३. ततियभाणवारो

३१९. तेन खो पन समयेन आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो सावत्थियं सेनासनं गहेत्वा अञ्ञतरं गामकावासं अगमासि. तत्थपि सेनासनं अग्गहेसि. अथ खो तेसं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘अयं, आवुसो, आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो भण्डनकारको कलहकारको विवादकारको भस्सकारको सङ्घे अधिकरणकारको. सचायं इध वस्सं वसिस्सति, सब्बेव मयं न फासु भविस्साम. हन्द नं पुच्छामा’’ति. अथ खो ते भिक्खू आयस्मन्तं उपनन्दं सक्यपुत्तं एतदवोचुं – ‘‘ननु तया, आवुसो उपनन्द, सावत्थियं सेनासनं गहित’’न्ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. ‘‘किं पन त्वं, आवुसो उपनन्द, एको द्वे पटिबाहसी’’ति? ‘‘इधदानाहं आवुसो, मुञ्चामि; तत्थ गण्हामी’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आयस्मा उपनन्दो सक्यपुत्तो एको द्वे पटिबाहेस्सती’’ति! भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… ‘‘सच्चं किर त्वं, उपनन्द, एको द्वे पटिबाहसी’’ति? ‘‘सच्चं भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… ‘‘कथञ्हि नाम त्वं, मोघपुरिस, एको द्वे पटिबाहिस्ससि? तत्थ तया, मोघपुरिस, गहितं इध मुत्तं, इध तया गहितं तत्र मुत्तं. एवं खो त्वं, मोघपुरिस, उभयत्थ परिबाहिरो. नेतं, मोघपुरिस, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘न, भिक्खवे, एकेन द्वे पटिबाहेतब्बा. यो पटिबाहेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

३२०. [पाचि. ४३८] तेन खो पन समयेन भगवा भिक्खूनं अनेकपरियायेन विनयकथं कथेति, विनयस्स वण्णं भासति, विनयपरियत्तिया वण्णं भासति, आदिस्स आदिस्स आयस्मतो उपालिस्स वण्णं भासति. भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘भगवा खो अनेकपरियायेन विनयकथं कथेति, विनयस्स वण्णं भासति, विनयपरियत्तिया वण्णं भासति, आदिस्स आदिस्स आयस्मतो उपालिस्स वण्णं भासति. हन्द मयं, आवुसो, आयस्मतो उपालिस्स सन्तिके विनयं परियापुणामा’’ति. तेध [ते च (स्या. क.)] बहू भिक्खू थेरा च नवा च मज्झिमा च आयस्मतो उपालिस्स सन्तिके विनयं परियापुणन्ति. आयस्मा उपालि ठितकोव उद्दिसति थेरानं भिक्खूनं गारवेन. थेरापि भिक्खू ठितकाव उद्दिसापेन्ति धम्मगारवेन. तत्थ थेरा चेव भिक्खू किलमन्ति, आयस्मा च उपालि किलमति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, नवकेन भिक्खुना उद्दिसन्तेन समके वा आसने निसीदितुं, उच्चतरे वा धम्मगारवेन; थेरेन भिक्खुना उद्दिसापेन्तेन समके वा आसने निसीदितुं, नीचतरे वा धम्मगारवेना’’ति.

तेन खो पन समयेन बहू भिक्खू आयस्मतो उपालिस्स सन्तिके ठितका उद्देसं पटिमानेन्ता किलमन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, समानासनिकेहि सह निसीदितु’’न्ति. अथ खो भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कित्तावता नु खो समानासनिको होती’’ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं – ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, तिवस्सन्तरेन सह निसीदितु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खू समानासनिका मञ्चे [एकमञ्चे (स्या.)] निसीदित्वा मञ्चं भिन्दिंसु, पीठे [एकपीठे (स्या.)] निसीदित्वा पीठं भिन्दिंसु. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, तिवग्गस्स मञ्चं, तिवग्गस्स पीठ’’न्ति. तिवग्गोपि मञ्चे निसीदित्वा मञ्चं भिन्दि, पीठे निसीदित्वा पीठं भिन्दि…पे… ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, दुवग्गस्स मञ्चं, दुवग्गस्स पीठ’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू असमानासनिकेहि सह दीघासने निसीदितुं कुक्कुच्चायन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, ठपेत्वा पण्डकं, मातुगामं, उभतोब्यञ्जनकं, असमानासनिकेहि सह दीघासने निसीदितु’’न्ति. अथ खो भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कित्तकं पच्छिमं नु खो दीघासनं होती’’ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, यं तिण्णं पहोति, एत्तकं पच्छिमं दीघासन’’न्ति.

