८. रूपियसिक्खापदवण्णना
५८३-४. अट्ठमे सुवण्णमयकहापणेन कहापणोपि रजते एव सङ्गय्हतीति आह ‘‘सोवण्णमयो वा’’ति. रूपियमयो वाति रजतेन रूपं समुट्ठपेत्वा कतकहापणो. पाकतिको नाम एतरहि पकतिकहापणो.
इच्चेतं सब्बम्पीति सिक्खापदेन, विभङ्गेन च वुत्तं सब्बम्पि निदस्सेति. तस्स चतुब्बिधं निस्सग्गियवत्थूति इमिनाव सम्बन्धो, न पन अनन्तरेन ‘‘रजत’’न्ति पदेन. इदानि तं चतुब्बिधं निस्सग्गियवत्थुं सरूपतो दस्सेन्तो ‘‘रजत’’न्तिआदिमाह. तत्थ किञ्चापि हेट्ठा रजतमासकोव वुत्तो, न केवलं रजतं, तथापि सिक्खापदे ‘‘जातरूपरजत’’न्ति पदेनेव वुत्तन्ति तम्पि दस्सेतुं ‘‘रजत’’न्ति इदं विसुं वुत्तं. पदभाजने पन मातिकापदेनेव सिद्धत्ता तं अवत्वा तेन सह सङ्गय्हमानमेव दस्सेतुं ‘‘रजतं नाम कहापणो’’तिआदि वुत्तन्ति वेदितब्बं. जातरूपमासकोति सुवण्णमयकहापणो. वुत्तप्पभेदोति ‘‘रूपियमयो वा पाकतिको वा’’तिआदिना वुत्तप्पभेदो. पटोव पटको, वत्थं. दुक्कटमेवाति पटिग्गाहकस्सेव पटिग्गहणपच्चया दुक्कटं, परिभोगे पन पञ्चसहधम्मिकेहि पटिग्गहितानं धञ्ञविरहितमुत्तादीनं कारणा उप्पन्नपच्चयं परिभुञ्जन्तानं सब्बेसम्पि दुक्कटमेव. केचि पन ‘‘धञ्ञम्पि पञ्चसहधम्मिकेहि पटिग्गहितं मुत्तादिखेत्तादि विय सब्बेसम्पि परिभुञ्जितुं न वट्टति, केवलं सङ्घिकभूमियं कप्पियवोहारेन च उप्पन्नस्स धञ्ञस्स विचारणमेव सन्धाय ‘तस्सेवेतं अकप्पिय’न्ति वुत्त’’न्ति वदन्ति.
एको सतं वा सहस्सं वातिआदि रूपिये हेट्ठिमकोटिया पवत्तनाकारं दस्सेतुं वुत्तं, न पन ‘‘एवं पटिपज्जितब्बमेवा’’ति दस्सेतुं. ‘‘इध निक्खिपाही’’ति वुत्ते उग्गण्हापनं होतीति आह ‘‘इध निक्खिपाहीति न वत्तब्ब’’न्ति. कप्पियञ्च…पे… होतीति यस्मा असादितत्ता ततो उप्पन्नपच्चया वट्टन्ति, तस्मा कप्पियं निस्साय ठितं. यस्मा पन दुब्बिचारणाय सति ततो उप्पन्नम्पि न कप्पति, तस्मा अकप्पियं निस्साय ठितन्ति वेदितब्बं.
‘‘न तेन किञ्चि कप्पियभण्डं चेतापित’’न्ति इमिना चेतापितं चे, नत्थि परिभोगूपायो उग्गहेत्वा अनिस्सट्ठरूपियेन चेतापितत्ता. ईदिसञ्हि सङ्घमज्झे निस्सज्जनं कत्वाव छड्डेत्वा पाचित्तियं देसेतब्बन्ति दस्सेति. केचि पन ‘‘यस्मा निस्सग्गियवत्थुं पटिग्गहेत्वापि चेतापितं कप्पियभण्डं सङ्घे निस्सट्ठं कप्पियकारकेहि निस्सट्ठरूपियं परिवत्तेत्वा आनीतकप्पियभण्डसदिसं होति, तस्मा विनाव उपायं भाजेत्वा परिभुञ्जितुं वट्टती’’ति वदन्ति, तं पत्तचतुक्कादिकथाय (पारा. अट्ठ. २.५८९) न समेति. तत्थ रूपियेन परिवत्तितपत्तस्स अपरिभोगोव दस्सितो, न निस्सज्जनविधानन्ति. उपनिक्खेपं ठपेत्वाति कप्पियकारकेहि वड्ढिया पयोजनं सन्धाय वुत्तं. अकप्पियन्ति तेन वत्थुना गहितत्ता वुत्तं.
