२०. पणामना खमापना

८०. तेन खो पन समयेन अन्तेवासिका आचरियेसु न सम्मा वत्तन्ति…पे… भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… न, भिक्खवे, अन्तेवासिकेन आचरियम्हि न सम्मा वत्तितब्बं. यो न सम्मा वत्तेय्य, आपत्ति दुक्कटस्साति. नेव सम्मा वत्तन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… अनुजानामि, भिक्खवे, असम्मावत्तन्तं पणामेतुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, पणामेतब्बो – पणामेमि तन्ति वा, मायिध पटिक्कमीति वा, नीहर ते पत्तचीवरन्ति वा, नाहं तया उपट्ठातब्बोति वा. कायेन विञ्ञापेति, वाचाय विञ्ञापेति, कायेन वाचाय विञ्ञापेति, पणामितो होति अन्तेवासिको; न कायेन विञ्ञापेति, न वाचाय विञ्ञापेति, न कायेन वाचाय विञ्ञापेति, न पणामितो होति अन्तेवासिकोति.

तेन खो पन समयेन अन्तेवासिका पणामिता न खमापेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, खमापेतुन्ति. नेव खमापेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, पणामितेन न खमापेतब्बो. यो न खमापेय्य, आपत्ति दुक्कटस्साति.

तेन खो पन समयेन आचरिया खमापियमाना न खमन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, खमितुन्ति. नेव खमन्ति. अन्तेवासिका पक्कमन्तिपि विब्भमन्तिपि तित्थियेसुपि सङ्कमन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, खमापियमानेन न खमितब्बं. यो न खमेय्य, आपत्ति दुक्कटस्साति.

तेन खो पन समयेन आचरिया सम्मावत्तन्तं पणामेन्ति, असम्मावत्तन्तं न पणामेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, सम्मावत्तन्तो पणामेतब्बो. यो पणामेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. न च, भिक्खवे, असम्मावत्तन्तो न पणामेतब्बो. यो न पणामेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स.

८१. ‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको पणामेतब्बो. आचरियम्हि नाधिमत्तं पेमं होति, नाधिमत्तो पसादो होति, नाधिमत्ता हिरी होति, नाधिमत्तो गारवो होति, नाधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको पणामेतब्बो.

‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको न पणामेतब्बो. आचरियम्हि अधिमत्तं पेमं होति, अधिमत्तो पसादो होति, अधिमत्ता हिरी होति, अधिमत्तो गारवो होति, अधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको न पणामेतब्बो.

‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको अलं पणामेतुं. आचरियम्हि नाधिमत्तं पेमं होति, नाधिमत्तो पसादो होति, नाधिमत्ता हिरी होति, नाधिमत्तो गारवो होति, नाधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको अलं पणामेतुं.

‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको नालं पणामेतुं. आचरियम्हि अधिमत्तं पेमं होति, अधिमत्तो पसादो होति, अधिमत्ता हिरी होति, अधिमत्तो गारवो होति, अधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतो अन्तेवासिको नालं पणामेतुं.

‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतं अन्तेवासिकं अप्पणामेन्तो आचरियो सातिसारो होति, पणामेन्तो अनतिसारो होति. आचरियम्हि नाधिमत्तं पेमं होति, नाधिमत्तो पसादो होति, नाधिमत्ता हिरी होति, नाधिमत्तो गारवो होति, नाधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं अन्तेवासिकं अप्पणामेन्तो आचरियो सातिसारो होति, पणामेन्तो अनतिसारो होति.

‘‘पञ्चहि, भिक्खवे, अङ्गेहि समन्नागतं अन्तेवासिकं पणामेन्तो आचरियो सातिसारो होति, अप्पणामेन्तो अनतिसारो होति. आचरियम्हि अधिमत्तं पेमं होति, अधिमत्तो पसादो होति, अधिमत्ता हिरी होति, अधिमत्तो गारवो होति, अधिमत्ता भावना होति – इमेहि खो, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं अन्तेवासिकं पणामेन्तो आचरियो सातिसारो होति, अप्पणामेन्तो अनतिसारो होती’’ति.

पणामना खमापना निट्ठिता.