तेन खो पन समयेन विसाखा मिगारमाता सङ्घस्स अत्थाय साळिन्दं पासादं कारापेतुकामा होति हत्थिनखकं. अथ खो भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘किं नु खो भगवता पासादपरिभोगो अनुञ्ञातो किं अननुञ्ञातो’’ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, सब्बं पासादपरिभोग’’न्ति.

तेन खो पन समयेन रञ्ञो पसेनदिस्स कोसलस्स अय्यिका कालङ्कता होति. तस्स कालङ्किरियाय सङ्घस्स बहुं अकप्पियभण्डं उप्पन्नं होति, सेय्यथिदं – आसन्दि, पल्लङ्को, गोनको, चित्तको, पटिका, पटलिका, तूलिका, विकतिका, उद्दलोमी, एकन्तलोमी, कट्टिस्सं, कोसेय्यं, कुत्तकं, हत्थत्थरं, अस्सत्थरं, रथत्थरं, अजिनप्पवेणि, कदलिमिगप्पवरपच्चत्थरणं, सउत्तरच्छदं, उभतोलोहितकूपधानं. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, आसन्दिया पादे छिन्दित्वा परिभुञ्जितुं, पल्लङ्कस्स वाळे भिन्दित्वा परिभुञ्जितुं, तूलिकं विजटेत्वा बिब्बोहनं कातुं, अवसेसं भूमत्थरणं [सुम्मत्थरणं (सी. स्या.)] कातु’’न्ति.

अविस्सज्जियवत्थु

३२१. तेन खो पन समयेन सावत्थिया अविदूरे अञ्ञतरस्मिं गामकावासे आवासिका भिक्खू उपद्दुता होन्ति आगन्तुकगमिकानं भिक्खूनं सेनासनं पञ्ञपेन्ता. अथ खो तेसं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘एतरहि खो मयं, आवुसो, उपद्दुता आगन्तुकगमिकानं भिक्खूनं सेनासनं पञ्ञपेन्ता. हन्द मयं, आवुसो, सब्बं सङ्घिकं सेनासनं एकस्स देम. तस्स सन्तकं परिभुञ्जिस्सामा’’ति. ते सब्बं सङ्घिकं सेनासनं एकस्स अदंसु. आगन्तुका भिक्खू ते भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘अम्हाकं, आवुसो, सेनासनं पञ्ञापेथा’’ति. ‘‘नत्थावुसो, सङ्घिकं सेनासनं; सब्बं अम्हेहि एकस्स दिन्न’’न्ति. ‘‘किं पन तुम्हे, आवुसो, सङ्घिकं सेनासनं विस्सज्जेथा’’ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खू सङ्घिकं सेनासनं विस्सज्जेस्सन्ती’’ति [विस्सज्जिस्सन्तीति (क.)]! अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… ‘‘सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खू सङ्घिकं सेनासनं विस्सज्जेन्ती’’ति? ‘‘सच्चं भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… ‘‘कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा सङ्घिकं सेनासनं विस्सज्जेस्सन्ति? नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि –

‘‘पञ्चिमानि, भिक्खवे, अविस्सज्जियानि, न विस्सज्जेतब्बानि [न विस्सज्जितब्बानि (क.)], सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितानिपि अविस्सज्जितानि होन्ति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स. कतमानि पञ्च? आरामो, आरामवत्थु – इदं पठमं अविस्सज्जियं, न विस्सज्जेतब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितम्पि अविस्सज्जितं होति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘विहारो, विहारवत्थु – इदं दुतियं अविस्सज्जियं, न विस्सज्जेतब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गल्लेन वा. विस्सज्जितम्पि अविस्सज्जितं होति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘मञ्चो, पीठं, भिसि, बिब्बोहनं – इदं ततियं अविस्सज्जियं, न विस्सज्जेतब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितम्पि अविस्सज्जितं होति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘लोहकुम्भी, लोहभाणकं, लोहवारको, लोहकटाहं, वासि, परसु [फरसु (सी. स्या. क.)], कुठारी [कुधारी (क.)], कुदालो, निखादनं – इदं चतुत्थं अविस्सज्जियं, न विस्सज्जेतब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितम्पि अविस्सज्जितं होति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘वल्लि, वेळु, मुञ्जं, पब्बजं [बब्बजं (सी.)], तिणं, मत्तिका, दारुभण्डं, मत्तिकाभण्डं – इदं पञ्चमं अविस्सज्जियं, न विस्सज्जेतब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितम्पि अविस्सज्जितं होति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स. इमानि खो, भिक्खवे, पञ्च अविस्सज्जियानि, न विस्सज्जेतब्बानि, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विस्सज्जितानिपि अविस्सज्जितानि होन्ति. यो विस्सज्जेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्सा’’ति.