५८५. ‘‘पतितोकासं असमन्नाहरन्तेना’’ति इदं निरपेक्खभावदस्सनपरन्ति वेदितब्बं. असन्तसम्भावनायाति परियायादिना अभूतारोचनं सन्धाय वुत्तं. थेय्यपरिभोगोति पच्चयसामिना भगवता अननुञ्ञातत्ता वुत्तं. इणपरिभोगोति भगवता अनुञ्ञातम्पि कत्तब्बं अकत्वा परिभुञ्जनतो वुत्तं, तेन च पच्चयसन्निस्सितसीलं विपज्जतीति दस्सेति. परिभोगे परिभोगेति कायतो मोचेत्वा मोचेत्वा परिभोगे. पच्छिमयामेसु पच्चवेक्खितब्बन्ति योजना. इणपरिभोगट्ठाने तिट्ठतीति एत्थ ‘‘हिय्यो यं मया चीवरं परिभुत्त’’न्तिआदिनापि अतीतपच्चवेक्खणा वट्टतीति वदन्ति. परिभोगे परिभोगेति उदकपतनट्ठानतो अन्तोपवेसनेसु, निसीदनसयनेसु च. सतिपच्चयता वट्टतीति पच्चवेक्खणसतिया पच्चयत्तं लद्धुं वट्टति. पटिग्गहणे च परिभोगे च पच्चवेक्खणासति अवस्सं लद्धब्बाति दस्सेति. तेनाह ‘‘सतिं कत्वा’’तिआदि. केचि पन ‘‘सतिपच्चयता पच्चये सति भेसज्जपरिभोगस्स कारणे सती’’ति एवम्पि अत्थं वदन्ति, तेसम्पि पच्चये सतीति पच्चयसब्भावसल्लक्खणे सतीति एवमत्थो गहेतब्बो पच्चयसब्भावमत्तेन सीलस्स असुज्झनतो. ‘‘परिभोगे अकरोन्तस्सेव आपत्ती’’ति इमिना पातिमोक्खसंवरसीलस्स भेदो दस्सितो, न पच्चयसन्निस्स्सिसीलस्स, तस्स अतीतपच्चवेक्खणाय विसुज्झनतो. एतस्मिं, पन सेसपच्चयेसु च इणपरिभोगादिवचनेन पच्चयसन्निस्सितसीलस्सेव भेदोति एवमिमेसं नानाकरणं वेदितब्बं.
एवं पच्चयसन्निस्सितसीलस्स विसुद्धिं दस्सेत्वा तेनेव पसङ्गेन सब्बापि विसुद्धियो दस्सेतुं ‘‘चतुब्बिधा हि सुद्धी’’तिआदिमाह. तत्थ सुज्झति देसनादीहि, सोधीयतीति वा सुद्धि, चतुब्बिधसीलं. तेनाह ‘‘देसनाय सुज्झनतो’’तिआदि. एत्थ देसनाग्गहणेन वुट्ठानम्पि छिन्नमूलानं अभिक्खुतापटिञ्ञापि सङ्गहिता. छिन्नमूलानम्पि हि पाराजिकापत्तिवुट्ठानेन हेट्ठा परिरक्खितं भिक्खुसीलं विसुद्धं नाम होति, तेन तेसं मग्गपटिलाभोपि सम्पज्जति.
दातब्बट्ठेन दायं, तं आदियन्तीति दायादा. सत्तन्नं सेक्खानन्ति एत्थ कल्याणपुथुज्जनापि सङ्गहिता तेसं आणण्यपरिभोगस्स दायज्जपरिभोगे सङ्गहितत्ताति वेदितब्बं. धम्मदायादसुत्तन्ति ‘‘धम्मदायादा मे, भिक्खवे, भवथ, मा आमिसदायादा’’तिआदिना (म. नि. १.२९) पवत्तं सुत्तं. तत्थ मा मे आमिसदायादाति एवं मे-सद्दं आनेत्वा अत्थो गहेतब्बो. एवञ्हि तथा वुत्तत्थसाधकं होति.
