८. नावाभिरुहनसिक्खापदं

१८६. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुनीहि सद्धिं संविधाय एकं नावं [एकनावं (स्या.)] अभिरुहन्ति. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘यथेव मयं सपजापतिका नावाय [एकनावाय (स्या.)] कीळाम, एवमेविमे समणा सक्यपुत्तिया भिक्खुनीहि सद्धिं संविधाय नावाय कीळन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम छब्बग्गिया भिक्खू भिक्खुनीहि सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहिस्सन्ती’’ति…पे… ‘‘सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, भिक्खुनीहि सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहथा’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, भिक्खुनीहि सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहिस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुनिया सद्धिं संविधाय एकं नावं [एकनावं (स्या.)] अभिरुहेय्य, उद्धंगामिनिं वा अधोगामिनिं वा, पाचित्तिय’’न्ति.

एवञ्चिदं भगवता भिक्खूनं सिक्खापदं पञ्ञत्तं होति.

१८७. तेन खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खू च भिक्खुनियो च साकेता सावत्थिं अद्धानमग्गप्पटिपन्ना होन्ति. अन्तरामग्गे नदी तरितब्बा [उत्तरितब्बा (स्या.)] होति. अथ खो ता भिक्खुनियो ते भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘मयम्पि अय्येहि सद्धिं उत्तरिस्सामा’’ति. ‘‘न, भगिनी, कप्पति भिक्खुनिया सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहितुं; तुम्हे वा पठमं उत्तरथ मयं वा उत्तरिस्सामा’’ति. ‘‘अय्या, भन्ते, अग्गपुरिसा. अय्याव पठमं उत्तरन्तू’’ति. अथ खो तासं भिक्खुनीनं पच्छा उत्तरन्तीनं चोरा अच्छिन्दिंसु च दूसेसुञ्च. अथ खो ता भिक्खुनियो सावत्थिं गन्त्वा भिक्खुनीनं एतमत्थं आरोचेसुं. भिक्खुनियो भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसुं. भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, तिरियं तरणाय भिक्खुनिया सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहितुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

१८८. ‘‘यो पन भिक्खु भिक्खुनिया सद्धिं संविधाय एकं नावं अभिरुहेय्य उद्धंगामिनिं वा अधोगामिनिं वा, अञ्ञत्र तिरियं तरणाय, पाचित्तिय’’न्ति.

१८९. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुनी नाम उभतोसङ्घे उपसम्पन्ना.

सद्धिन्ति एकतो.

संविधायाति ‘‘अभिरुहाम, भगिनि, अभिरुहामाय्य; अभिरुहामाय्य, अभिरुहाम, भगिनि; अज्ज वा हिय्यो वा परे वा अभिरुहामा’’ति संविदहति आपत्ति दुक्कटस्स.

भिक्खुनिया अभिरुळ्हे भिक्खु अभिरुहति, आपत्ति पाचित्तियस्स. भिक्खुम्हि अभिरुळ्हे भिक्खुनी अभिरुहति, आपत्ति पाचित्तियस्स. उभो वा अभिरुहन्ति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

उद्धंगामिनिन्ति उज्जवनिकाय.

अधोगामिनिन्ति ओजवनिकाय.

अञ्ञत्र तिरियं तरणायाति ठपेत्वा तिरियं तरणं.

कुक्कुटसम्पाते गामे, गामन्तरे गामन्तरे आपत्ति पाचित्तियस्स. अगामके अरञ्ञे, अड्ढयोजने अड्ढयोजने आपत्ति पाचित्तियस्स.

१९०. संविदहिते संविदहितसञ्ञी एकं नावं अभिरुहति उद्धंगामिनिं वा अधोगामिनिं वा, अञ्ञत्र तिरियं तरणाय, आपत्ति पाचित्तियस्स. संविदहिते वेमतिको एकं नावं अभिरुहति उद्धंगामिनिं वा अधोगामिनिं वा, अञ्ञत्र तिरियं तरणाय, आपत्ति पाचित्तियस्स. संविदहिते असंविदहितसञ्ञी एकं नावं अभिरुहति उद्धंगामिनिं वा अधोगामिनिं वा, अञ्ञत्र तिरियं तरणाय, आपत्ति पाचित्तियस्स.

भिक्खु संविदहति, भिक्खुनी न संविदहति, आपत्ति दुक्कटस्स. असंविदहिते संविदहितसञ्ञी, आपत्ति दुक्कटस्स. असंविदहिते वेमतिको, आपत्ति दुक्कटस्स. असंविदहिते, असंविदहितसञ्ञी, अनापत्ति.

१९१. अनापत्ति तिरियं तरणाय, असंविदहित्वा अभिरुहन्ति, भिक्खुनी संविदहति, भिक्खु न संविदहति, विसङ्केतेन अभिरुहन्ति, आपदासु उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिस्साति.

नावाभिरुहनसिक्खापदं निट्ठितं अट्ठमं.