अवेभङ्गियवत्थु

३२२. अथ खो भगवा सावत्थियं यथाभिरन्तं विहरित्वा येन कीटागिरि तेन चारिकं पक्कामि महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं पञ्चमत्तेहि भिक्खुसतेहि सारिपुत्तमोग्गल्लानेहि च. अस्सोसुं खो अस्सजिपुनब्बसुका भिक्खू – ‘‘भगवा किर कीटागिरिं आगच्छति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं पञ्चमत्तेहि भिक्खुसतेहि सारिपुत्तमोग्गल्लानेहि च’’. ‘‘हन्द मयं, आवुसो, सब्बं सङ्घिकं सेनासनं भाजेम. पापिच्छा सारिपुत्तमोग्गल्लाना, पापिकानं इच्छानं वसं गता; न मयं तेसं सेनासनं पञ्ञपेस्सामा’’ति, ते सब्बं सङ्घिकं सेनासनं भाजेसुं. अथ खो भगवा अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन कीटागिरि तदवसरि. अथ खो भगवा सम्बहुले भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘गच्छथ तुम्हे, भिक्खवे; अस्सजिपुनब्बसुके भिक्खू उपसङ्कमित्वा एवं वदेथ – ‘भगवा, आवुसो, आगच्छति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं पञ्चमत्तेहि भिक्खुसतेहि सारिपुत्तमोग्गल्लानेहि च. भगवतो च, आवुसो, सेनासनं पञ्ञपेथ, भिक्खुसङ्घस्स च, सारिपुत्तमोग्गल्लानानञ्चा’’’ति. ‘‘एवं भन्ते’’ति खो ते भिक्खू भगवतो पटिस्सुत्वा येन अस्सजिपुनब्बसुका भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु, उपसङ्कमित्वा अस्सजिपुनब्बसुके भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘भगवा, आवुसो, आगच्छति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं पञ्चमत्तेहि भिक्खुसतेहि सारिपुत्तमोग्गल्लानेहि च. भगवतो च, आवुसो, सेनासनं पञ्ञपेथ, भिक्खुसङ्घस्स च, सारिपुत्तमोग्गल्लानानञ्चा’’ति. ‘‘नत्थावुसो, सङ्घिकं सेनासनं. सब्बं अम्हेहि भाजितं. स्वागतं, आवुसो, भगवतो. यस्मिं विहारे भगवा इच्छिस्सति तस्मिं विहारे वसिस्सति. पापिच्छा सारिपुत्तमोग्गल्लाना, पापिकानं इच्छानं वसं गता. न मयं तेसं सेनासनं पञ्ञपेस्सामा’’ति. ‘‘किं पन तुम्हे, आवुसो, सङ्घिकं सेनासनं भाजित्था’’ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अस्सजिपुनब्बसुका भिक्खू सङ्घिकं सेनासनं भाजेस्सन्ती’’ति! अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… सच्चं किर, भिक्खवे…पे… ‘‘सच्चं भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… ‘‘कथञ्हि नाम ते, भिक्खवे, मोघपुरिसा सङ्घिकं सेनासनं भाजेस्सन्ति? नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि –

‘‘पञ्चिमानि, भिक्खवे, अवेभङ्गियानि [अवेभङ्गिकानि (क.)], न विभजितब्बानि, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तानिपि अविभत्तानि होन्ति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स. कतमानि पञ्च? आरामो, आरामवत्थु – इदं पठमं अवेभङ्गियं, न विभजितब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तम्पि अविभत्तं होति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘विहारो, विहारवत्थु – इदं दुतियं अवेभङ्गियं, न विभजितब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तम्पि अविभत्तं होति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘मञ्चो, पीठं, भिसि, बिब्बोहनं – इदं ततियं अवेभङ्गियं, न विभजितब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तम्पि अविभत्तं होति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘लोहकुम्भी, लोहभाणकं, लोहवारको, लोहकटाहं, वासी, परसु, कुठारी, कुदालो, निखादनं – इदं चतुत्थं अवेभङ्गियं, न विभजितब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तम्पि अविभत्तं होति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स.