लज्जिना सद्धिं परिभोगोति धम्मामिसवसेन मिस्सभावो. अलज्जिना सद्धिन्ति एत्थापि एसेव नयो. ‘‘आदितो पट्ठाय हि अलज्जी नाम नत्थी’’ति इमिना दिट्ठदिट्ठेसु आसङ्का नाम न कातब्बा, दिट्ठसुतादिकारणे सति एव कातब्बाति दस्सेति. अत्तनो भारभूता सद्धिविहारिकादयो. सचे न ओरमतीति अगतिगमनेन धम्मामिसपरिभोगतो न ओरमति. ‘‘आपत्ति नाम नत्थी’’ति इदं अलज्जीनं धम्मेन उप्पन्नपच्चयं, धम्मकम्मञ्च सन्धाय वुत्तं. तेसम्पि हि कुलदूसनादिसमुप्पन्नपच्चयं परिभुञ्जन्तानं, वग्गकम्मादिं करोन्तानञ्च आपत्ति एव.
‘‘धम्मियाधम्मियपरिभोगो पच्चयवसेन वेदितब्बो’’ति वुत्तत्ता हेट्ठा लज्जिपरिभोगो पच्चयवसेन च एककम्मादिवसेन च वुत्तो एवाति वेदितब्बं. तेनेव दुट्ठदोससिक्खापदट्ठकथायं चोदकचुदितकभावे ठिता द्वे अलज्जिनो धम्मपरिभोगम्पि सन्धाय ‘‘एकसम्भोगपरिभोगा हुत्वा जीवथा’’ति (पारा. अट्ठ. २.३८५-३८६) वुत्ता तेसं अञ्ञमञ्ञं धम्मामिसपरिभोगे विरोधाभावा. लज्जीनमेव हि अलज्जिना सह तदुभयपरिभोगा न वट्टन्तीति.
धम्मपरिभोगोति ‘‘एककम्मं एकुद्देसो’’तिआदिना (पारा. ५५, ९२, १७२) वुत्तसंवासो चेव निस्सयग्गहणदानादिको सब्बो निरामिसपरिभोगो च वेदितब्बो. ‘‘न सो आपत्तिया कारेतब्बो’’ति वुत्तत्ता लज्जिनो अलज्जिपग्गहे आपत्तीति वेदितब्बं. इतरोपीति लज्जीपि. तस्सापि अत्तानं पग्गण्हन्तस्स अलज्जिनो, इमिना च लज्जिनो वण्णभणनादिलाभं पटिच्च आमिसगरुकताय वा गेहसितपेमेन वा तं अलज्जिं पग्गण्हन्तो लज्जी सासनं अन्तरधापेति नामाति दस्सेति. एवं गहट्ठादीसु उपत्थम्भितो अलज्जी बलं लभित्वा पेसले अभिभवित्वा नचिरस्सेव सासनं उद्धम्मं उब्बिनयं करोतीति.
‘‘धम्मपरिभोगोपि तत्थ वट्टती’’ति इमिना आमिसपरिभोगतो धम्मपरिभोगोव गरुको, तस्मा अतिविय अलज्जिविवेकेन कातब्बोति दस्सेति. ‘‘धम्मानुग्गहेन उग्गण्हितुं वट्टती’’ति वुत्तत्ता अलज्जुस्सन्नताय सासने ओसक्कन्ते, लज्जीसु च अप्पहोन्तेसु अलज्जिम्पि पकतत्तं गणपूरकं गहेत्वा उपसम्पदादिकरणेन चेव केचि अलज्जिनो धम्मामिसपरिभोगेन सङ्गहेत्वा सेसालज्जिगणस्स निग्गहेन च सासनं पग्गण्हितुं वट्टति एव.
