१६. समारोपनहारसम्पातविभावना
७८. ‘‘तस्मा रक्खितचित्तस्सा’’ति पदेन यं रक्खितचित्तं वुत्तं, तं रक्खितचित्तं तिण्णं सुचरितानं कम्मानं पदट्ठानं. सम्मादिट्ठिया भाविताय अरियो अट्ठङ्गिको मग्गो भावितो भवति एकतो भावितब्बत्ता, पदट्ठानकारणत्ता च. तेन वुत्तं – ‘‘सम्मादिट्ठितो ही’’तिआदि. यस्स अरहतो समाधिविमुत्ति भवति, अयं अरहा अनुपादिसेसो पुग्गलो, अयं समाधिविमुत्ति अनुपादिसेसा निब्बानधातु.
‘‘देसनाहारसम्पातादिको हारसम्पातो येन सोळसप्पभेदभावेन सुत्तप्पदेसत्थे निद्धारेत्वा युज्जितो, सोळसप्पभेदभावो केन अम्हेहि सद्दहितब्बो’’ति वत्तब्बत्ता ‘‘तेनाहा’’तिआदि वुत्तं. तेन सोळसप्पभेदभावेन आयस्मा महाकच्चानो ‘‘सोळस…पे… सुत्त’’न्ति यं वचनं आह, तेन वचनेन सोळसप्पभेदभावो तुम्हेहि सद्दहितब्बो.
‘‘एत्तकोव हारसम्पातो परिपुण्णो’’ति वत्तब्बत्ता ‘‘नियुत्तो हारसम्पातो’’ति वुत्तं. येन येन संवण्णनाविसेसभूतेन देसनाहारसम्पातेन सुत्तप्पदेसत्था निद्धारिता, सो सो संवण्णनाविसेसभूतो देसनाहारसम्पातादिहारसम्पातो नियुत्तो यथारहं निद्धारेत्वा युज्जितब्बोति अत्थो गहेतब्बो, अट्ठकथायञ्च (नेत्ति. अट्ठ. ७३, ७६) तथा निद्धारेत्वा युज्जितोति.
इति देसनाहारसम्पातादिहारसम्पाते सत्तिबलानुरूपा
रचिता विभावना निट्ठिता.
पण्डितेहि पन अट्ठकथाटीकानुसारेन गम्भीरत्थो वित्थारतो विभजित्वा गहेतब्बोति.