‘‘वल्ली, वेळु, मुञ्जं, पब्बजं, तिणं, मत्तिका, दारुभण्डं, मत्तिकाभण्डं – इदं पञ्चमं अवेभङ्गियं, न विभजितब्बं, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तम्पि अविभत्तं होति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्स. इमानि खो, भिक्खवे, पञ्च अवेभङ्गियानि, न विभजितब्बानि, सङ्घेन वा गणेन वा पुग्गलेन वा. विभत्तानिपि अविभत्तानि होन्ति. यो विभजेय्य, आपत्ति थुल्लच्चयस्सा’’ति.

नवकम्मदानकथा

३२३. अथ खो भगवा कीटागिरिस्मिं यथाभिरन्तं विहरित्वा येन आळवी तेन चारिकं पक्कामि. अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन आळवी तदवसरि. तत्र सुदं भगवा आळवियं विहरति अग्गाळवे चेतिये. तेन खो पन समयेन आळवका [आळविका (स्या. क.)] भिक्खू एवरूपानि नवकम्मानि देन्ति – पिण्डनिक्खेपनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; कुट्टलेपनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; द्वारट्ठपनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; अग्गळवट्टिकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; आलोकसन्धिकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; सेतवण्णकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; काळवण्णकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; गेरुकपरिकम्मकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; छादनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; बन्धनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; भण्डिकाट्ठपनमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; खण्डफुल्लपटिसङ्खरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; परिभण्डकरणमत्तेनपि नवकम्मं देन्ति; वीसतिवस्सिकम्पि नवकम्मं देन्ति; तिंसवस्सिकम्पि नवकम्मं देन्ति; यावजीविकम्पि नवकम्मं देन्ति; धूमकालिकम्पि परियोसितं विहारं नवकम्मं देन्ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम आळवका भिक्खू एवरूपानि नवकम्मानि दस्सन्ति – पिण्डनिक्खेपनमत्तेनपि नवकम्मं दस्सन्ति; कुट्टलेपनमत्तेनपि… द्वारट्ठपनमत्तेनपि … अग्गळवट्टिकरणमत्तेनपि… आलोकसन्धिकरणमत्तेनपि… सेतवण्णकरणमत्तेनपि… काळवण्णकरणमत्तेनपि… गेरुकपरिकम्मकरणमत्तेनपि… छादेनमत्तेनपि… बन्धनमत्तेनपि… भण्डिकाळपनमत्तेनपि… खण्डफुल्लपटिसङ्खरणमत्तेनपि… परिभण्डकरणमत्तेनपि… विसतिवस्सिकम्पि… तिंसवस्सिकम्पि… यावजीविकम्पि… धूमकालिकम्पि परियोसितं विहारं नवकम्मं दस्सन्ती’’ति! भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… सच्चं किर, भिक्खवे…पे… ‘‘सच्चं भगवा’’ति…पे… विगरहित्वा…पे… धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘न, भिक्खवे, पिण्डनिक्खेपनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं; न कुट्टलेपनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न द्वारट्ठपनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न अग्गळवट्टिकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न आलोकसन्धिकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न सेतवण्णकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न काळवण्णकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न गेरुकपरिकम्मकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न छादेनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न बन्धनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न भण्डिकाळपनमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न खण्डफुल्लपटिसङ्खरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न परिभण्डकरणमत्तेन नवकम्मं दातब्बं. न विसतिवस्सिकं नवकम्मं दातब्बं. न तिंसवस्सिकं नवकम्मं दातब्बं. न यावजीविकं नवकम्मं दातब्बं. न धूमकालिकम्पि परियोसितं विहारं नवकम्मं दातब्बं. यो ददेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, अकतं वा विप्पकतं वा नवकम्मं दातुं, खुद्दके विहारे कम्मं ओलोकेत्वा छप्पञ्चवस्सिकं नवकम्मं दातुं, अड्ढयोगे कम्मं ओलोकेत्वा सत्तट्ठवस्सिकं नवकम्मं दातुं, महल्लके विहारे पासादे वा कम्मं ओलोकेत्वा दसद्वादसवस्सिकं नवकम्मं दातु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू सब्बे विहारे नवकम्मं देन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, सब्बे विहारे नवकम्मं दातब्बं. यो ददेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू एकस्स द्वे देन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, एकस्स द्वे दातब्बा. यो ददेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू नवकम्मं गहेत्वा अञ्ञं वासेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, नवकम्मं गहेत्वा अञ्ञो वासेतब्बो. यो वासेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू नवकम्मं गहेत्वा सङ्घिकं पटिबाहेन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, नवकम्मं गहेत्वा सङ्घिकं पटिबाहितब्बं. यो पटिबाहेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, एकं वरसेय्यं गहेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू निस्सीमे ठितस्स नवकम्मं देन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, निस्सीमे ठितस्स नवकम्मं दातब्बं. यो ददेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू नवकम्मं गहेत्वा सब्बकालं पटिबाहन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, नवकम्मं गहेत्वा सब्बकालं पटिबाहितब्बं. यो पटिबाहेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, वस्सानं तेमासं पटिबाहितुं, उतुकालं पन न पटिबाहितु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू नवकम्मं गहेत्वा पक्कमन्तिपि, विब्भमन्तिपि, कालम्पि करोन्ति; सामणेरापि पटिजानन्ति; सिक्खं पच्चक्खातकापि पटिजानन्ति; अन्तिमवत्थुं अज्झापन्नकापि पटिजानन्ति; उम्मत्तकापि पटिजानन्ति; खित्तचित्तापि पटिजानन्ति; वेदनाट्टापि पटिजानन्ति; आपत्तिया अदस्सने उक्खित्तकापि पटिजानन्ति; आपत्तिया अप्पटिकम्मे उक्खित्तकापि पटिजानन्ति; पापिकाय दिट्ठिया अप्पटिनिस्सग्गे उक्खित्तकापि पटिजानन्ति; पण्डकापि पटिजानन्ति; थेय्यसंवासकापि पटिजानन्ति; तित्थियपक्कन्तकापि