केचि पन ‘‘कोटियं ठितो गन्थोति वुत्तत्ता गन्थपरियापुणनमेव धम्मपरिभोगो, न एककम्मादि. तस्मा अलज्जीहिपि सद्धिं उपोसथादिकं कम्मं कातुं वट्टति, आपत्ति नत्थी’’ति वदन्ति, तं न युत्तं, एककम्मादीसु बहूसु धम्मपरिभोगेसु अलज्जिनापि सद्धिं कत्तब्बावत्थायुत्तं धम्मपरिभोगं दस्सेतुं इध निदस्सनवसेन गन्थस्सेव समुद्धटत्ता. न हि एककम्मादिको विधि धम्मपरिभोगो न होतीति सक्का वत्तुं अनामिसत्ता धम्मामिसेसु अपरियापन्नस्स कस्सचि अभावा. तेनेव अट्ठसालिनियं धम्मपटिसन्धारकथायं (ध. स. अट्ठ. १३५१)‘‘कम्मट्ठानं कथेतब्बं, धम्मो वाचेतब्बो…पे… अब्भानवुट्ठानमानत्तपरिवासा दातब्बा, पब्बज्जारहो पब्बाजेतब्बो, उपसम्पदारहो उपसम्पादेतब्बो…पे… अयं धम्मपटिसन्धारो नामा’’ति एवं सङ्घकम्मादिपि धम्मकोट्ठासे दस्सितं. तेसु पन धम्मकोट्ठासेसु यं गणपूरणादिवसेन अलज्जिनो अपेक्खित्वा उपोसथादि वा तेसं सन्तिका धम्मुग्गहणनिस्सयग्गहणादि वा करीयति, तं धम्मो चेव परिभोगो चाति धम्मपरिभोगोति वुच्चति, एतं तथारूपपच्चयं विना कातुं न वट्टति, करोन्तस्स अलज्जिपरिभोगो च होति दुक्कटञ्च. यं पन अलज्जिसतं अनपेक्खित्वा तज्जनीयादिनिग्गहकम्मं वा परिवासादिउपकारकम्मं वा उग्गहपरिपुच्छादानादि वा करीयति, तं धम्मो एव, नो परिभोगो. एतं अनुरूपानं कातुं वट्टति, आमिसदानं विय आपत्ति नत्थि. निस्सयदानम्पि तेरससम्मुतिदानादि च वत्तपटिवत्तसादियनादिपरिभोगस्सापि हेतुत्ता न वट्टति.
यो पन महाअलज्जी उद्धम्मं उब्बिनयं सत्थु सासनं करोति, तस्स सद्धिविहारिकादीनं उपसम्पदादिउपकारकम्मम्पि उग्गहपरिपुच्छादानादि च कातुं न वट्टति, आपत्ति एव होति, निग्गहकम्ममेव कातब्बं. तेनेव अलज्जिपग्गहोपि पटिक्खित्तो. धम्मामिसपरिभोगविवज्जनेनापि हि दुम्मङ्कूनं पुग्गलानं निग्गहो अधिप्पेतो, सो च पेसलानं फासुविहारसद्धम्मट्ठितिविनयानुग्गहादिअत्थाय एतदत्थत्ता सिक्खापदपञ्ञत्तिया. तस्मा यं यं दुम्मङ्कूनं उपत्थम्भाय पेसलानं अफासुविहाराय सद्धम्मपरिहानादिअत्थाय होति, तं सब्बम्पि परिभोगो वा होतु अपरिभोगो वा कातुं न वट्टति, एवं करोन्ता सासनं अन्तरधापेन्ति, आपत्तिञ्च आपज्जन्ति. धम्मामिसपरिभोगेसु चेत्थ अलज्जीहि एककम्मादिधम्मपरिभोगो एव पेसलानं अफासुविहारसद्धम्मपरिहानादिअत्थाय होति, न तथा आमिसपरिभोगो. न हि अलज्जीनं पच्चयपरिभोगमत्तेन पेसलानं अफासुविहारादि होति, यथावुत्तधम्मपरिभोगेन पन होति, तप्परिवज्जनेन च फासुविहारादयो. तथा हि कतसिक्खापदवीतिक्कमा अलज्जिपुग्गला उपोसथादीसु पविट्ठा ‘‘तुम्हे कायद्वारे, वचीद्वारे च वीतिक्कमं करोथा’’तिआदिना भिक्खूहि वत्तब्बा होन्ति, यथा विनयञ्च अतिट्ठन्ता सङ्घतो बहिकरणादिवसेन सुट्ठु निग्गहेतब्बा, तथा अकत्वा तेहि सह संवसन्तापि अलज्जिनोव होन्ति ‘‘एकोपि अलज्जी अलज्जिसतम्पि करोती’’तिआदिवचनतो (पारा. अट्ठ. २.५८५). यदि हि ते एवं न निग्गहिता सियुं, सङ्घे कलहादिं वड्ढेत्वा उपोसथादिसामग्गीकम्मपटिबाहनादिना पेसलानं अफासुं कत्वा कमेन ते देवदत्तवज्जिपुत्तकादयो विय परिसं वड्ढेत्वा अत्तनो विप्पटिपत्तिं धम्मतो विनयतो दीपेन्ता सङ्घभेदादिम्पि कत्वा नचिरस्सेव सासनं अन्तरधापेय्युं, तेसु पन सङ्घतो बहिकरणादिवसेन निग्गहितेसु सब्बोपायं उपद्दवो न होति. वुत्तञ्हि –
‘‘दुस्सीलपुग्गले निस्साय उपोसथो न तिट्ठति, पवारणा न तिट्ठति, सङ्घकम्मानि नप्पवत्तन्ति, सामग्गी न होति…पे… दुस्सीलेसु पन निग्गहितेसु सब्बोपि अयं उपद्दवो न होति, ततो पेसला भिक्खू फासु विहरन्ती’’ति (पारा. अट्ठ. १.३९).
