१२. सत्तसतिकक्खन्धकवण्णना

दसवत्थुकथावण्णना

४४६. निक्खित्तमणिसुवण्णाति सिक्खापदेनेव पटिक्खित्तमणिसुवण्णा. तत्थ मणिग्गहणेन सब्बं दुक्कटवत्थु, सुवण्णग्गहणेन सब्बं पाचित्तियवत्थु गहितं होति. भिक्खग्गेन भिक्खुगणनायाति वुत्तं होति.

४४७. महिकाति हिमं. पोसाति सत्ता. सरजाति सकिलेसरजा. मगाति मगसदिसा. तस्मिं तस्मिं विसये, भवे वा नेतीति नेत्ति, तण्हायेतं अधिवचनं, ताय सह वत्तन्तीति सनेत्तिका.

४५०-२. अहोगङ्गोति पब्बतस्स नामं. अनुमानेस्सामाति पञ्ञापेस्साम. आसुताति सज्जिता, ‘‘असुत्ता’’ति वा पाठो, अनाविला अपक्का तरुणा.

४५३. उज्जविंसु पटिसोतेन गच्छिंसु.

४५५. अप्पेव नामाति साधु नाम. मूला दायका पेसलका. ‘‘कुल्लकविहारेनाति खुद्दकविहारेना’’ति लिखितं. रूपावतारत्ता कुल्लकविहारो नाम. कथं पनेतं पञ्ञायति, येन सन्निधिकतं यावजीविकं यावकालिकेन तदहुपटिग्गहितेन सम्भिन्नरसं तदहुपटिग्गहितसङ्खयं आगन्त्वा सन्निधिकतामिससङ्ख्यमेव गच्छतीति? वुच्चते – ‘‘यावकालिकेन, भिक्खवे, यावजीविकं तदहुपटिग्गहित’’न्ति वचनतो पुरेपटिग्गहितं यावजीविकं तदहुपटिग्गहितेनामिसेन चे सम्भिन्नं, पुरेपटिग्गहितसङ्ख्यमेव गच्छतीति सिद्धं. अञ्ञथा ‘‘सत्ताहकालिकेन, भिक्खवे, यावजीविकं पटिग्गहितं सत्ताहं कप्पती’’ति (महाव. ३०५) वुत्तट्ठाने विय इधापि ‘‘यावकालिकेन, भिक्खवे, यावजीविकं पटिग्गहितं काले कप्पती’’ति वदेय्य, तञ्चावुत्तं. तस्मा पुरेपटिग्गहितं तं आमिससम्भिन्नं आमिसगतिकमेवाति वेदितब्बं. गण्ठिपदे पन ‘‘सन्निधिकारकं खादनीयं वा भोजनीयं वा’’ति (पाचि. २५३) वुत्तं. ब्यञ्जनमत्तं न गहेतब्बं.

४५७. इधाति इमस्मिं पाठे. ‘‘‘काले कप्पति, विकाले न कप्पती’ति (महाव. ३०५) वुत्तवचनमत्तेन ‘विकाले कप्पती’ति विकालभोजनपाचित्तियं आवहं होतीति अत्थो, ‘न कप्पती’ति सन्निधिभोजनपाचित्तियं आवहं होतीति अत्थो, यदि सम्भिन्नरसं अज्जपटिग्गहितम्पि यावजीविकन्ति अत्थो’’ति लिखितं. सुत्तविभङ्गेति मातिकासङ्खाते सुत्ते च तस्स पदभाजनीयसङ्खाते विभङ्गे चाति अत्थो. इदं आगतमेव. कतरन्ति? ‘‘अतिक्कामयतो छेदनक’’न्ति इदं.

तिविदत्थिपमाणञ्चे, अदसं तं निसीदनं;

निसीदनं कथं होति, सदसं तञ्हि लक्खणं.

तिविदत्थिपमाणं तं, दसा तत्थ विदत्थि चे;

तंनिसीदननामत्ता, तस्मिं छेदनकं सिया.

अनिसीदननामम्हि, कथं छेदनकं भवे;

इति चे नेव वत्तब्बं, निसीदनविदत्थितो.

कप्पते सदसामत्तं, निसीदनमिति कारणं;

कथं युज्जति नो चेतं, निसीदनस्स नामकं.

निसीदनन्ति वुत्तत्ता, पमाणसमतिक्कमा;

तस्सानुमतिहेतुत्ता, तत्थ छेदनकं भवे.

जातरूपकप्पे –

जातरूपं पटिक्खित्तं, पुग्गलस्सेव पाळियं;

न सङ्घस्साति सङ्घस्स, तञ्चे कप्पति सब्बसो.

विकालभोजनञ्चापि, पुग्गलस्सेव वारितं;

न सङ्घस्साति सङ्घस्स, कप्पतीति कथं समं.

सत्तसतिकक्खन्धकवण्णना निट्ठिता.

चूळवग्गवण्णना निट्ठिता.

नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स