पटिजानन्ति; तिरच्छानगतापि पटिजानन्ति; मातुघातकापि पटिजानन्ति; पितुघातकापि पटिजानन्ति; अरहन्तघातकापि पटिजानन्ति; भिक्खुनिदूसकापि पटिजानन्ति; सङ्घभेदकापि पटिजानन्ति; लोहितुप्पादकापि पटिजानन्ति; उभतोब्यञ्जनकापि पटिजानन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा पक्कमति – मा सङ्घस्स हायीति अञ्ञस्स दातब्बं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा विब्भमति…पे… कालङ्करोति, सामणेरो पटिजानाति, सिक्खं पच्चक्खातको पटिजानाति, अन्तिमवत्थुं अज्झापन्नको पटिजानाति, उम्मत्तको पटिजानाति, खित्तचित्तो पटिजानाति, वेदनाट्टो पटिजानाति, आपत्तिया अदस्सने उक्खित्तको पटिजानाति, आपत्तिया अप्पटिकम्मे उक्खित्तको पटिजानाति, पापिकाय दिट्ठिया अप्पटिनिस्सग्गे उक्खित्तको पटिजानाति, पण्डको पटिजानाति, थेय्यसंवासको पटिजानाति, तित्थियपक्कन्तको पटिजानाति, तिरच्छानगतो पटिजानाति, मातुघातको पटिजानाति, पितुघातको पटिजानाति, अरहन्तघातको पटिजानाति, भिक्खुनीदूसको पटिजानाति, सङ्घभेदको पटिजानाति, लोहितुप्पादको पटिजानाति, उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति – मा सङ्घस्स हायीति अञ्ञस्स दातब्बं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा विप्पकते पक्कमति – मा सङ्घस्स हायीति अञ्ञस्स दातब्बं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा विप्पकते विब्भमति…पे… उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति – मा सङ्घस्स हायीति अञ्ञस्स दातब्बं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा परियोसिते पक्कमति – तस्सेवेतं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा परियोसिते विब्भमति…पे… कालङ्करोति, सामणेरो पटिजानाति, सिक्खं पच्चक्खातको पटिजानाति, अन्तिमवत्थुं अज्झापन्नको पटिजानाति – सङ्घो सामी.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा परियोसिते उम्मत्तको पटिजानाति, खित्तचित्तो पटिजानाति, वेदनाट्टो पटिजानाति, आपत्तिया अदस्सने उक्खित्तको पटिजानाति, आपत्तिया अप्पटिकम्मे उक्खित्तको पटिजानाति, पापिकाय दिट्ठिया अप्पटिनिस्सग्गे उक्खित्तको पटिजानाति – तस्सेवेतं.

‘‘इध पन, भिक्खवे, भिक्खु नवकम्मं गहेत्वा परियोसिते पण्डको पटिजानाति, थेय्यसंवासको पटिजानाति, तित्थियपक्कन्तको पटिजानाति, तिरच्छानगतो पटिजानाति, मातुघातको पटिजानाति, पितुघातको पटिजानाति, अरहन्तघातको पटिजानाति, भिक्खुनीदूसको पटिजानाति, सङ्घभेदको पटिजानाति, लोहितुप्पादको पटिजानाति, उभतोब्यञ्जनको पटिजानाति – सङ्घो सामी’’ति.

