९. रूपियसंवोहारसिक्खापदं

५८७. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जन्ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जिस्सन्ति, सेय्यथापि गिही कामभोगिनो’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जिस्सन्ती’’ति! अथ खो ते भिक्खू छब्बग्गिये भिक्खू अनेकपरियायेन विगरहित्वा भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… ‘‘सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जथा’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जिस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

५८८. ‘‘यो पन भिक्खु नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तिय’’न्ति.

५८९. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

नानप्पकारकं नाम कतम्पि अकतम्पि कताकतम्पि. कतं नाम सीसूपगं गीवूपगं हत्थूपगं पादूपगं कटूपगं. अकतं नाम घनकतं वुच्चति. कताकतं नाम तदुभयं.

रूपियं नाम सत्थुवण्णो कहापणो, लोहमासको, दारुमासको, जतुमासको ये वोहारं गच्छन्ति.

समापज्जेय्याति कतेन कतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं [निस्सग्गियं होति (स्या.)]. कतेन अकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. कतेन कताकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अकतेन कतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अकतेन अकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अकतेन कताकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. कताकतेन कतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. कताकतेन अकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. कताकतेन कताकतं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. सङ्घमज्झे निस्सज्जितब्बं. एवञ्च पन, भिक्खवे, निस्सज्जितब्बं. तेन भिक्खुना सङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा वुड्ढानं भिक्खूनं पादे वन्दित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – ‘‘अहं, भन्ते, नानप्पकारकं रूपियसंवोहारं समापज्जिं. इदं मे निस्सग्गियं. इमाहं सङ्घस्स निस्सज्जामी’’ति. निस्सज्जित्वा आपत्ति देसेतब्बा. ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन आपत्ति पटिग्गहेतब्बा. सचे तत्थ आगच्छति आरामिको वा उपासको वा सो वत्तब्बो – ‘‘आवुसो, इमं जानाही’’ति. सचे सो भणति – ‘‘इमिना किं आहरिय्यतू’’ति, न वत्तब्बो – ‘‘इमं वा इमं वा आहरा’’ति. कप्पियं आचिक्खितब्बं – सप्पि वा तेलं वा मधु वा फाणितं वा. सचे सो तेन परिवत्तेत्वा कप्पियं आहरति, रूपियचेतापकं ठपेत्वा, सब्बेहेव परिभुञ्जितब्बं. एवञ्चेतं लभेथ, इच्चेतं कुसलं; नो चे लभेथ, सो वत्तब्बो – ‘‘आवुसो, इमं छड्डेही’’ति. सचे सो छड्डेति, इच्चेतं कुसलं; नो चे छड्डेति, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु रूपियछड्डको सम्मन्नितब्बो – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, छड्डिताछड्डितञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो. याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

५९०. ‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं रूपियछड्डकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं रूपियछड्डकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो रूपियछड्डकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु रूपियछड्डको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

तेन सम्मतेन भिक्खुना अनिमित्तं कत्वा पातेतब्बं. सचे निमित्तं कत्वा पातेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

५९१. रूपिये रूपियसञ्ञी रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. रूपिये वेमतिको रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. रूपिये अरूपियसञ्ञी रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अरूपिये रूपियसञ्ञी रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अरूपिये वेमतिको रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं. अरूपिये अरूपियसञ्ञी रूपियं चेतापेति, निस्सग्गियं पाचित्तियं.

अरूपिये रूपियसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. अरूपिये वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. अरूपिये अरूपियसञ्ञी, अनापत्ति.

५९२. अनापत्ति उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

रूपियसंवोहारसिक्खापदं निट्ठितं नवमं.