तस्मा एककम्मादिधम्मपरिभोगोव आमिसपरिभोगतोपि अतिविय अलज्जिविवेकेन कातब्बो, आपत्तिकरो च सद्धम्मपरिहानिहेतुत्ताति वेदितब्बं.
अपिच उपोसथो न तिट्ठति, पवारणा न तिट्ठति, सङ्घकम्मानि नप्पवत्तन्तीति एवं अलज्जीहि सद्धिं सङ्घकम्माकरणस्स अट्ठकथायं पकासितत्तापि चेतं सिज्झति, तथा परिवत्तलिङ्गस्स भिक्खुनो भिक्खुनुपस्सयं गच्छन्तस्स पटिपत्तिकथायं ‘‘आराधिका च होन्ति सङ्गाहिका लज्जिनियो, ता कोपेत्वा अञ्ञत्थ न गन्तब्बं. गच्छति चे, गामन्तरनदीपाररत्तिविप्पवासगणओहीयनापत्तीहि न मुच्चति…पे… अलज्जिनियो होन्ति, सङ्गहं पन करोन्ति, तापि परिच्चजित्वा अञ्ञत्थ गन्तुं लब्भती’’ति एवं अलज्जिनीसु दुतियिकागहणादीसु संवासापत्तिपरिहाराय नदीपारगमनादिगरुकापत्तिट्ठानानं अनुञ्ञातत्ता ततोपि अलज्जिसंवासापत्ति एव सद्धम्मपरिहानिहेतुतो गरुकतराति विञ्ञायति. न हि लहुकापत्तिट्ठानं, अनापत्तिट्ठानं वा परिहरितुं गरुकापत्तिट्ठानवीतिक्कमं आचरिया अनुजानन्ति, तथा असंवासपदस्स अट्ठकथायं ‘‘सब्बेहिपि लज्जिपुग्गलेहि समं सिक्खितब्बभावतो समसिक्खाता नाम. एत्थ यस्मा सब्बेपि लज्जिनो एतेसु कम्मादीसु सह वसन्ति, न एकोपि ततो बहिद्धा सन्दिस्सति, तस्मा तानि सब्बानिपि गहेत्वा एसो संवासो नामा’’ति एवं लज्जीहेव एककम्मादिसंवासो वट्टतीति पकासितो.