अञ्ञत्रपरिभोगपटिक्खेपादि

३२४. [पारा. १५७] तेन खो पन समयेन भिक्खू अञ्ञतरस्स उपासकस्स विहारपरिभोगं सेनासनं अञ्ञत्र परिभुञ्जन्ति. अथ खो सो उपासको उज्झायति खिय्यति विपाचेति – ‘‘कथञ्हि नाम भदन्ता अञ्ञत्र परिभोगं अञ्ञत्र परिभुञ्जिस्सन्ती’’ति! भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, अञ्ञत्र परिभोगो अञ्ञत्र परिभुञ्जितब्बो. यो परिभुञ्जेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

[पारा. १५७] तेन खो पन समयेन भिक्खू उपोसथग्गम्पि सन्निसज्जम्पि हरितुं कुक्कुच्चायन्ता छमाय निसीदन्ति. गत्तानिपि चीवरानिपि पंसुकितानि होन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, तावकालिकं हरितु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स महाविहारो उन्द्रियति. भिक्खू कुक्कुच्चायन्ता सेनासनं नातिहरन्ति [नाभिहरन्ति (क.)]. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, गुत्तत्थाय हरितु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स सेनासनपरिक्खारिको महग्घो कम्बलो उप्पन्नो होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, फातिकम्मत्थाय परिवत्तेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स सेनासनपरिक्खारिकं महग्घं दुस्सं उप्पन्नं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, फातिकम्मत्थाय परिवत्तेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स अच्छचम्मं उप्पन्नं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पादपुञ्छनिं कातु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स चक्कलिकं उप्पन्नं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पादपुञ्छनिं कातु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन सङ्घस्स चोळकं उप्पन्नं होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पादपुञ्छनिं कातु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू अधोतेहि पादेहि सेनासनं अक्कमन्ति. सेनासनं दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, अधोतेहि पादेहि सेनासनं अक्कमितब्बं. यो अक्कमेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू अल्लेहि पादेहि सेनासनं अक्कमन्ति. सेनासनं दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, अल्लेहि पादेहि सेनासनं अक्कमितब्बं. यो अक्कमेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू सउपाहना सेनासनं अक्कमन्ति. सेनासनं दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, सउपाहनेन सेनासनं अक्कमितब्बं. यो अक्कमेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू परिकम्मकताय भूमिया निट्ठुभन्ति. वण्णो दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, परिकम्मकताय भूमिया निट्ठुभितब्बं. यो निट्ठुभेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, खेळमल्लक’’न्ति.

तेन खो पन समयेन मञ्चपादापि पीठपादापि परिकम्मकतं भूमिं विलिखन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, चोळकेन पलिवेठेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू परिकम्मकतं भित्तिं अपस्सेन्ति. वण्णो दुस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘न, भिक्खवे, परिकम्मकता भित्ति अपस्सेतब्बा. यो अपस्सेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, अपस्सेनफलक’’न्ति. अपस्सेनफलकं हेट्ठतो भूमिं विलिखति, उपरितो भित्तिञ्च. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, हेट्ठतो च उपरितो च चोळकेन पलिवेठेतु’’न्ति.

तेन खो पन समयेन भिक्खू धोतपादका निपज्जितुं कुक्कुच्चायन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पच्चत्थरित्वा निपज्जितु’’न्ति.

सङ्घभत्तादिअनुजाननं

३२५. अथ खो भगवा आळवियं यथाभिरन्तं विहरित्वा येन राजगहं तेन चारिकं पक्कामि. अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन राजगहं तदवसरि. तत्र सुदं भगवा राजगहे विहरति वेळुवने कलन्दकनिवापे. तेन खो पन समयेन राजगहं दुब्भिक्खं होति. मनुस्सा न सक्कोन्ति सङ्घभत्तं कातुं; इच्छन्ति उद्देसभत्तं निमन्तनं सलाकभत्तं पक्खिकं उपोसथिकं पाटिपदिकं कातुं. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, सङ्घभत्तं उद्देसभत्तं निमन्तनं सलाकभत्तं पक्खिकं उपोसथिकं पाटिपदिक’’न्ति.

