४. अत्तकामपारिचरियसिक्खापदं

२९०. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा उदायी सावत्थियं कुलूपको होति, बहुकानि कुलानि उपसङ्कमति. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी मतपतिका अभिरूपा होति दस्सनीया पासादिका. अथ खो आयस्मा उदायी पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय येन तस्सा इत्थिया निवेसनं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो सा इत्थी येनायस्मा उदायी तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं उदायिं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो तं इत्थिं आयस्मा उदायी धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि. अथ खो सा इत्थी आयस्मता उदायिना धम्मिया कथाय सन्दस्सिता समादपिता समुत्तेजिता सम्पहंसिता आयस्मन्तं उदायिं एतदवोच – ‘‘वदेय्याथ, भन्ते, येन अत्थो. पटिबला मयं अय्यस्स दातुं यदिदं चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खार’’न्ति.

‘‘न खो ते, भगिनि, अम्हाकं दुल्लभा यदिदं चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारा. अपिच, यो अम्हाकं दुल्लभो तं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते’’ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. ‘‘अत्थो, भन्ते’’ति? ‘‘अत्थो, भगिनी’’ति. ‘‘एहि, भन्ते’’ति, ओवरकं पविसित्वा साटकं निक्खिपित्वा मञ्चके उत्ताना निपज्जि. अथ खो आयस्मा उदायी येन सा इत्थी तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा – ‘‘को इमं वसलं दुग्गन्धं आमसिस्सती’’ति, निट्ठुहित्वा पक्कामि. अथ खो सा इत्थी उज्झायति खिय्यति विपाचेति – ‘‘अलज्जिनो इमे समणा सक्यपुत्तिया दुस्सीला मुसावादिनो. इमे हि नाम धम्मचारिनो समचारिनो ब्रह्मचारिनो सच्चवादिनो सीलवन्तो कल्याणधम्मा पटिजानिस्सन्ति! नत्थि इमेसं सामञ्ञं नत्थि इमेसं ब्रह्मञ्ञं, नट्ठं इमेसं सामञ्ञं नट्ठं इमेसं ब्रह्मञ्ञं, कुतो इमेसं सामञ्ञं कुतो इमेसं ब्रह्मञ्ञं, अपगता इमे सामञ्ञा अपगता इमे ब्रह्मञ्ञा. कथञ्हि नाम समणो उदायी मं सामं मेथुनधम्मं याचित्वा, ‘को इमं वसलं दुग्गन्धं आमसिस्सती’’ति निट्ठुहित्वा पक्कमिस्सति! किं मे पापकं किं मे दुग्गन्धं, कस्साहं केन हायामी’’ति? अञ्ञापि इत्थियो उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘अलज्जिनो इमे समणा सक्यपुत्तिया दुस्सीला मुसावादिनो…पे… कथञ्हि नाम समणो उदायी इमिस्सा सामं मेथुनधम्मं याचित्वा, ‘को इमं वसलं दुग्गन्धं आमसिस्सती’ति निट्ठुहित्वा पक्कमिस्सति! किं इमिस्सा पापकं किं इमिस्सा दुग्गन्धं, कस्सायं केन हायती’’ति? अस्सोसुं खो भिक्खू तासं इत्थीनं उज्झायन्तीनं खिय्यन्तीनं विपाचेन्तीनं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा उदायी मातुगामस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासिस्सती’’ति!

अथ खो ते भिक्खू आयस्मन्तं उदायिं अनेकपरियायेन विगरहित्वा भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा आयस्मन्तं उदायिं पटिपुच्छि – ‘‘सच्चं किर त्वं, उदायि, मातुगामस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भाससी’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा – ‘‘अननुच्छविकं, मोघपुरिस, अननुलोमिकं अप्पतिरूपं अस्सामणकं अकप्पियं अकरणीयं. कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, मातुगामस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासिस्ससि! ननु मया, मोघपुरिस, अनेकपरियायेन विरागाय धम्मो देसितो नो सरागाय…पे… कामपरिळाहानं वूपसमो अक्खातो? नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

२९१. ‘‘यो पन भिक्खु ओतिण्णो विपरिणतेन चित्तेन मातुगामस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासेय्य – ‘एतदग्गं, भगिनि, पारिचरियानं या मादिसं सीलवन्तं कल्याणधम्मं ब्रह्मचारिं एतेन धम्मेन परिचरेय्याति मेथुनुपसंहितेन’, सङ्घादिसेसो’’ति.

२९२. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

ओतिण्णो नाम सारत्तो अपेक्खवा पटिबद्धचित्तो.

विपरिणतन्ति रत्तम्पि चित्तं विपरिणत्तं, दुट्ठम्पि चित्तं विपरिणतं, मूळ्हम्पि चित्तं विपरिणतं. अपिच, रत्तं चित्तं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतं विपरिणतन्ति.

