५. जिण्णसुत्तवण्णना

१४८. छिन्नभिन्नट्ठाने छिद्दस्स अपुथुलत्ता अग्गळं अदत्वाव सुत्तेन संसिब्बनमत्तेन अग्गळदानेन च छिद्दे पुथुले. निब्बसनानीति चिरनिसेवितवसनकिच्चानि, परिभोगजिण्णानीति अत्थो. तेनाह ‘‘पुब्बे…पे… लद्धनामानी’’ति, सञ्ञापुब्बको विधि अनिच्चोति ‘‘गहपतानी’’ति वुत्तं यथा ‘‘वीरिय’’न्ति.

सेनापतिन्ति सेनापतिभाविनं, सेनापच्चारहन्ति अत्थो. अत्तनो कम्मेनाति अत्तना कातब्बकम्मेन. सोति सत्था. तस्मिन्ति महाकस्सपत्थेरे करोतीति सम्बन्धो. न करोतीति वुत्तमत्थं विवरन्तो ‘‘कस्मा’’तिआदिमाह. यदि सत्था धुतङ्गानि न विस्सज्जापेतुकामो, अथ कस्मा ‘‘जिण्णोसि दानि त्व’’न्तिआदिमवोचाति आह ‘‘यथा पना’’तिआदि.

दिट्ठधम्मसुखविहारन्ति इमस्मिंयेव अत्तभावे फासुविहारं. अमानुसिका सवनरतीति अतिक्कन्तमानुसिकाय अरञ्ञसद्दुप्पत्तिया अरञ्ञेहं वसामीति विवेकवासूपनिस्सयाधीनसद्दसवनपच्चया धम्मरति उप्पज्जति. अपरोति अञ्ञो, दुतियोति अत्थो. तत्थेवाति तस्मिंयेव एकस्स विहरणट्ठाने विहरणसमये च फासु भवति चित्तविवेकसम्भवतो. तेनाह ‘‘एकस्स रमतो वने’’ति.

तथाति यथा आरञ्ञिकस्स रति, तथा पिण्डपातिकस्स लब्भति दिट्ठधम्मसुखविहारो. एस नयो सेसेसु. अपिण्डपातिकाधीनो इतरस्स विसेसजोतकोति तमेवस्स विसेसं दस्सेतुं ‘‘अकालचारी’’तिआदि वुत्तं.

अम्हाकं सलाकं गहेत्वा भत्तत्थाय गेहं अनागच्छन्तस्स सत्ताहं न पातेतब्बन्ति सामिकेहि दिन्नत्ता सत्ताहं सलाकं न लभति, न कतिकवसेन. पिण्डचारिकवत्ते अवत्तनतो ‘‘यस्स चेसा’’तिआदि वुत्तं.

पठमतरं कातब्बं यं, तं वत्तं, इतरं पटिवत्तं. महन्तं वा वत्तं, खुद्दकं पटिवत्तं. केचि ‘‘वत्तपटिपत्ति’’न्ति पठन्ति, वत्तस्स करणन्ति अत्थो. उद्धरण-अतिहरण-वीतिहरणवोस्सज्जन-सन्निक्खेपन-सन्निरुम्भनानं वसेन छ कोट्ठासे. गरुभावेनाति थिरभावेन.

‘‘अमुकस्मिं सेनासने वसन्ता बहुं वस्सवासिकं लभन्ती’’ति तथा न वस्सवासिकं परियेसन्तो चरति वस्सवासिकस्सेव अग्गहणतो. तस्मा सेनासनफासुकंयेव चिन्तेति. तेन बहुपरिक्खारभावेन फासुविहारो नत्थि परिक्खारानं रक्खणपटिजग्गनादिदुक्खबहुलताय. अप्पिच्छादीनन्ति अप्पिच्छसन्तुट्ठादीनंयेव लब्भति दिट्ठधम्मसुखविहारो.

जिण्णसुत्तवण्णना निट्ठिता.