३. नग्गवग्गो

१. पठमसिक्खापद-अत्थयोजना

८८३. नग्गवग्गस्स पठमे ब्रह्मचरियेन चिण्णेनाति चिण्णेन ब्रह्मचरियेन किं नु खो नामाति अत्थो. ‘‘ब्रह्मचरियस्स चरणेना’’ति इमिना चिण्णसद्दस्स चरणं चिण्णन्ति वचनत्थं दस्सेति. ‘‘न अञ्ञं चीवर’’न्ति इमिना एवत्थं दस्सेति, अञ्ञत्थापोहनं वाति. पठमं.

२. दुतियसिक्खापदं

८८७. दुतिये अनुत्तानट्ठानं नत्थीति. दुतियं.

३. ततियसिक्खापदं

८९३. ततिये अनन्तरायिकिनीति एत्थ नत्थि अन्तरायो एतिस्साति अनन्तराया, सा एव अनन्तरायिकिनीति वचनत्थं दस्सेन्तो आह ‘‘अनन्तराया’’ति. ततियं.

४. चतुत्थसिक्खापदं

८९८. चतुत्थे पञ्चाहन्ति समाहारदिगु, णिकपच्चयो स्वत्थो. सङ्घाटिचारोतिएत्थ केनट्ठेन सङ्घाटि नाम, चारसद्दो किमत्थोति आह ‘‘परिभोगवसेन वा’’तिआदि. तत्थ सङ्घटितट्ठेनाति संहरितट्ठेन. इमिना ‘‘केनट्ठेन सङ्घाटि नामा’’ति पुच्छं विसज्जेति. ‘‘परिवत्तन’’न्ति इमिना ‘‘चारसद्दो किमत्थो’’ति चोदनं परिहरति. पञ्चसूति तिचीवरं उदकसाटिका संकच्चिकाति पञ्चसूति. चतुत्थं.

५. पञ्चमसिक्खापदं

९०३. पञ्चमे ‘‘चीवरसङ्कमनीय’’न्तिएत्थ सङ्कमेतब्बं पटिदातब्बन्ति सङ्कमनीयन्ति कमुधातुस्स पटिदानत्थञ्च अनीयसद्दस्स कम्मत्थञ्च, ‘चीवरञ्च तं सङ्कमनीयञ्चे’ति चीवरसङ्कमनीयन्ति विसेसनपरपदभावञ्च दस्सेन्तो आह ‘‘सङ्कमेतब्बं चीवर’’न्ति. तत्थ ‘‘सङ्कमेतब्बं चीवर’’न्ति इमिना कम्मत्थञ्च विसेसनपरपदभावञ्च दस्सेति. ‘‘पटिदातब्बचीवर’’न्ति इमिना कमुधातुया अत्थं दस्सेति अधिप्पायवसेनाति. पञ्चमं.

६. छट्ठसिक्खापदं

९०९. छट्ठे ‘‘अञ्ञं परिक्खार’’न्तिएत्थ परिक्खारस्स सरूपं दस्सेन्तो आह ‘‘यंकिञ्ची’’तिआदि. यंकिञ्चि अञ्ञतरन्ति सम्बन्धो. कित्तकंअग्घनकन्ति किं पमाणेन अग्घेन अरहं चीवरं. दातुकामत्थाति तुम्हे दातुकामा भवथाति अत्थो. कतिपाहेनाति कतिपयानि अहानि कतिपाहं, यकारलोपो. कतिपयसद्दोहि द्वितिवाचको रूळ्हीसद्दो, तेन कतिपाहेन. समग्घन्ति अप्पग्घं. संसद्दो हि अप्पत्थवाचकोति. छट्ठं.

७. सत्तमसिक्खापदं

९११. सत्तमे ‘‘विपक्कमिंसू’’ति एत्थ विविधं ठानं पक्कमिंसूति दस्सेन्तो आह ‘‘तत्थ तत्थ अगमंसू’’ति. अम्हाकम्पि आगमनन्ति सम्बन्धो.

९१५. कतिपाहेन उप्पज्जिस्सतीति कतिपाहेन चीवरं उप्पज्जिस्सति. ततोति तस्मिं चीवरुप्पज्जनकालेति. सत्तमं.

८. अट्ठमसिक्खापदं

९१६. अट्ठमे ये नाटकं नाटेन्ति, ते नटा नामाति योजना. इमिना नटकं नाटेन्तीति नटाति वचनत्थं दस्सेति. ये नच्चन्ति, ते नाटका नामाति योजना. इमिना सयं नटन्तीति नाटकाति वचनत्थं दीपेति. वंसवरत्तादीसूति एत्थ वंसो नाम वेणु. वरत्ता नाम नद्धिका. आदिसद्देन रज्जुआदयो सङ्गण्हाति. ये लङ्घनकम्मं करोन्ति, ते लङ्घका नामाति योजना. मायाकाराति एत्थ माया नाम मयनामकेन असुरेन सुरे चलयितुं कतत्ता मयस्स एसाति माया, तं करोतीति मायाकारो, मयनामको असुरोयेव. अञ्ञे पन रूळ्हीवसेन ‘‘मायाकारा’’ति वुच्चन्ति. सोकेन झायनं डय्हनं सोकज्झायं, सुरानं सोकज्झायं करोतीति सोकज्झायिको, मयनामको असुरोयेव. अञ्ञे पन रूळ्हीवसेन ‘‘सोकज्झायिका’’ति वुच्चन्ति. इति इममत्थं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘सोकज्झायिका नाम मायाकारा’’ति. कुम्भथुणिका नामाति एत्थ विस्सट्ठत्ता थवीयतीति थुणो, सद्दो. कुम्भस्स थुणो कुम्भथुणो. तेन कीळन्तीति कुम्भथुणिका, इति इममत्थं दस्सेति ‘‘घटकेन कीळनका’’ति इमिना. बिम्बिसकन्ति चतुरस्सअम्बणताळनं, तं वादेन्तीति बिम्बिसकवादकाति. अट्ठमं.

९. नवमसिक्खापदं

९२१. नवमे तेसन्ति ये ‘‘न मयं अय्ये सक्कोमा’’ति वदन्ति, तेसं. दस्सतीति अच्छादेस्सतीति. नवमं.

१०. दसमसिक्खापदं

९२७. दसमे यस्साति कथिनस्स. उब्भारमूलकोति उद्धारमूलको. सद्धापरिपालनत्थन्ति कथिनुद्धारं याचन्तस्स सद्धाय परिपालनत्थन्ति. दसमं.

नग्गवग्गो ततियो.