समथभेदो

६. अधिकरणपरियायवारो

२९२. विवादाधिकरणस्स – किं पुब्बङ्गमं? कति ठानानि? कति वत्थूनि? कति भूमियो? कति हेतू? कति मूलानि? कतिहाकारेहि विवदति? विवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति?

अनुवादाधिकरणस्स – किं पुब्बङ्गमं? कति ठानानि? कति वत्थूनि? कति भूमियो? कति हेतू? कति मूलानि? कतिहाकारेहि अनुवदति? अनुवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति?

आपत्ताधिकरणस्स – किं पुब्बङ्गमं? कति ठानानि? कति वत्थूनि? कति भूमियो? कति हेतू? कति मूलानि? कतिहाकारेहि आपत्तिं आपज्जति? आपत्ताधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति?

किच्चाधिकरणस्स – किं पुब्बङ्गमं? कति ठानानि? कति वत्थूनि? कति भूमियो? कति हेतू? कति मूलानि? कतिहाकारेहि किच्चं जायति? किच्चाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति?

२९३. विवादाधिकरणस्स किं पुब्बङ्गमन्ति? लोभो पुब्बङ्गमो, दोसो पुब्बङ्गमो, मोहो पुब्बङ्गमो, अलोभो पुब्बङ्गमो, अदोसो पुब्बङ्गमो, अमोहो पुब्बङ्गमो. कति ठानानीति? अट्ठारस भेदकरवत्थूनि ठानानि. कति वत्थूनीति? अट्ठारस भेदकरवत्थूनि. कति भूमियोति? अट्ठारस भेदकरवत्थूनि भूमियो. कति हेतूति? नव हेतू – तयो कुसलहेतू, तयो अकुसलहेतू, तयो अब्याकतहेतू. कति मूलानीति? द्वादस मूलानि. कतिहाकारेहि विवदतीति? द्वीहाकारेहि विवदति – धम्मदिट्ठि वा अधम्मदिट्ठि वा. [चूळव. २२८] विवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मतीति? विवादाधिकरणं द्वीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च.

२९४. अनुवादाधिकरणस्स किं पुब्बङ्गमन्ति? लोभो पुब्बङ्गमो, दोसो पुब्बङ्गमो, मोहो पुब्बङ्गमो, अलोभो पुब्बङ्गमो, अदोसो पुब्बङ्गमो, अमोहो पुब्बङ्गमो. कति ठानानीति? चतस्सो विपत्तियो ठानानि. कति वत्थूनीति? चतस्सो विपत्तियो वत्थूनि. कति भूमियोति? चतस्सो विपत्तियो भूमियो. कति हेतूति? नव हेतू – तयो कुसलहेतू, तयो अकुसलहेतू, तयो अब्याकतहेतू. कति मूलानीति? चुद्दस मूलानि. कतिहाकारेहि अनुवदतीति? द्वीहाकारेहि अनुवदति – वत्थुतो वा आपत्तितो वा. [चूळव. २३६] अनुवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मतीति? अनुवादाधिकरणं चतूहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

२९५. आपत्ताधिकरणस्स किं पुब्बङ्गमन्ति? लोभो पुब्बङ्गमो, दोसो पुब्बङ्गमो, मोहो पुब्बङ्गमो, अलोभो पुब्बङ्गमो, अदोसो पुब्बङ्गमो, अमोहो पुब्बङ्गमो. कति ठानानीति? सत्त आपत्तिक्खन्धा ठानानि. कति वत्थूनीति? सत्त आपत्तिक्खन्धा वत्थूनि. कति भूमियोति? सत्त आपत्तिक्खन्धा भूमियो. कति हेतूति? छ हेतू [कति हेतूति नव हेतू, तयो कुसलहेतू (सी. स्या.)] – तयो अकुसलहेतू, तयो अब्याकतहेतू. कति मूलानीति? छ आपत्तिसमुट्ठानानि मूलानि. कतिहाकारेहि आपत्तिं आपज्जतीति? छहाकारेहि आपत्तिं आपज्जति – अलज्जिता, अञ्ञाणता, कुक्कुच्चपकतता, अकप्पिये कप्पियसञ्ञिता, कप्पिये अकप्पियसञ्ञिता, सतिसम्मोसा. [चूळव. २३९] आपत्ताधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मतीति? आपत्ताधिकरणं तीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च, सम्मुखाविनयेन च तिणवत्थारकेन च.

