१८२. केणियजटिलवत्थुकथा

३००. काजेहीति एत्थ काजस्स गणनं दस्सेन्तो आह ‘‘पञ्चहि काजसतेही’’ति. एकेन काजेन द्विन्नं कुटानं गहितत्ता वुत्तं ‘‘कुटसहस्स’’न्ति. वोति तुम्हे. सुट्ठु पसन्नोति सम्बन्धो.

तत्थाति ‘‘अट्ठ पानानी’’ति पाठे, अट्ठसु पानेसु वा. ‘‘अम्बेहि कतपान’’न्ति इमिना मज्झेलोपसमासं दस्सेति. तत्थाति आमपक्केसु. करोन्तेन कातब्बन्ति सम्बन्धो. आदिच्चपाकेनाति आदिच्चहेतुना पचनेन. पुरेभत्तमेव कप्पतीति भिक्खुना सयं कतत्ता पुरेभत्तमेव कप्पति. तेन वुत्तं ‘‘अनुपसम्पन्नेही’’तिआदि. कतं अम्बपानन्ति सम्बन्धो. सब्बपानेसूति जम्बुपानादीसु सब्बेसु पानेसु.

तेसूति जम्बुपानादीसु सत्तसु पानेसु. पनसद्दो विसेसत्थजोतको. जम्बुफलेहीति आमेहि वा पक्केहि वा जम्बुफलेहि. अट्ठिकेहीति अट्ठि अस्मिमत्थीति अट्ठिकं फलं. जातिरसेनाति यथाजातेन रसेन. इमिना मधुसक्खरकप्पुरादीहि न योजेतब्बोति दस्सेति. तं पनाति मधुकपानं पन. मुद्दिकाति मुद्दिकफलानि. सालुकेति कन्दे. सत्तन्नं धञ्ञानं फलरसन्ति तण्डुलधोवनोदकं. ‘‘पक्कडाकरस’’न्ति इमिना अपक्कडाकरसं वट्टतीति दीपेति. हीति सच्चं, वित्थारो वा. रसोति पक्करसो. पटिग्गहेत्वा ठपितसब्बिआदीहि पक्कानं यावजीविकानं पत्तानं रसोति योजना. पक्कं यावजीविकपत्तरसन्ति सम्बन्धो. यावकालिकपत्तानम्पीति पिसद्दो पगेव यावजीविकपत्तानन्ति दस्सेति. यं पानन्ति यं मधुकपुप्फरसपानं. सोति मधुकपुप्फरसो. तेनाति मधुकपुप्फेन. यतो कालतो पट्ठाय मज्जं न करोन्ति, ततोति योजना. उच्छुरसो निकसटो पच्छाभत्तं वट्टति सत्ताहकालिकत्ता. इमे चत्तारो रसाति फलपत्तपुप्फउच्छुरससङ्खाता इमे चत्तारो रसा. अग्गिहुत्तमुखाति यञ्ञा अग्गिहुतमुखा, अग्गिहुतसेट्ठाति अत्थो.