४. पदट्ठानहारसम्पातविभावना

६६. येन येन युत्तिहारसम्पातेन सुत्तप्पदेसत्थानं युत्तिभावो आचरियेन विभावितो, अम्हेहि च ञातो, सो युत्तिहारसम्पातो परिपुण्णो, ‘‘कतमो पदट्ठानहारसम्पातो’’ति पुच्छितब्बत्ता ‘‘तत्थ कतमो पदट्ठानो हारसम्पातो’’ति पुच्छति.

पुच्छित्वा यस्मिं सुत्तप्पदेसे वुत्तानि पदट्ठानानि नीहरितानि, तं सुत्तप्पदेसं नीहरितुं ‘‘तस्मा रक्खितचित्तस्स, सम्मासङ्कप्पगोचरोति गाथा’’ति वुत्ता. गाथात्थो वुत्तोव. ‘‘कतमे गाथात्था कतमेसं धम्मानं पदट्ठानानी’’ति पुच्छितब्बत्ता ‘‘तस्मा रक्खितचित्तस्सा’’तिआदि वुत्तं. ‘‘तस्मा रक्खितचित्तस्सा’’ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूता इन्द्रियेसु गुत्तद्वारता तिण्णं सुचरितानं पदट्ठानं नाम सुचरितपारिपूरिया आसन्नकारणत्ता. ‘‘सम्मासङ्कप्पगोचरो’’ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूता नेक्खम्मसङ्कप्पादयो सम्मासङ्कप्पा समथस्स पदट्ठानं नाम कामच्छन्दआदिनीवरणविक्खम्भनस्स आसन्नकारणत्ता. ‘‘सम्मादिट्ठिपुरेक्खारो’’ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूता कम्मस्सकतासम्मादिट्ठि च सप्पच्चयनामरूपदस्सनसम्मादिट्ठि च विपस्सनाय पदट्ठानं नाम अनिच्चानुपस्सनादीनं विसेसकारणत्ता. ‘‘ञत्वान उदयब्बय’’न्ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूता उदयब्बयानुपस्सनापञ्ञा दस्सनभूमिया पदट्ठानं नाम पठममग्गाधिगमस्स आसन्नकारणत्ता. ‘‘थिनमिद्धाभिभू भिक्खू’’ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूतं थिनमिद्धाभिभवनं वीरियस्स पदट्ठानं नाम आसन्नकारणत्ता. ‘‘सब्बा दुग्गतियो जहे’’ति सुत्तप्पदेसस्स अत्थभूता पहातब्बजहनभावनाय अरियमग्गभावनाय पदट्ठानं नाम पहातब्बप्पहानेन अरियमग्गभावनापारिपूरिसम्भवतो.

‘‘एत्तकोव पदट्ठानहारसम्पातो परिपुण्णो’’ति वत्तब्बत्ता ‘‘नियुत्तो पदट्ठानो हारसम्पातो’’ति वुत्तं. येन येन संवण्णनाविसेसभूतेन पदट्ठानहारसम्पातभूतेन सुत्तप्पदेसत्थानि पदट्ठानानि नीहरितानि, सो सो संवण्णनाविसेसभूतो पदट्ठानहारसम्पातो नियुत्तो यथारहं निद्धारेत्वा युज्जितब्बोति अत्थो गहेतब्बोति.

इति पदट्ठानहारसम्पाते सत्तिबलानुरूपा रचिता

विभावना निट्ठिता.

पण्डितेहि पन…पे… गहेतब्बोति.