१८२. केणियजटिलवत्थु

३००. [म. नि. २.३९६ आदयो; सु. नि. सेलसुत्तम्पि पस्सितब्बं] अथ खो भगवा अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन आपणं तदवसरि. अस्सोसि खो केणियो जटिलो – ‘‘समणो खलु भो गोतमो सक्यपुत्तो सक्यकुला पब्बजितो आपणं अनुप्पत्तो, तं खो पन भवन्तं गोतमं एवं कल्याणो कित्तिसद्दो अब्भुग्गतो…पे… साधु खो पन तथारूपानं अरहतं दस्सनं होती’’ति. अथ खो केणियस्स जटिलस्स एतदहोसि – ‘‘किं नु खो अहं समणस्स गोतमस्स हरापेय्य’’न्ति. अथ खो केणियस्स जटिलस्स एतदहोसि – ‘‘येपि खो ते ब्राह्मणानं [अयं पाठो दी. नि. १.२८५, ५२६, ५३६; म. नि. २.४२७; अ. नि. ५.१९१-१९२ आदयो] पुब्बका इसयो मन्तानं कत्तारो मन्तानं पवत्तारो, येसमिदं एतरहि ब्राह्मणा पोराणं मन्तपदं गीतं पवुत्तं समिहितं, तदनुगायन्ति तदनुभासन्ति, भासितमनुभासन्ति, वाचितमनुवाचेन्ति, सेय्यथिदं – अट्ठको वामको वामदेवो वेस्सामित्तो यमतग्गि [यमदग्गि (क.)] अङ्गीरसो भारद्वाजो वासेट्ठो कस्सपो भगु [अयं पाठो दी. नि. १.२८५, ५२६, ५३६; म. नि. २.४२७; अ. नि. ५.१९१-१९२ आदयो], रत्तूपरता विरता विकालभोजना, ते एवरूपानि पानानि सादियिंसु. समणोपि गोतमो रत्तूपरतो विरतो विकालभोजना, अरहति समणोपि गोतमो एवरूपानि पानानि सादियितु’’न्ति पहूतं पानं पटियादापेत्वा काजेहि गाहापेत्वा येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवता सद्धिं सम्मोदि; सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं अट्ठासि. एकमन्तं ठितो खो केणियो जटिलो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘पटिग्गण्हातु मे भवं गोतमो पान’’न्ति. तेन हि, केणिय, भिक्खूनं देहीति. अथ खो केणियो जटिलो भिक्खूनं देति. भिक्खू कुक्कुच्चायन्ता न पटिग्गण्हन्ति. पटिग्गण्हथ, भिक्खवे, परिभुञ्जथाति. अथ खो केणियो जटिलो बुद्धप्पमुखं भिक्खुसङ्घं पहूतेहि पानेहि सहत्था सन्तप्पेत्वा सम्पवारेत्वा भगवन्तं धोतहत्थं ओनीतपत्तपाणिं एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो केणियं जटिलं भगवा धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि. अथ खो केणियो जटिलो भगवता धम्मिया कथाय सन्दस्सितो समादपितो समुत्तेजितो सम्पहंसितो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘अधिवासेतु मे भवं गोतमो स्वातनाय भत्तं सद्धिं भिक्खुसङ्घेना’’ति. महा खो, केणिय, भिक्खुसङ्घो अड्ढतेलसानि भिक्खुसतानि, त्वञ्च ब्राह्मणेसु अभिप्पसन्नोति. दुतियम्पि खो केणियो जटिलो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘किञ्चापि खो, भो गोतम, महा भिक्खुसङ्घो अड्ढतेलसानि भिक्खुसतानि, अहञ्च ब्राह्मणेसु अभिप्पसन्नो, अधिवासेतु मे भवं गोतमो स्वातनाय भत्तं सद्धिं भिक्खुसङ्घेना’’ति. महा खो, केणिय, भिक्खुसङ्घो अड्ढतेलसानि भिक्खुसतानि, त्वञ्च ब्राह्मणेसु अभिप्पसन्नोति. ततियम्पि खो केणियो जटिलो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘किञ्चापि खो, भो गोतम, महा भिक्खुसङ्घो अड्ढतेलसानि भिक्खुसतानि, अहञ्च ब्राह्मणेसु अभिप्पसन्नो, अधिवासेतु भवं गोतमो स्वातनाय भत्तं सद्धिं भिक्खुसङ्घेना’’ति. अधिवासेसि भगवा तुण्हीभावेन. अथ खो केणियो जटिलो भगवतो अधिवासनं विदित्वा उट्ठायासना पक्कामि. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, अट्ठ पानानि – अम्बपानं जम्बुपानं चोचपानं मोचपानं मधूकपानं [मधुपानं (सी. स्या.)] मुद्दिकपानं सालूकपानं फारुसकपानं. अनुजानामि, भिक्खवे, सब्बं फलरसं ठपेत्वा धञ्ञफलरसं. अनुजानामि, भिक्खवे, सब्बं पत्तरसं ठपेत्वा डाकरसं. अनुजानामि, भिक्खवे, सब्बं पुप्फरसं ठपेत्वा मधूकपुप्फरसं. अनुजानामि, भिक्खवे, उच्छुरस’’न्ति.

अथ खो केणियो जटिलो तस्सा रत्तिया अच्चयेन सके अस्समे पणीतं खादनीयं भोजनीयं पटियादापेत्वा भगवतो कालं आरोचापेसि – ‘‘कालो, भो गोतम, निट्ठितं भत्त’’न्ति. अथ खो भगवा पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय येन केणियस्स जटिलस्स अस्समो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि सद्धिं भिक्खुसङ्घेन. अथ खो केणियो जटिलो बुद्धप्पमुखं भिक्खुसङ्घं पणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन सहत्था सन्तप्पेत्वा सम्पवारेत्वा भगवन्तं भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो केणियं जटिलं भगवा इमाहि गाथाहि अनुमोदि –

‘‘अग्गिहुत्तमुखा यञ्ञा, सावित्ती छन्दसो मुखं;

राजा मुखं मनुस्सानं, नदीनं सागरो मुखं.

‘‘नक्खत्तानं मुखं चन्दो, आदिच्चो तपतं मुखं;

पुञ्ञं आकङ्खमानानं सङ्घो, वे यजतं मुख’’न्ति.

अथ खो भगवा केणियं जटिलं इमाहि गाथाहि अनुमोदित्वा उट्ठायासना पक्कामि.

केणियजटिलवत्थु निट्ठितं.