સેહિ પચ્ચાજાયન્તિ.

… એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ પચ્ચાજાયન્તિ અવિઞ્ઞાતારેસુ મિલક્ખેસુ [મિલક્ખૂસુ (ક.)].

૩૨૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પઞ્ઞવન્તો અજળા અનેળમૂગા પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતસ્સ અત્થમઞ્ઞાતું; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દુપ્પઞ્ઞા જળા એળમૂગા ન પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતસ્સ અત્થમઞ્ઞાતું.

૩૨૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અરિયેન પઞ્ઞાચક્ખુના સમન્નાગતા; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અવિજ્જાગતા સમ્મૂળ્હા.

૩૨૬. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે લભન્તિ તથાગતં દસ્સનાય; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ન લભન્તિ તથાગતં દસ્સનાય.

૩૨૭. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે લભન્તિ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં સવનાય; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ન લભન્તિ તથાગતપ્પવેદિતં ધમ્મવિનયં સવનાય.

૩૨૮. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સુત્વા ધમ્મં ધારેન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સુત્વા ધમ્મં ન ધારેન્તિ.

૩૨૯. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે ધાતાનં [ધતાનં (સી. સ્યા. કં. પી.)] ધમ્માનં અત્થં ઉપપરિક્ખન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે ધાતાનં ધમ્માનં અત્થં ન ઉપપરિક્ખન્તિ.

૩૩૦. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અત્થમઞ્ઞાય ધમ્મમઞ્ઞાય ધમ્માનુધમ્મં પટિપજ્જન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અત્થમઞ્ઞાય ધમ્મમઞ્ઞાય ધમ્માનુધમ્મં ન પટિપજ્જન્તિ.

૩૩૧. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સંવેજનિયેસુ ઠાનેસુ સંવિજ્જન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સંવેજનિયેસુ ઠાનેસુ ન સંવિજ્જન્તિ.

૩૩૨. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે સંવિગ્ગા યોનિસો પદહન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે સંવિગ્ગા યોનિસો ન પદહન્તિ.

૩૩૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે વવસ્સગ્ગારમ્મણં કરિત્વા લભન્તિ સમાધિં [ચિત્તસ્સ સમાધિં (સી.)] લભન્તિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતં [ચિત્તસ્સેકગ્ગં (સી.)]; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે વવસ્સગ્ગારમ્મણં કરિત્વા ન લભન્તિ સમાધિં ન લભન્તિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતં.

૩૩૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અન્નગ્ગરસગ્ગાનં લાભિનો; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અન્નગ્ગરસગ્ગાનં ન લાભિનો, ઉઞ્છેન કપાલાભતેન યાપેન્તિ.

૩૩૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ લાભિનો; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ ન લાભિનો. તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, એવં સિક્ખિતબ્બં – અત્થરસસ્સ ધમ્મરસસ્સ વિમુત્તિરસસ્સ લાભિનો ભવિસ્સામાતિ. એવઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, સિક્ખિતબ્બન્તિ.

૩૩૬-૩૩૮. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, અપ્પમત્તકં ઇમસ્મિં જમ્બુદીપે આરામરામણેય્યકં વનરામણેય્યકં ભૂમિરામણેય્યકં પોક્ખરણિરામણેય્યકં; અથ ખો એતદેવ બહુતરં યદિદં ઉક્કૂલવિકૂલં નદીવિદુગ્ગં ખાણુકણ્ટકટ્ઠાનં પબ્બતવિસમં. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ, અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે મનુસ્સા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ…પે… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ…પે… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ’’.

૩૩૯-૩૪૧. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે મનુસ્સા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે મનુસ્સા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૨-૩૪૪. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે દેવા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દેવા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૫-૩૪૭. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે દેવા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે દેવા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૪૮-૩૫૦. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે નિરયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે નિરયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૧-૩૫૩. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે નિરયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે નિરયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૪-૩૫૬. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૫૭-૩૫૯. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે તિરચ્છાનયોનિયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૬૦-૩૬૨. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પેત્તિવિસયા ચુતા મનુસ્સેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પેત્તિવિસયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

૩૬૩-૩૬૫. … એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અપ્પકા તે સત્તા યે પેત્તિવિસયા ચુતા દેવેસુ પચ્ચાજાયન્તિ; અથ ખો એતેવ સત્તા બહુતરા યે પેત્તિવિસયા ચુતા નિરયે પચ્ચાજાયન્તિ… તિરચ્છાનયોનિયા પચ્ચાજાયન્તિ… પેત્તિવિસયે પચ્ચાજાયન્તિ.

વગ્ગો ચતુત્થો.

જમ્બુદીપપેય્યાલો નિટ્ઠિતો.

એકધમ્મપાળિ સોળસમો.