भत्तुद्देसकसम्मुति

३२६. तेन खो पन समयेन छब्बग्गिया भिक्खू अत्तनो वरभत्तानि गहेत्वा लामकानि भत्तानि भिक्खूनं देन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं भत्तुद्देसकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, उद्दिट्ठानुद्दिट्ठञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो, याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भत्तुद्देसकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं भत्तुद्देसकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो भत्तुद्देसकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु भत्तुद्देसको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

अथ खो भत्तुद्देसकानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘कथं नु खो भत्तं उद्दिसितब्ब’’न्ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, सलाकाय वा पट्टिकाय वा [पटिकाय वा (स्या.)] उपनिबन्धित्वा ओपुञ्जित्वा भत्तं उद्दिसितु’’न्ति.

सेनासनपञ्ञापकादिसम्मुति

३२७. तेन खो पन समयेन सङ्घस्स सेनासनपञ्ञापको न होति…पे… भण्डागारिको न होति…पे… चीवरप्पटिग्गाहको न होति…पे… चीवरभाजको न होति…पे… यागुभाजको न होति…पे… फलभाजको न होति…पे… खज्जकभाजको न होति. खज्जकं अभाजियमानं नस्सति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं खज्जकभाजकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, भाजिताभाजितञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो, याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं खज्जकभाजकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं खज्जकभाजकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो खज्जकभाजकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु खज्जकभाजको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

अप्पमत्तकविस्सज्जकसम्मुति

३२८. तेन खो पन समयेन सङ्घस्स भण्डागारे अप्पमत्तको परिक्खारो उप्पन्नो [उस्सन्नो (स्या.)] होति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं अप्पमत्तकविस्सज्जकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, विस्सज्जिताविस्सज्जितञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो, याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं अप्पमत्तकविस्सज्जकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं अप्पमत्तकविस्सज्जकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो अप्पमत्तकविस्सज्जकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु अप्पमत्तकविस्सज्जको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

तेन अप्पमत्तकविस्सज्जकेन भिक्खुना एका [एकेका (सी.)] सूचि दातब्बा, सत्थकं दातब्बं, उपाहना दातब्बा, कायबन्धनं दातब्बं, अंसबन्धको दातब्बो, परिस्सावनं दातब्बं, धम्मकरणो दातब्बो, कुसि दातब्बा, अड्ढकुसि दातब्बा, मण्डलं दातब्बं, अड्ढमण्डलं दातब्बं, अनुवातो दातब्बो, परिभण्डं दातब्बं. सचे होति सङ्घस्स सप्पि वा तेलं वा मधु वा फाणितं वा, सकिं पटिसायितुं दातब्बं. सचे पुनपि अत्थो होति, पुनपि दातब्बं.

साटियग्गाहापकादिसम्मुति

३२९. तेन खो पन समयेन सङ्घस्स साटियग्गाहापको न होति…पे… पत्तग्गाहापको न होति…पे… आरामिकपेसको न होति…पे… सामणेरपेसको न होति. सामणेरा अपेसियमाना कम्मं न करोन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘अनुजानामि, भिक्खवे, पञ्चहङ्गेहि समन्नागतं भिक्खुं सामणेरपेसकं सम्मन्नितुं – यो न छन्दागतिं गच्छेय्य, न दोसागतिं गच्छेय्य, न मोहागतिं गच्छेय्य, न भयागतिं गच्छेय्य, पेसितापेसितञ्च जानेय्य. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं भिक्खु याचितब्बो, याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं सामणेरपेसकं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं भिक्खुं सामणेरपेसकं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स भिक्खुनो सामणेरपेसकस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो भिक्खु सामणेरपेसको. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

ततियभाणवारो निट्ठितो.

सेनासनक्खन्धको छट्ठो.

तस्सुद्दानं –

विहारं बुद्धसेट्ठेन, अपञ्ञत्तं तदा अहु;

तहं तहं निक्खमन्ति, वासा ते जिनसावका.

सेट्ठी गहपति दिस्वा, भिक्खूनं इदमब्रवि;

कारापेय्यं वसेय्याथ, पटिपुच्छिंसु नायकं.

विहारं अड्ढयोगञ्च, पासादं हम्मियं गुहं;

पञ्चलेणं अनुञ्ञासि, विहारे सेट्ठि कारयि.

जनो विहारं कारेति, अकवाटं असंवुतं;

कवाटं पिट्ठसङ्घाटं, उदुक्खलञ्च उत्तरि.

आविञ्छनच्छिद्दं रज्जुं, वट्टिञ्च कपिसीसकं;

सूचिघटिताळच्छिद्दं, लोहकट्ठविसाणकं.

यन्तकं सूचिकञ्चेव, छदनं उल्लित्तावलित्तं;

वेदिजालसलाकञ्च, चक्कलि सन्थरेन च.

