२१४. भण्डागारसम्मुतिआदिकथा

३४३. तेन खो पन समयेन चीवरनिदहको भिक्खु मण्डपेपि रुक्खमूलेपि निब्बकोसेपि चीवरं निदहति, उन्दूरेहिपि उपचिकाहिपि खज्जन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, भण्डागारं सम्मन्नितुं, यं सङ्घो आकङ्खति विहारं वा अड्ढयोगं वा पासादं वा हम्मियं वा गुहं वा. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं विहारं भण्डागारं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं विहारं भण्डागारं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स विहारस्स भण्डागारस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो विहारो भण्डागारं. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स भण्डागारे चीवरं अगुत्तं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं भण्डागारिकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, गुत्तागुत्तञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो; याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भण्डागारिकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भण्डागारिकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो भण्डागारिकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु भण्डागारिको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू भण्डागारिकं वुट्ठापेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, भण्डागारिको वुट्ठापेतब्बो. यो वुट्ठापेय्य, आपत्ति दुक्कटस्साति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स भण्डागारे चीवरं उस्सन्नं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, सम्मुखीभूतेन सङ्घेन भाजेतुन्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घो चीवरं भाजेन्तो कोलाहलं अकासि. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं चीवरभाजकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, भाजिताभाजितञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो; याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं चीवरभाजकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं चीवरभाजकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो चीवरभाजकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु चीवरभाजको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

अथ खो चीवरभाजकानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कथं नु खो चीवरं भाजेतब्ब’’न्ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, पठमं उच्चिनित्वा तुलयित्वा वण्णावण्णं कत्वा भिक्खू गणेत्वा वग्गं बन्धित्वा चीवरपटिवीसं ठपेतुन्ति.

अथ खो चीवरभाजकानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कथं नु खो सामणेरानं चीवरपटिवीसो दातब्बो’’ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, सामणेरानं उपड्ढपटिवीसं दातुन्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरो भिक्खु सकेन भागेन उत्तरितुकामो होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, उत्तरन्तस्स सकं भागं दातुन्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरो भिक्खु अतिरेकभागेन उत्तरितुकामो होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, अनुक्खेपे दिन्ने अतिरेकभागं दातुन्ति.

अथ खो चीवरभाजकानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कथं नु खो चीवरपटिवीसो दातब्बो, आगतपटिपाटिया [आगतागतपटिपाटिया (क.)] नु खो उदाहु यथावुड्ढ’’न्ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, विकलके तोसेत्वा कुसपातं कातुन्ति.

भण्डागारसम्मुतिआदिकथा निट्ठिता.