८८. छन्ददानकथा
१६५. अथ खो भगवा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘सन्निपतथ, भिक्खवे, सङ्घो कम्मं करिस्सती’’ति. एवं वुत्ते अञ्ञतरो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच – ‘‘अत्थि, भन्ते, भिक्खु गिलानो, सो अनागतो’’ति. अनुजानामि, भिक्खवे, गिलानेन भिक्खुना छन्दं दातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, दातब्बो. तेन गिलानेन भिक्खुना एकं भिक्खुं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा उक्कुटिकं निसीदित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो – ‘‘छन्दं दम्मि, छन्दं मे हर, छन्दं मे आरोचेही’’ति. कायेन विञ्ञापेति, वाचाय विञ्ञापेति, कायेन वाचाय विञ्ञापेति, दिन्नो होति छन्दो. न कायेन विञ्ञापेति, न वाचाय विञ्ञापेति, न कायेन वाचाय विञ्ञापेति, न दिन्नो होति छन्दो. एवञ्चेतं लभेथ, इच्चेतं कुसलं. नो चे लभेथ, सो, भिक्खवे, गिलानो भिक्खु मञ्चेन वा पीठेन वा सङ्घमज्झे आनेत्वा कम्मं कातब्बं. सचे, भिक्खवे, गिलानुपट्ठाकानं भिक्खूनं एवं होति – ‘‘सचे खो मयं गिलानं ठाना चावेस्साम, आबाधो वा अभिवड्ढिस्सति कालंकिरिया वा भविस्सती’’ति, न, भिक्खवे, गिलानो भिक्खु ठाना चावेतब्बो. सङ्घेन तत्थ गन्त्वा कम्मं कातब्बं. न त्वेव वग्गेन सङ्घेन कम्मं कातब्बं. करेय्य चे, आपत्ति दुक्कटस्स.
छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे तत्थेव पक्कमति, अञ्ञस्स दातब्बो छन्दो. छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे तत्थेव विब्भमति…पे… कालंकरोति – सामणेरो पटिजानाति – सिक्खं पच्चक्खातको पटिजानाति – अन्तिमवत्थुं अज्झापन्नको पटिजानाति – उम्मत्तको पटिजानाति – खित्तचित्तो पटिजानाति – वेदनाट्टो पटिजानाति – आपत्तिया अदस्सने उक्खित्तको पटिजानाति – आपत्तिया अप्पटिकम्मे उक्खित्तको पटिजानाति – पापिकाय दिट्ठिया अप्पटिनिस्सग्गे उक्खित्तको पटिजानाति – पण्डको पटिजानाति – थेय्यसंवासको पटिजानाति – तित्थियपक्कन्तको पटिजानाति – तिरच्छानगतो पटिजानाति – मातुघातको पटिजानाति – पितुघातको पटिजानाति – अरहन्तघातको पटिजानाति – भिक्खुनिदूसको पटिजानाति – सङ्घभेदको पटिजानाति – लोहितुप्पादको पटिजानाति – उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति, अञ्ञस्स दातब्बो छन्दो.
छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे अन्तरामग्गे पक्कमति, अनाहटो होति छन्दो. छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे अन्तरामग्गे विब्भमति…पे… उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति, अनाहटो होति छन्दो.
छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे सङ्घप्पत्तो पक्कमति, आहटो होति छन्दो. छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे सङ्घप्पत्तो विब्भमति…पे… उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति, आहटो होति छन्दो.
छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे सङ्घप्पत्तो सुत्तो न आरोचेति, पमत्तो न आरोचेति, समापन्नो न आरोचेति, आहटो होति छन्दो. छन्दहारकस्स अनापत्ति.
छन्दहारको चे, भिक्खवे, दिन्ने छन्दे सङ्घप्पत्तो सञ्चिच्च न आरोचेति, आहटो होति छन्दो. छन्दहारकस्स आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, तदहुपोसथे पारिसुद्धिं देन्तेन छन्दम्पि दातुं, सन्ति सङ्घस्स करणीयन्ति.