२९६. किच्चाधिकरणस्स किं पुब्बङ्गमन्ति? लोभो पुब्बङ्गमो, दोसो पुब्बङ्गमो, मोहो पुब्बङ्गमो, अलोभो पुब्बङ्गमो, अदोसो पुब्बङ्गमो, अमोहो पुब्बङ्गमो. कति ठानानीति? चत्तारि कम्मानि ठानानि. कति वत्थूनीति? चत्तारि कम्मानि वत्थूनि. कति भूमियोति? चत्तारि कम्मानि भूमियो. कति हेतूति? नव हेतू – तयो कुसलहेतू, तयो अकुसलहेतू, तयो अब्याकतहेतू. कति मूलानीति? एकं मूलं – सङ्घो. कतिहाकारेहि किच्चं जायतीति? द्वीहाकारेहि किच्चं जायति – ञत्तितो वा अपलोकनतो वा. [चूळव. २४२] किच्चाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मतीति? किच्चाधिकरणं एकेन समथेन सम्मति – सम्मुखाविनयेन.

कति समथा? सत्त समथा. सम्मुखाविनयो, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, पटिञ्ञातकरणं, येभुय्यसिका, तस्सपापियसिका, तिणवत्थारको – इमे सत्त समथा.

सिया इमे सत्त समथा दस समथा होन्ति, दस समथा सत्त समथा होन्ति वत्थुवसेन परियायेन सियाति.

कथञ्च सिया? विवादाधिकरणस्स द्वे समथा, अनुवादाधिकरणस्स चत्तारो समथा, आपत्ताधिकरणस्स तयो समथा, किच्चाधिकरणस्स एको समथो. एवं इमे सत्त समथा दस समथा होन्ति, दस समथा सत्त समथा होन्ति वत्थुवसेन परियायेन.

परियायवारो निट्ठितो छट्ठो.

७. साधारणवारो

२९७. कति समथा विवादाधिकरणस्स साधारणा? कति समथा विवादाधिकरणस्स असाधारणा? कति समथा अनुवादाधिकरणस्स साधारणा? कति समथा अनुवादाधिकरणस्स असाधारणा? कति समथा आपत्ताधिकरणस्स साधारणा? कति समथा आपत्ताधिकरणस्स असाधारणा? कति समथा किच्चाधिकरणस्स साधारणा? कति समथा किच्चाधिकरणस्स असाधारणा?

द्वे समथा विवादाधिकरणस्स साधारणा – सम्मुखाविनयो, येभुय्यसिका. पञ्च समथा विवादाधिकरणस्स असाधारणा – सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तस्सपापियसिका, तिणवत्थारको.

चत्तारो समथा अनुवादाधिकरणस्स साधारणा – सम्मुखाविनयो; सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, तस्सपापियसिका. तयो समथा अनुवादाधिकरणस्स असाधारणा – येभुय्यसिका, पटिञ्ञातकरणं, तिणवत्थारको.

तयो समथा आपत्ताधिकरणस्स साधारणा – सम्मुखाविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तिणवत्थारको. चत्तारो समथा आपत्ताधिकरणस्स असाधारणा – येभुय्यसिका, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, तस्सपापियसिका.

एको समथो किच्चाधिकरणस्स साधारणो – सम्मुखाविनयो. छ समथा किच्चाधिकरणस्स असाधारणा – येभुय्यसिका, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तस्सपापियसिका, तिणवत्थारको.

साधारणवारो निट्ठितो सत्तमो.

८. तब्भागियवारो

२९८. कति समथा विवादाधिकरणस्स तब्भागिया? कति समथा विवादाधिकरणस्स अञ्ञभागिया? कति समथा अनुवादाधिकरणस्स तब्भागिया? कति समथा अनुवादाधिकरणस्स अञ्ञभागिया? कति समथा आपत्ताधिकरणस्स तब्भागिया? कति समथा आपत्ताधिकरणस्स अञ्ञभागिया? कति समथा किच्चाधिकरणस्स तब्भागिया? कति समथा किच्चाधिकरणस्स अञ्ञभागिया?

