७. मुसावादवग्गो
४४४. ‘‘कति नु खो, भन्ते, मुसावादा’’ति? ‘‘पञ्चिमे, उपालि, मुसावादा. कतमे पञ्च? अत्थि मुसावादो पाराजिकगामी, अत्थि मुसावादो सङ्घादिसेसगामी, अत्थि मुसावादो थुल्लच्चयगामी, अत्थि मुसावादो पाचित्तियगामी, अत्थि मुसावादो दुक्कटगामी – इमे खो, उपालि, पञ्च मुसावादा’’ति.
४४५. ‘‘कतिहि नु खो, भन्ते, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो सङ्घमज्झे उपोसथं वा पवारणं वा ठपेन्तस्स – ‘अलं, भिक्खु, मा भण्डनं, मा कलहं, मा विग्गहं, मा विवाद’न्ति ओमद्दित्वा सङ्घेन उपोसथो वा पवारणा वा कातब्बा’’ति? ‘‘पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो सङ्घमज्झे उपोसथं वा पवारणं वा ठपेन्तस्स – ‘अलं, भिक्खु, मा भण्डनं, मा कलहं, मा विग्गहं, मा विवाद’न्ति ओमद्दित्वा सङ्घेन उपोसथो वा पवारणा वा कातब्बा. कतमेहि पञ्चहि? अलज्जी च होति, बालो च, अपकतत्तो च, चावनाधिप्पायो वत्ता होति, नो वुट्ठानाधिप्पायो – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो सङ्घमज्झे उपोसथं वा पवारणं वा ठपेन्तस्स – ‘अलं, भिक्खु, मा भण्डनं, मा कलहं, मा विग्गहं, मा विवाद’न्ति ओमद्दित्वा सङ्घेन उपोसथो वा पवारणा वा कातब्बा.
‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो सङ्घमज्झे उपोसथं वा पवारणं वा ठपेन्तस्स – ‘अलं, भिक्खु, मा भण्डनं, मा कलहं, मा विग्गहं, मा विवाद’न्ति ओमद्दित्वा सङ्घेन उपोसथो वा पवारणा वा कातब्बा. कतमेहि पञ्चहि? अपरिसुद्धकायसमाचारो होति, अपरिसुद्धवचीसमाचारो होति, अपरिसुद्धाजीवो होति, बालो होति अब्यत्तो, भण्डनकारको होति कलहकारको – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो सङ्घमज्झे उपोसथं वा पवारणं वा ठपेन्तस्स – ‘अलं, भिक्खु, मा भण्डनं, मा कलहं, मा विग्गहं, मा विवाद’न्ति ओमद्दित्वा सङ्घेन उपोसथो वा पवारणा वा कातब्बा’’ति.
४४६. ‘‘कतिहि नु खो, भन्ते, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो अनुयोगो न दातब्बो’’ति? ‘‘पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो अनुयोगो न दातब्बो. कतमेहि पञ्चहि? आपत्तानापत्तिं न जानाति, लहुकगरुकं आपत्तिं न जानाति, सावसेसानवसेसं आपत्तिं न जानाति, दुट्ठुल्लादुट्ठुल्लं आपत्तिं न जानाति, सप्पटिकम्मापटिकम्मं आपत्तिं न जानाति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो अनुयोगो न दातब्बो.
‘‘पञ्चहुपालि, अङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो अनुयोगो दातब्बो. कतमेहि पञ्चहि? आपत्तानापत्तिं जानाति, लहुकगरुकं आपत्तिं जानाति, सावसेसानवसेसं आपत्तिं जानाति, दुट्ठुल्लादुट्ठुल्लं आपत्तिं जानाति, सप्पटिकम्मापटिकम्मं आपत्तिं जानाति – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतस्स भिक्खुनो अनुयोगो दातब्बो’’ति.
४४७. ‘‘कतिहि नु खो, भन्ते, आकारेहि भिक्खु आपत्तिं आपज्जती’’ति? ‘‘पञ्चहुपालि, आकारेहि भिक्खु आपत्तिं आपज्जति. कतमेहि पञ्चहि? अलज्जिता, अञ्ञाणता, कुक्कुच्चपकतता, अकप्पिये कप्पियसञ्ञिता, कप्पिये अकप्पियसञ्ञिता – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहाकारेहि भिक्खु आपत्तिं आपज्जति.
‘‘अपरेहिपि, उपालि, पञ्चहाकारेहि भिक्खु आपत्तिं आपज्जति. कतमेहि पञ्चहि? अदस्सनेन, अस्सवनेन, पसुत्तकता, तथासञ्ञी, सतिसम्मोसा – इमेहि खो, उपालि, पञ्चहाकारेहि भिक्खु आपत्तिं आपज्जती’’ति.
४४८. ‘‘कति नु खो, भन्ते, वेरा’’ति? ‘‘पञ्चिमे, उपालि, वेरा. कतमे पञ्च? पाणातिपातो, अदिन्नादानं, कामेसुमिच्छाचारो, मुसावादो, सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानं – इमे खो, उपालि, पञ्च वेरा’’ति.
‘‘कति नु खो, भन्ते, वेरमणियो’’ति? ‘‘पञ्चिमा, उपालि, वेरमणियो. कतमा पञ्च? पाणातिपाता वेरमणी [वेरमणि (क.)], अदिन्नादाना वेरमणी, कामेसुमिच्छाचारा वेरमणी, मुसावादा वेरमणी, सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठाना वेरमणी – इमा खो, उपालि, पञ्च वेरमणियो’’ति.
४४९. ‘‘कति नु खो, भन्ते, ब्यसनानी’’ति? ‘‘पञ्चिमानि, उपालि, ब्यसनानि. [परि. ३२५; अ. नि. ५.१३०] कतमानि पञ्च? ञातिब्यसनं, भोगब्यसनं, रोगब्यसनं, सीलब्यसनं, दिट्ठिब्यसनं – इमानि खो, उपालि, पञ्च ब्यसनानी’’ति.
‘‘कति नु खो, भन्ते, सम्पदा’’ति? ‘‘पञ्चिमा, उपालि, सम्पदा. [परि. ३२५; अ. नि. ५.१३०] कतमा पञ्च? ञातिसम्पदा, भोगसम्पदा, आरोग्यसम्पदा, सीलसम्पदा, दिट्ठिसम्पदा – इमा खो, उपालि, पञ्च सम्पदा’’ति.
मुसावादवग्गो निट्ठितो सत्तमो.
तस्सुद्दानं –
मुसावादो च ओमद्दि, अपरेहि अनुयोगो;
आपत्तिञ्च अपरेहि, वेरा वेरमणीपि च;
ब्यसनं सम्पदा चेव, सत्तमो वग्गसङ्गहोति.