मिड्ढि बिदलमञ्चञ्च, सोसानिकमसारको;

बुन्दिकुळिरपादञ्च, आहच्चासन्दि उच्चके.

सत्तङ्गो च भद्दपीठं, पीठकेळकपादकं;

आमलाफलका कोच्छा, पलालपीठमेव च.

उच्चाहिपटिपादका, अट्ठङ्गुलि च पादका;

सुत्तं अट्ठपदं चोळं, तूलिकं अड्ढकायिकं.

गिरग्गो भिसियो चापि, दुस्सं सेनासनम्पि च;

ओनद्धं हेट्ठा पतति, उप्पाटेत्वा हरन्ति च.

भत्तिञ्च हत्थभत्तिञ्च, अनुञ्ञासि तथागतो;

तित्थिया विहारे चापि, थुसं सण्हञ्च मत्तिका.

इक्कासं पाणिकं कुण्डं, सासपं सित्थतेलकं;

उस्सन्ने पच्चुद्धरितुं, फरुसं गण्डुमत्तिकं.

इक्कासं पटिभानञ्च, नीचा चयो च आरुहं;

परिपतन्ति आळका, अड्ढकुट्टं तयो पुन.

खुद्दके कुट्टपादो च, ओवस्सति सरं खिलं;

चीवरवंसं रज्जुञ्च, आळिन्दं किटिकेन च.

आलम्बनं तिणचुण्णं, हेट्ठामग्गे नयं करे;

अज्झोकासे ओतप्पति, सालं हेट्ठा च भाजनं.

विहारो कोट्ठको चेव, परिवेणग्गिसालकं;

आरामे च पुन कोट्ठे, हेट्ठञ्ञेव नयं करे.

सुधं अनाथपिण्डि च, सद्धो सीतवनं अगा;

दिट्ठधम्मो निमन्तेसि, सह सङ्घेन नायकं.

आणापेसन्तरामग्गे, आरामं कारयी गणो;

वेसालियं नवकम्मं, पुरतो च परिग्गहि.

को अरहति भत्तग्गे, तित्तिरञ्च अवन्दिया;

परिग्गहितन्तरघरा, तूलो सावत्थि ओसरि.

पतिट्ठापेसि आरामं, भत्तग्गे च कोलाहलं;

गिलाना वरसेय्या च, लेसा सत्तरसा तहिं.

केन नु खो कथं नु खो, विहारग्गेन भाजयि;

परिवेणं अनुभागञ्च, अकामा भागं नो ददे.

निस्सीमं सब्बकालञ्च, गाहा सेनासने तयो;

उपनन्दो च वण्णेसि, ठितका समकासना.

समानासनिका भिन्दिंसु, तिवग्गा च दुवग्गिकं;

असमानासनिका दीघं, साळिन्दं परिभुञ्जितुं.

अय्यिका च अविदूरे, भाजितञ्च कीटागिरे;

आळवी पिण्डककुट्टेहि, द्वारअग्गळवट्टिका.

आलोकसेतकाळञ्च, गेरुछादनबन्धना;

भण्डिखण्डपरिभण्डं, वीस तिंसा च कालिका.

ओसिते अकतं विप्पं, खुद्दे छप्पञ्चवस्सिकं;

अड्ढयोगे च सत्तट्ठ, महल्ले दस द्वादस.

सब्बं विहारं एकस्स, अञ्ञं वासेन्ति सङ्घिकं;

निस्सीमं सब्बकालञ्च, पक्कमि विब्भमन्ति च.

कालञ्च सामणेरञ्च, सिक्खापच्चक्खअन्तिमं;

उम्मत्तखित्तचित्ता च, वेदनापत्तिदस्सना.

अप्पटिकम्मदिट्ठिया, पण्डका थेय्यतित्थिया;

तिरच्छानमातुपितु, अरहन्ता च दूसका.

भेदका लोहितुप्पादा, उभतो चापि ब्यञ्जनका;

मा सङ्घस्स परिहायि, कम्मं अञ्ञस्स दातवे.

विप्पकते च अञ्ञस्स, कते तस्सेव पक्कमे;

विब्भमति कालङ्कतो, सामणेरो च जायति.

पच्चक्खातो च सिक्खाय, अन्तिमज्झापन्नको यदि;

सङ्घोव सामिको होति, उम्मत्तखित्तवेदना.

अदस्सनाप्पटिकम्मे, दिट्ठि तस्सेव होति तं;

पण्डको थेय्यतित्थी च, तिरच्छानमातुपेत्तिकं.

घातको दूसको चापि, भेदलोहितब्यञ्जना;