द्वे समथा विवादाधिकरणस्स तब्भागिया – सम्मुखाविनयो, येभुय्यसिका. पञ्च समथा विवादाधिकरणस्स अञ्ञभागिया – सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तस्सपापियसिका, तिणवत्थारको.

चत्तारो समथा अनुवादाधिकरणस्स तब्भागिया – सम्मुखाविनयो, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, तस्सपापियसिका. तयो समथा अनुवादाधिकरणस्स अञ्ञभागिया – येभुय्यसिका, पटिञ्ञातकरणं, तिणवत्थारको.

तयो समथा आपत्ताधिकरणस्स तब्भागिया – सम्मुखाविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तिणवत्थारको. चत्तारो समथा आपत्ताधिकरणस्स अञ्ञभागिया – येभुय्यसिका, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, तस्सपापियसिका.

एको समथो किच्चाधिकरणस्स तब्भागियो – सम्मुखाविनयो. छ समथा किच्चाधिकरणस्स अञ्ञभागिया – येभुय्यसिका, सतिविनयो, अमूळ्हविनयो, पटिञ्ञातकरणं, तस्सपापियसिका, तिणवत्थारको.

तब्भागियवारो निट्ठितो अट्ठमो.

९. समथा समथस्स साधारणवारो

२९९. समथा समथस्स साधारणा, समथा समथस्स असाधारणा. सिया समथा समथस्स साधारणा, सिया समथा समथस्स असाधारणा.

कथं सिया समथा समथस्स साधारणा? कथं सिया समथा समथस्स असाधारणा? येभुय्यसिका सम्मुखाविनयस्स साधारणा, सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स असाधारणा.

सतिविनयो सम्मुखाविनयस्स साधारणो, अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय असाधारणो.

अमूळ्हविनयो सम्मुखाविनयस्स साधारणो, पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स असाधारणो.

पटिञ्ञातकरणं सम्मुखाविनयस्स साधारणं, तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स असाधारणं.

तस्सपापियसिका सम्मुखाविनयस्स साधारणा, तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स असाधारणा.

तिणवत्थारको सम्मुखाविनयस्स साधारणो, येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय असाधारणो. एवं सिया समथा समथस्स साधारणा; एवं सिया समथा समथस्स असाधारणा.

समथा समथस्स साधारणवारो निट्ठितो नवमो.

१०. समथा समथस्स तब्भागियवारो

३००. समथा समथस्स तब्भागिया, समथा समथस्स अञ्ञभागिया. सिया समथा समथस्स तब्भागिया, सिया समथा समथस्स अञ्ञभागिया.

कथं सिया समथा समथस्स तब्भागिया? कथं सिया समथा समथस्स अञ्ञभागिया? येभुय्यसिका सम्मुखाविनयस्स तब्भागिया, सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स अञ्ञभागिया.

सतिविनयो सम्मुखाविनयस्स तब्भागियो, अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय अञ्ञभागियो.

अमूळ्हविनयो सम्मुखाविनयस्स तब्भागियो, पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अञ्ञभागियो.

पटिञ्ञातकरणं सम्मुखाविनयस्स तब्भागियं, तस्सपापियसिकाय तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स अञ्ञभागियं.

तस्सपापियसिका सम्मुखाविनयस्स तब्भागिया, तिणवत्थारकस्स येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स अञ्ञभागिया.

तिणवत्थारको सम्मुखाविनयस्स तब्भागियो, येभुय्यसिकाय सतिविनयस्स अमूळ्हविनयस्स पटिञ्ञातकरणस्स तस्सपापियसिकाय अञ्ञभागियो. एवं सिया समथा समथस्स तब्भागिया, एवं सिया समथा समथस्स अञ्ञभागिया.

समथा समथस्स तब्भागियवारो निट्ठितो दसमो.

११. समथसम्मुखाविनयवारो

३०१. समथो सम्मुखाविनयो, सम्मुखाविनयो समथो? समथो येभुय्यसिका, येभुय्यसिका समथो? समथो सतिविनयो, सतिविनयो समथो? समथो अमूळ्हविनयो, अमूळ्हविनयो समथो? समथो पटिञ्ञातकरणं, पटिञ्ञातकरणं समथो? समथो तस्सपापियसिका, तस्सपापियसिका समथो? समथो तिणवत्थारको, तिणवत्थारको समथो?

