५. चित्तागारवग्गो

१. पठमसिक्खापद-अत्थयोजना

९७८. चित्तागारवग्गस्स पठमे रञ्ञो कीळनट्ठानं अगारं राजागारन्ति वचनत्थं दस्सेन्तो आह ‘‘रञ्ञो कीळनघर’’न्ति. चित्तं अगारं चित्तागारं. आरामन्ति नगरतो नातिदूरआरामोति आह ‘‘उपवन’’न्ति. उय्यानन्ति सम्पन्नपुप्फफलताय उद्धं उल्लोकेत्वा मनुस्सा यन्ति गच्छन्ति एत्थाति उय्यानं. पोक्खरणिन्ति पोक्खरं पदुमं नेतीति पोक्खरणी. पञ्चपीति राजागारादीनि पञ्चपि. सब्बत्थाति दस्सनत्थाय गमने च गन्त्वा पस्सने चाति सब्बेसु.

९८१. ‘‘अज्झारामे’’तिआदिना आरामे ठिताय आरामतो बहि कते राजागारादिके पस्सन्तियापि अनापत्तीति दस्सेति. तानीति राजागारादीनीति. पठमं.

२. दुतियसिक्खापदं

९८२. दुतिये अनुत्तानट्ठानं नत्थीति. दुतियं.

३. ततियसिक्खापदं

९८८. ततिये यत्तकन्ति यत्तकं सुत्तन्ति सम्बन्धो. अञ्छितन्ति कड्ढितं. तस्मिन्ति तत्तके सुत्तेति सम्बन्धो. तक्कम्हीति एत्थ तक्कोति एको अयोमयो सुत्तकन्तनस्स उपकरणविसेसो. सो हि तकीयति सुत्तं बन्धीयति एत्थ, एतेनाति वा तक्कोति वुच्चति, तस्मिं. कन्तनतोति कन्तीयते कप्पासादिभावस्स छिन्दीयते कन्तनं, ततो.

९८९. दसिकसुत्तादिन्ति एत्थ दसाति वत्थस्सावयवो. सो हि दिय्यति अवखण्डीयतीति दसाति वुच्चति, तस्सं दसायं पवत्तं दसिकं, तमेव सुत्तं दसिकसुत्तं. आदिसद्देन वक्खमानं दुक्कन्तितसुत्तादिं सङ्गण्हातीति. ततियं.

४. चतुत्थसिक्खापदं

९९२. चतुत्थे आदिं कत्वाति धोवनादीनि आदिं कत्वा. खादनीयादीसूति पूवखादनीयादीसु. रूपगणनायाति पूवादीनं सण्ठानगणनाय.

९९३. यागुपानेत्त यागुसङ्खाते पाने. तेसन्ति मनुस्सानं. वेय्यावच्चकरट्ठाने ठपेत्वाति मातापितरो अत्तनो वेय्यावच्चकरट्ठाने ठपेत्वाति. चतुत्थं.

५. पञ्चमसिक्खापदं

९९६. पञ्चमे विनिच्छिनन्तीति अधिकरणं विनिच्छिनन्ती भिक्खुनीति योजनाति. पञ्चमं.

६. छट्ठसिक्खापदं

९९९. छट्ठे अनुत्तानवचनं नत्थीति.

७. सत्तमसिक्खापदं

१००७. सत्तमे ‘‘पुन परियाये’’ति एत्थ परियायसद्दो वारवेवचनोति आह ‘‘पुन वारे’’ति. महग्घचीवरन्ति महग्घं आवसथचीवरन्ति. सत्तमं.

८. अट्ठमसिक्खापदं

१००८. अट्ठमे अनिस्सज्जित्वाति एत्थ ब्रह्मदेय्येन न अनिस्सज्जनं, अथ खो तावकालिकमेवाति दस्सेन्तो आह ‘‘रक्खनत्थाया’’तिआदि.

१०१२. पटिजग्गिकन्ति रक्खणकं. वचीभेदन्ति ‘‘पटिजग्गाही’’ति वचीभेदं. रट्ठेति विजिते. तञ्हि रठन्ति गामनिगमादयो तिट्ठन्ति एत्थाति रट्ठन्ति वुच्चतीति. अट्ठमं.

९. नवमसिक्खापदं

१०१५. नवमे सिप्पसद्दो पच्चेकं योजेतब्बो ‘‘हत्थिसिप्पञ्च अस्ससिप्पञ्च रथसिप्पञ्च धनुसिप्पञ्च थरुसिप्पञ्चा’’ति. तत्थ थरुसिप्पन्ति असिकीळनसिप्पं. मन्तसद्दोपि पच्चेकं योजेतब्बो ‘‘आथब्बणमन्तो च खीलनमन्तो च वसीकरणमन्तो च सोसापनमन्तो चा’’ति. तत्थ आथब्बणमन्तोति आथब्बणवेदेन विहितो परूपघातकरो मन्तो. खीलनमन्तोति सारदारुखीलं मन्तेन जप्पित्वा पथवियं निखणित्वा धारणमन्तो. वसीकरणमन्तोति मन्तेन जप्पित्वा परस्स उम्मत्तभावमापन्नकरणो मन्तो. सोसापनमन्तोति परस्स मंसलोहितादिसोसापनमन्तो. अगदपयोगोति भुसविसस्स पयोजनं. आदिसद्देन अञ्ञेपि परूपघातकरणे सिप्पे सङ्गण्हाति. यक्खपरित्तन्ति यक्खेहि समन्ततो ताणं. नागमण्डलन्ति सप्पानं पवेसननिवारणत्थं मण्डलबन्धमन्तो. आदिसद्देन विसपटिहननमन्तादयो सङ्गण्हातीति. नवमं.

१०. दसमसिक्खापदं

१०१८. दसमे अनुत्तानवचनं नत्थीति. दसमं.

चित्तागारवग्गो पञ्चमो.