८. पठमउपक्खटसिक्खापदवण्णना
५२८-५३१. अट्ठमे यो कत्ताति दायकं सन्धाय वुत्तं. पटो एव पटको. ‘‘अप्पग्घं चेतापेती’’ति इदं निस्सग्गियपाचित्तिया अनापत्तिं सन्धाय वुत्तं, विञ्ञत्तिपच्चया पन दुक्कटमेव. ‘‘पुब्बे अप्पवारितो’’ति हि सुत्ते विञ्ञत्तिकारणं वुत्तं. मातिकाट्ठकथायम्पि ‘‘चीवरे भिय्योकम्यता, अञ्ञातकविञ्ञत्ति, ताय च पटिलाभोति इमानेत्थ तीणि अङ्गानी’’ति (कङ्खा. अट्ठ. उपक्खटसिक्खापद) अञ्ञातकविञ्ञत्तिता पकासिता, केचि पन ‘‘दायकेन दातुकामोम्हीति अत्तनो सन्तिके अवुत्तेपि यदग्घनकं सो दातुकामो, तदग्घनकं आहरापेतुं वट्टति एवा’’ति वदन्ति, तं राजसिक्खापदट्ठकथायपि न समेति, दूतेन वा दायकेन वा ‘‘आयस्मन्तं उद्दिस्स चीवरचेतापन्नं आभत’’न्ति आरोचितेपि मुखवेवटियकप्पियकारकादीनं सन्तिका आहरापनस्स तत्थ पटिक्खित्तत्ता. वुत्तञ्हि तत्थ ‘‘इमे द्वे अनिद्दिट्ठकप्पियकारका नाम, एतेसु अञ्ञातकअप्पवारितेसु विय पटिपज्जितब्बं…पे… न किञ्चि वत्तब्बा. देसनामत्तमेव चेतं ‘दूतेन चीवरचेतापन्नं पहिणेय्या’ति सयं आहरित्वापि पिण्डपातादीनं अत्थाय ददन्तेसुपि एसेव नयो’’ति. मुखवेवटियकप्पियकारकादयो हि दायकेन परिच्चत्तेपि वत्थुम्हि ‘‘असुकस्स सन्तिके चीवरपिण्डपातादिं गण्हथा’’ति अनिद्दिट्ठत्ता एव ‘‘न किञ्चि वत्तब्बा’’ति वुत्तं, न पन तस्स वत्थुनो मुखवेवटियादीनं सन्तकत्ता, तस्मा इधापि दायकेन वा दूतेन वा ‘‘यं इच्छथ, तं वदथा’’ति अप्पवारितस्स वदतो दुक्कटमेव. अग्घवड्ढनकन्ति चीवरे अग्घवड्ढनकं निस्साय पवत्तं इदं सिक्खापदं, न पिण्डपातादीसु तेसु अग्घवड्ढनस्स दुक्कटमत्तत्ता, पणीतपिण्डपाते सुद्धिकपाचित्तियत्ता चाति गहेतब्बं. तेनेव ‘‘चीवरे भिय्योकम्यता’’ति अङ्गं वुत्तं.
पठमउपक्खटसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.