येभुय्यसिका सतिविनयो अमूळ्हविनयो पटिञ्ञातकरणं तस्सपापियसिका तिणवत्थारको – इमे समथा समथा, नो सम्मुखाविनयो. सम्मुखाविनयो समथो चेव सम्मुखाविनयो च.

सतिविनयो अमूळ्हविनयो पटिञ्ञातकरणं तस्सपापियसिका तिणवत्थारको सम्मुखाविनयो – इमे समथा समथा, नो येभुय्यसिका. येभुय्यसिका समथो चेव येभुय्यसिका च.

अमूळ्हविनयो पटिञ्ञातकरणं तस्सपापियसिका तिणवत्थारको सम्मुखाविनयो येभुय्यसिका – इमे समथा समथा, नो सतिविनयो. सतिविनयो समथो चेव सतिविनयो च.

पटिञ्ञातकरणं तस्सपापियसिका तिणवत्थारको सम्मुखाविनयो येभुय्यसिका सतिविनयो – इमे समथा समथा, नो अमूळ्हविनयो. अमूळ्हविनयो समथो चेव अमूळ्हविनयो च.

तस्सपापियसिका तिणवत्थारको सम्मुखाविनयो येभुय्यसिका सतिविनयो अमूळ्हविनयो – इमे समथा समथा, नो पटिञ्ञातकरणं. पटिञ्ञातकरणं समथो चेव पटिञ्ञातकरणञ्च.

तिणवत्थारको सम्मुखाविनयो येभुय्यसिका सतिविनयो अमूळ्हविनयो पटिञ्ञातकरणं – इमे समथा समथा, नो तस्सपापियसिका. तस्सपापियसिका समथो चेव तस्सपापियसिका च.

सम्मुखाविनयो येभुय्यसिका सतिविनयो अमूळ्हविनयो पटिञ्ञातकरणं तस्सपापियसिका – इमे समथा समथा, नो तिणवत्थारको. तिणवत्थारको समथो चेव तिणवत्थारको च.

समथसम्मुखाविनयवारो निट्ठितो एकादसमो.

१२. विनयवारो

३०२. विनयो सम्मुखाविनयो, सम्मुखाविनयो विनयो? विनयो येभुय्यसिका, येभुय्यसिका विनयो? विनयो सतिविनयो, सतिविनयो विनयो? विनयो अमूळ्हविनयो, अमूळ्हविनयो विनयो? विनयो पटिञ्ञातकरणं, पटिञ्ञातकरणं विनयो? विनयो तस्सपापियसिका, तस्सपापियसिका विनयो? विनयो तिणवत्थारको, तिणवत्थारको विनयो?

विनयो सिया सम्मुखाविनयो सिया न सम्मुखाविनयो. सम्मुखाविनयो विनयो चेव सम्मुखाविनयो च.

विनयो सिया येभुय्यसिका, सिया न येभुय्यसिका. येभुय्यसिका विनयो चेव येभुय्यसिका च.

विनयो सिया सतिविनयो, सिया न सतिविनयो. सतिविनयो विनयो चेव सतिविनयो च.

विनयो सिया अमूळ्हविनयो, सिया न अमूळ्हविनयो. अमूळ्हविनयो विनयो चेव अमूळ्हविनयो च.

विनयो सिया पटिञ्ञातकरणं, सिया न पटिञ्ञातकरणं. पटिञ्ञातकरणं विनयो चेव पटिञ्ञातकरणञ्च.

विनयो सिया तस्सपापियसिका, सिया न तस्सपापियसिका. तस्सपापियसिका विनयो चेव तस्सपापियसिका च.

विनयो सिया तिणवत्थारको, सिया न तिणवत्थारको. तिणवत्थारको विनयो चेव तिणवत्थारको च.

विनयवारो निट्ठितो द्वादसमो.

१३. कुसलवारो

३०३. सम्मुखाविनयो कुसलो अकुसलो अब्याकतो? येभुय्यसिका कुसला अकुसला अब्याकता? सतिविनयो कुसलो अकुसलो अब्याकतो? अमूळ्हविनयो कुसलो अकुसलो अब्याकतो? पटिञ्ञातकरणं कुसलं अकुसलं अब्याकतं? तस्सपापियसिका कुसला अकुसला अब्याकता? तिणवत्थारको कुसलो अकुसलो अब्याकतो?