मातुगामो नाम मनुस्सित्थी, न यक्खी, न पेती, न तिरच्छानगता. विञ्ञू पटिबला सुभासितदुब्भासितं दुट्ठल्लादुट्ठुल्लं आजानितुं.

मातुगामस्स सन्तिकेति मातुगामस्स सामन्ता, मातुगामस्स अविदूरे.

अत्तकामन्ति अत्तनो कामं अत्तनो हेतुं अत्तनो अधिप्पायं अत्तनो पारिचरियं.

एतदग्गन्ति एतं अग्गं एतं सेट्ठं एतं मोक्खं एतं उत्तमं एतं पवरं.

याति खत्तियी [खत्तिया (स्या.)] वा ब्राह्मणी वा वेस्सी वा सुद्दी वा.

मादिसन्ति खत्तियं वा ब्राह्मणं वा वेस्सं वा सुद्दं वा.

सीलवन्तन्ति पाणातिपाता पटिविरतं, अदिन्नादाना पटिविरतं, मुसावादा पटिविरतं.

ब्रह्मचारिन्ति मेथुनधम्मा पटिविरतं.

कल्याणधम्मो नाम तेन च सीलेन तेन च ब्रह्मचरियेन कल्याणधम्मो होति.

एतेन धम्मेनाति मेथुनधम्मेन.

परिचरेय्याति अभिरमेय्य.

मेथुनुपसंहितेनाति मेथुनधम्मप्पटिसंयुत्तेन.

सङ्घादिसेसोति…पे… तेनपि वुच्चति सङ्घादिसेसोति.

२९३. इत्थी च होति इत्थिसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं इत्थिया सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स.

इत्थी च होति वेमतिको…पे… पण्डकसञ्ञी… पुरिससञ्ञी… तिरच्छानगतसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं इत्थिया सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

पण्डको च होति पण्डकसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं पण्डकस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

पण्डको च होति वेमतिको…पे… पुरिससञ्ञी… तिरच्छानगतसञ्ञी… इत्थिसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं पण्डकस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति दुक्कटस्स.

पुरिसो च होति…पे… तिरच्छानगतो च होति तिरच्छानगतसञ्ञी…पे… वेमतिको इत्थिसञ्ञी… पण्डकसञ्ञी… पुरिससञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं तिरच्छानगतस्स सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति दुक्कटस्स.

द्वे इत्थियो द्विन्नं इत्थीनं इत्थिसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं द्विन्नं इत्थीनं सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति द्विन्नं सङ्घादिसेसानं…पे….

इत्थी च पण्डको च उभिन्नं इत्थिसञ्ञी सारत्तो च. भिक्खु च नं उभिन्नं सन्तिके अत्तकामपारिचरियाय वण्णं भासति, आपत्ति सङ्घादिसेसेन दुक्कटस्स…पे….

२९४. अनापत्ति ‘‘चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेन उपट्ठहा’’ति भणति, उम्मत्तकस्स आदिकम्मिकस्साति.

विनीतवत्थुउद्दानगाथा

कथं वञ्झा लभे पुत्तं, पिया च सुभगा सियं;

किं दज्जं केनुपट्ठेय्यं, कथं गच्छेय्यं सुग्गतिन्ति.

विनीतवत्थु

२९५. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा वञ्झा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘कथाहं, भन्ते, विजायेय्य’’न्ति? ‘‘तेन हि, भगिनि, अग्गदानं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा विजायिनी इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘कथाहं, भन्ते, पुत्तं लभेय्य’’न्ति? ‘‘तेन हि, भगिनि, अग्गदानं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘कथाहं, भन्ते, सामिकस्स पिया अस्स’’न्ति? ‘‘तेन हि, भगिनि, अग्गदानं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘कथाहं, भन्ते, सुभगा अस्स’’न्ति? ‘‘तेन हि, भगिनि, अग्गदानं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘क्याहं, भन्ते, अय्यस्स दज्जामी’’ति? ‘‘अग्गदानं, भगिनी’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘केनाहं, भन्ते, अय्यं उपट्ठेमी’’ति? ‘‘अग्गदानेन, भगिनी’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा इत्थी कुलूपकं भिक्खुं एतदवोच – ‘‘कथाहं,

भन्ते, सुगतिं गच्छेय्य’’न्ति? ‘‘तेन हि, भगिनि, अग्गदानं देही’’ति. ‘‘किं, भन्ते, अग्गदान’’न्ति? ‘‘मेथुनधम्म’’न्ति. तस्स कुक्कुच्चं अहोसि…पे… ‘‘आपत्तिं त्वं, भिक्खु, आपन्नो सङ्घादिसेस’’न्ति.

अत्तकामपारिचरियसिक्खापदं निट्ठितं चतुत्थं.