यदि एवं, कस्मा असंवासिकेसु अलज्जी न गणितोति? नायं विरोधो, ये गणपूरके कत्वा कतं कम्मं कुप्पति, तेसं पाराजिकादिअपकतत्तानञ्ञेव असंवासिकत्ते गहितत्ता. अलज्जिनो पन पकतत्तभूतापि सन्ति, ते चे गणपूरणा हुत्वा कम्मं साधेन्ति, केवलं कत्वा अगतिगमनेन करोन्तानं आपत्तिकरा होन्ति सभागापत्तिआपन्ना विय अञ्ञमञ्ञं. यस्मा अलज्जितञ्च लज्जितञ्च पुथुज्जनानं चित्तक्खणपटिबद्धं, न सब्बकालिकं. सञ्चिच्च हि वीतिक्कमचित्ते उप्पन्ने अलज्जिनो ‘‘न पुन ईदिसं करिस्सामी’’ति चित्तेन लज्जिनो च होन्ति, तेसु च ये पेसलेहि ओवदियमानापि न ओरमन्ति, पुनप्पुनं वीतिक्कमन्ति, ते एव असंवसितब्बा, न इतरे लज्जिधम्मे ओक्कन्तत्ता. तस्मापि अलज्जिनो असंवासिकेसु अगणेत्वा तप्परिवज्जनत्थं सोधेत्वाव उपोसथादिकरणं अनुञ्ञातं. तथा हि ‘‘पारिसुद्धिं आयस्मन्तो आरोचेथ, पातिमोक्खं उद्दिसिस्सामी’’तिआदिना (महाव. १३४) अपरिसुद्धाय परिसाय उपोसथकरणस्स अयुत्तता पकासिता, ‘‘यस्स सिया आपत्ति सो आविकरेय्य…पे… फासु होती’’ति (महाव. १३४) एवं अलज्जिम्पि लज्जिधम्मे पतिट्ठापेत्वा उपोसथकरणप्पकारो च वुत्तो, ‘‘कच्चित्थ परिसुद्धा…पे… परिसुद्धेत्थायस्मन्तो’’ति (पारा. ४४२, ४५८, ६६२; पाचि. ५५१, ५७५, ६५५) च पारिसुद्धिउपोसथे ‘‘परिसुद्धो अहं भन्ते, परिसुद्धोति मं धारेथा’’ति (महाव. १६८) च एवं उपोसथं करोन्तानं परिसुद्धता च पकासिता, वचनमत्तेन अनोरमन्तानञ्च उपोसथपवआरणट्ठपनविधि च वुत्ता, सब्बथा लज्जिधम्मं अनोक्कमन्तेहि संवासस्स अयुत्तताय निस्सयदानग्गहणपटिक्खेपो, तज्जनीयादिनिग्गहकम्मकरणञ्च उक्खेपनीयकम्मकरणेन सानुवत्तकपरिसस्स अलज्जिस्स असंवासिकत्तपापनविधि च वुत्ता. तस्मा यथावुत्तेहि सुत्तनयेहि, अट्ठकथावचनेहि च पकतत्तेहिपि अपकतत्तेहिपि सब्बेहि अलज्जीहि एककम्मादिसंवासो न वट्टति, करोन्तानं आपत्ति एव दुम्मङ्कूनं पुग्गलानं निग्गहत्थायेव सब्बसिक्खापदानं पञ्ञत्तत्ताति निट्ठमेत्थ गन्तब्बं. तेनेव दुतियसङ्गीतियं पकतत्तापि अलज्जिनो वज्जिपुत्तका यसत्थेरादीहि महन्तेन वायामेन सङ्घतो वियोजिता. न हि तेसु पाराजिकादिअसंवासिका अत्थि तेहि दीपितानं दसन्नं वत्थूनं (चूळव. ४५२) लहुकापत्तिविसयत्ता.
तस्स पन सन्तिकेति महारक्खितत्थेरस्स सन्तिके. खरपत्तन्ति खरसङ्खातं सुवण्णपतिरूपकं वत्थु. दायकेहि असतिया दिन्नं रूपियं तेहि पुन सकसञ्ञाय गण्हन्ते अदातुं, निस्सग्गियवत्थुं गण्हाहीति दातुञ्च न वट्टतीति आह ‘‘तव चोळकं पस्साही’’ति. एवं वत्वापि पन नट्ठवत्थुस्मिं विय निस्सज्जितब्बाभावेपि आपत्ति देसेतब्बाव. असतियापि हि तं वत्थुं वत्थादिना सहत्थेन गहेत्वा ‘‘इदं देमी’’ति दिन्नं, तदा परिच्चागसब्भावतो दानमेव होति ‘‘अप्पग्घं दस्सामी’’ति महग्घस्स दाने विय. पटिग्गण्हन्तस्स च असतिया दिय्यमानत्ते ञातेपि अदिन्नादानं न होति दायकेहि दिन्नत्ता, तस्मा रूपियं निस्सग्गियमेव होति. केचि पन ‘‘ईदिसं नाम न होति, तेनेव चेत्थ ‘तव चोळकं पस्सा’ति वुत्त’’न्ति वदन्ति, तं नो नक्खमति, वीमंसितब्बं.
५८६. एकपरिच्छेदानीति सिया किरियत्तं, सिया अकिरियत्तञ्च सन्धाय वुत्तं. जातरूपरजतभावो, अत्तुद्देसिकता, गहणादीसु अञ्ञतरभावोति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि.
रूपियसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.