सम्मुखाविनयो सिया कुसलो, सिया अब्याकतो. नत्थि सम्मुखाविनयो अकुसलो.

येभुय्यसिका सिया कुसला, सिया अकुसला, सिया अब्याकता.

सतिविनयो सिया कुसलो, सिया अकुसलो, सिया अब्याकतो.

अमूळ्हविनयो सिया कुसलो, सिया अकुसलो, सिया अब्याकतो.

पटिञ्ञातकरणं सिया कुसलं, सिया अकुसलं, सिया अब्याकतं.

तस्सपापियसिका सिया कुसला, सिया अकुसला सिया अब्याकता.

तिणवत्थारको सिया कुसलो, सिया अकुसलो, सिया अब्याकतो.

विवादाधिकरणं कुसलं अकुसलं अब्याकतं. अनुवादाधिकरणं कुसलं अकुसलं अब्याकतं. आपत्ताधिकरणं कुसलं अकुसलं अब्याकतं. किच्चाधिकरणं कुसलं अकुसलं अब्याकतं.

विवादाधिकरणं सिया कुसलं, सिया अकुसलं, सिया अब्याकतं.

अनुवादाधिकरणं सिया कुसलं, सिया अकुसलं, सिया अब्याकतं.

आपत्ताधिकरणं सिया अकुसलं, सिया अब्याकतं. नत्थि आपत्ताधिकरणं कुसलं.

किच्चाधिकरणं सिया कुसलं, सिया अकुसलं, सिया अब्याकतं.

कुसलवारो निट्ठितो तेरसमो.

१४. यत्थवारो, पुच्छावारो

३०४. यत्थ येभुय्यसिका लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ येभुय्यसिका लब्भति. न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति.

यत्थ सतिविनयो लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ सतिविनयो लब्भति. न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति.

यत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति. न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति.

यत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति. न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति.

यत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति. न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति.

यत्थ तिणवत्थारको लब्भति, तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति; यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, तत्थ तिणवत्थारको लब्भति. न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति.

यत्थ येभुय्यसिका तत्थ सम्मुखाविनयो; यत्थ सम्मुखाविनयो तत्थ येभुय्यसिका. न तत्थ सतिविनयो, न तत्थ अमूळ्हविनयो, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं, न तत्थ तस्सपापियसिका, न तत्थ तिणवत्थारको.

यत्थ सतिविनयो तत्थ सम्मुखाविनयो; यत्थ सम्मुखाविनयो तत्थ सतिविनयो. न तत्थ अमूळ्हविनयो, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं, न तत्थ तस्सपापियसिका, न तत्थ तिणवत्थारको, न तत्थ येभुय्यसिका. सम्मुखाविनयं कातुन मूलं…पे….

यत्थ तिणवत्थारको तत्थ सम्मुखाविनयो; यत्थ सम्मुखाविनयो तत्थ तिणवत्थारको. न तत्थ येभुय्यसिका, न तत्थ सतिविनयो, न तत्थ अमूळ्हविनयो, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं, न तत्थ तस्सपापियसिका.

चक्कपेय्यालं.

यत्थवारो निट्ठितो चुद्दसमो.

१५. समथवारो, विस्सज्जनावारो

३०५. यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ येभुय्यसिका लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ येभुय्यसिका लब्भति. न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति.

यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ सतिविनयो लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ सतिविनयो लब्भति. न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति.

यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च अमूळ्हविनयेन च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति. न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति.

यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति. न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति, न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति.

यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च तस्सपापियसिकाय च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ तस्सपापियसिका लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति. न तत्थ तिणवत्थारको लब्भति, न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति.

यस्मिं समये सम्मुखाविनयेन च तिणवत्थारकेन च अधिकरणं वूपसम्मति, यत्थ तिणवत्थारको लब्भति तत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति, यत्थ सम्मुखाविनयो लब्भति तत्थ तिणवत्थारको लब्भति. न तत्थ येभुय्यसिका लब्भति, न तत्थ सतिविनयो लब्भति, न तत्थ अमूळ्हविनयो लब्भति, न तत्थ पटिञ्ञातकरणं लब्भति, न तत्थ तस्सपापियसिका लब्भति.

