२०. समुट्ठापनवारो

३१४. विवादाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति? विवादाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं न कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति; अपिच, विवादाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति. यथा कथं विय? [चूळव. २१५; परि. ३४८ आदयो] इध भिक्खू विवदन्ति – ‘‘धम्मोति वा, अधम्मोति वा, विनयोति वा, अविनयोति वा, अभासितं अलपितं तथागतेनाति वा, भासितं लपितं तथागतेनाति वा, अनाचिण्णं तथागतेनाति वा, आचिण्णं तथागतेनाति वा, अपञ्ञत्तं तथागतेनाति वा, पञ्ञत्तं तथागतेनाति वा, आपत्तीति वा, अनापत्तीति वा, लहुका आपत्तीति वा, गरुका आपत्तीति वा, सावसेसा आपत्तीति वा, अनवसेसा आपत्तीति वा, दुट्ठुल्ला आपत्तीति वा अदुट्ठुल्ला आपत्तीति वा’’. यं तत्थ भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो नानावादो अञ्ञथावादो विपच्चताय वोहारो मेधकं [मेधगं (क.)], इदं वुच्चति विवादाधिकरणं. विवादाधिकरणे सङ्घो विवदति. विवादाधिकरणं विवदमानो अनुवदति. अनुवादाधिकरणं अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं विवादाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति.

३१५. अनुवादाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति? अनुवादाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं न कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति; अपिच, अनुवादाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति. यथा कथं विय? [चूळव. २१५; परि. ३४८ आदयो] इध भिक्खू भिक्खुं अनुवदन्ति सीलविपत्तिया वा आचारविपत्तिया वा दिट्ठिविपत्तिया वा आजीवविपत्तिया वा. यो तत्थ अनुवादो अनुवदना अनुल्लपना अनुभणना अनुसम्पवङ्कता अब्भुस्सहनता अनुबलप्पदानं, इदं वुच्चति अनुवादाधिकरणं. अनुवादाधिकरणे सङ्घो विवदति. विवादाधिकरणं विवदमानो अनुवदति. अनुवादाधिकरणं अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं अनुवादाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति.

३१६. आपत्ताधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति? आपत्ताधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं न कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति; अपिच, आपत्ताधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति. यथा कथं विय? पञ्चपि आपत्तिक्खन्धा आपत्ताधिकरणं, सत्तपि आपत्तिक्खन्धा आपत्ताधिकरणं, इदं वुच्चति आपत्ताधिकरणं. आपत्ताधिकरणे सङ्घो विवदति. विवादाधिकरणं विवदमानो अनुवदति. अनुवादाधिकरणं अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं आपत्ताधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति.

३१७. किच्चाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति? किच्चाधिकरणं चतुन्नं अधिकरणानं न कतमं अधिकरणं समुट्ठापेति, अपिच किच्चाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति. यथा कथं विय? या सङ्घस्स किच्चयता करणीयता अपलोकनकम्मं ञत्तिकम्मं ञत्तिदुतियकम्मं ञत्तिचतुत्थकम्मं, इदं वुच्चति किच्चाधिकरणं. किच्चाधिकरणे सङ्घो विवदति. विवादाधिकरणं विवदमानो अनुवदति. अनुवादाधिकरणं अनुवदमानो आपत्तिं आपज्जति आपत्ताधिकरणं. ताय आपत्तिया सङ्घो कम्मं करोति किच्चाधिकरणं. एवं किच्चाधिकरणपच्चया चत्तारो अधिकरणा जायन्ति.

समुट्ठापनवारो निट्ठितो वीसतिमो.