समथवारो निट्ठितो पन्नरसमो.

१६. संसट्ठवारो

३०६. अधिकरणन्ति वा समथाति वा इमे धम्मा संसट्ठा उदाहु विसंसट्ठा? लब्भा च पनिमेसं धम्मानं विनिब्भुजित्वा विनिब्भुजित्वा [विनिब्भुज्जित्वा विनिब्भुज्जित्वा (क.), टीकायं एकपदमेव दिस्सति] नानाकरणं पञ्ञापेतुन्ति?

अधिकरणन्ति वा समथाति वा इमे धम्मा विसंसट्ठा, नो संसट्ठा. लब्भा च पनिमेसं धम्मानं विनिब्भुजित्वा विनिब्भुजित्वा नानाकरणं पञ्ञापेतुन्ति. सो – ‘‘मा हेव’’न्तिस्स वचनीयो. अधिकरणन्ति वा समथाति वा इमे धम्मा संसट्ठा, नो विसंसट्ठा. नो च लब्भा [न च लब्भा (क.)] इमेसं धम्मानं विनिब्भुजित्वा विनिब्भुजित्वा नानाकरणं पञ्ञापेतुं. तं किस्स हेतु? ननु वुत्तं भगवता – ‘‘चत्तारिमानि, भिक्खवे, अधिकरणानि, सत्त समथा. अधिकरणा समथेहि सम्मन्ति, समथा अधिकरणेहि सम्मन्ति. एवं, इमे धम्मा संसट्ठा नो विसंसट्ठा; नो च लब्भा इमेसं धम्मानं विनिब्भुजित्वा विनिब्भुजित्वा नानाकरणं पञ्ञापेतु’’न्ति.

संसट्ठवारो निट्ठितो सोळसमो.

१७. सम्मतिवारो

३०७. विवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति? अनुवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति? आपत्ताधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति? किच्चाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति?

[चूळव. २२८, २३६ आदयो] विवादाधिकरणं द्वीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च.

[चूळव. २२८, २३६ आदयो] अनुवादाधिकरणं चतूहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

[चूळव. २३९, २४२ आदयो] आपत्ताधिकरणं तीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

[चूळव. २३९, २४२ आदयो] किच्चाधिकरणं एकेन समथेन सम्मति – सम्मुखाविनयेन.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च पञ्चहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

विवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च चतूहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च द्वीहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च.

अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च छहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च चतूहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च तीहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च सत्तहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च पञ्चहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च छहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च सत्तहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

सम्मतिवारो निट्ठितो सत्तरसमो.

१८. सम्मन्ति न सम्मन्तिवारो

३०८. विवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति, कतिहि समथेहि न सम्मति? अनुवादाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति, कतिहि समथेहि न सम्मति? आपत्ताधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति, कतिहि समथेहि न सम्मति? किच्चाधिकरणं कतिहि समथेहि सम्मति, कतिहि समथेहि न सम्मति?

विवादाधिकरणं द्वीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च. पञ्चहि समथेहि न सम्मति – सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

अनुवादाधिकरणं चतूहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च. तीहि समथेहि न सम्मति – येभुय्यसिकाय च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

[चूळव. २३९] आपत्ताधिकरणं तीहि समथेहि सम्मति – सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च. चतूहि समथेहि न सम्मति – येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

किच्चाधिकरणं एकेन समथेन सम्मति – सम्मुखाविनयेन. छहि समथेहि न सम्मति – येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च पञ्चहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च. द्वीहि समथेहि न सम्मन्ति – पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च चतूहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च. तीहि समथेहि न सम्मन्ति – सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

विवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च द्वीहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च. पञ्चहि समथेहि न सम्मन्ति – सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च छहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च. एकेन समथेन न सम्मन्ति – येभुय्यसिकाय.

अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च चतूहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिका च. तीहि समथेहि न सम्मन्ति – येभुय्यसिकाय च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च तीहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च. चतूहि समथेहि न सम्मन्ति – येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च सत्तहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च पञ्चहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च तस्सपापियसिकाय च. द्वीहि समथेहि न सम्मन्ति – पटिञ्ञातकरणेन च तिणवत्थारकेन च.

अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च छहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च. एकेन समथेन न सम्मन्ति – येभुय्यसिकाय.

विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च कतिहि समथेहि सम्मन्ति? कतिहि समथेहि न सम्मन्ति? विवादाधिकरणञ्च अनुवादाधिकरणञ्च आपत्ताधिकरणञ्च किच्चाधिकरणञ्च सत्तहि समथेहि सम्मन्ति – सम्मुखाविनयेन च येभुय्यसिकाय च सतिविनयेन च अमूळ्हविनयेन च पटिञ्ञातकरणेन च तस्सपापियसिकाय च तिणवत्थारकेन च.

सम्मन्ति न सम्मन्तिवारो निट्ठितो अट्ठारसमो.

१९. समथाधिकरणवारो

३०९. समथा समथेहि सम्मन्ति? समथा अधिकरणेहि सम्मन्ति? अधिकरणा समथेहि सम्मन्ति? अधिकरणा अधिकरणेहि सम्मन्ति?

सिया समथा समथेहि सम्मन्ति, सिया समथा समथेहि न सम्मन्ति. सिया समथा अधिकरणेहि सम्मन्ति, सिया समथा अधिकरणेहि न सम्मन्ति. सिया अधिकरणा समथेहि सम्मन्ति, सिया अधिकरणा समथेहि न सम्मन्ति. सिया अधिकरणा अधिकरणेहि सम्मन्ति, सिया अधिकरणा अधिकरणेहि न सम्मन्ति.

३१०. कथं सिया समथा समथेहि सम्मन्ति, कथं सिया समथा समथेहि न सम्मन्ति? येभुय्यसिका सम्मुखाविनयेन सम्मति; सतिविनयेन न सम्मति, अमूळ्हविनयेन न सम्मति, पटिञ्ञातकरणेन न सम्मति, तस्सपापियसिकाय न सम्मति, तिणवत्थारकेन न सम्मति.

सतिविनयो सम्मुखाविनयेन सम्मति; अमूळ्हविनयेन न सम्मति, पटिञ्ञातकरणेन न सम्माति, तस्सपापियसिकाय न सम्मति, तिणवत्थारकेन न सम्मति, येभुय्यसिकाय न सम्मति.

अमूळ्हविनयो सम्मुखाविनयेन सम्मति; पटिञ्ञातकरणेन न सम्मति, तस्सपापियसिकाय न सम्मति, तिणवत्थारकेन न सम्मति, येभुय्यसिकाय न सम्मति, सतिविनयेन न सम्मति.

पटिञ्ञातकरणं सम्मुखाविनयेन सम्मति; तस्सपापियसिकाय न सम्मति, तिणवत्थारकेन न सम्मति, येभुय्यसिकाय न सम्मति, सतिविनयेन न सम्मति, अमूळ्हविनयेन न सम्मति.

तस्सपापियसिका सम्मुखाविनयेन सम्मति; तिणवत्थारकेन न सम्मति, येभुय्यसिकाय न सम्मति, सतिविनयेन न सम्मति, अमूळ्हविनयेन न सम्मति, पटिञ्ञातकरणेन न सम्मति.

तिणवत्थारको सम्मुखाविनयेन सम्मति; येभुय्यसिकाय न सम्मति, सतिविनयेन न सम्मति, अमूळ्हविनयेन न सम्मति, पटिञ्ञातकरणेन न सम्मति, तस्सपापियसिकाय न सम्मति. एवं सिया समथा समथेहि सम्मन्ति. एवं सिया समथा समथेहि न सम्मन्ति.

३११. कथं सिया समथा अधिकरणेहि सम्मन्ति, कथं सिया समथा अधिकरणेहि न सम्मन्ति? सम्मुखाविनयो विवादाधिकरणेन न सम्मति, अनुवादाधिकरणेन न सम्मति, आपत्ताधिकरणेन न सम्मति; किच्चाधिकरणेन सम्मति.

येभुय्यसिका विवादाधिकरणेन न सम्मति, अनुवादाधिकरणेन न सम्मति, आपत्ताधिकरणेन न सम्मति; किच्चाधिकरणेन सम्मति.