५. पाटिदेसनीयसिक्खापद-अत्थयोजना

खुद्दकानं अनन्तरा पाटिदेसनीया नाम अट्ठ ये धम्मा सङ्खेपेनेव सङ्गहं आरूळ्हा सङ्गीतिकारेहि, तेसं अट्ठन्नं पाटिदेसनीयनामकानं धम्मानं सङ्खेपेनेव एसा वण्णना पवत्ततेति योजना.

१२२८. यानि सब्बितेलादीनीति सम्बन्धो. हीति वित्थारो. एत्थाति अट्ठसु पाटिदेसनीयेसु. पाळिविनिमुत्तकेसूति पाळितो विनिमुत्तकेसु. सब्बेसूति अखिलेसु सब्बितेलादीसूति.

भिक्खुनिविभङ्गे पाटिदेसनीयवण्णनाय योजना समत्ता.

पनाति पक्खन्तरजोतको. ये धम्मा उद्दिट्ठाति सम्बन्धो. तेसन्ति पाटिदेसनीयानं. पुन तेसन्ति सेखियअधिकरणसमथधम्मानं.

तन्ति अत्थविनिच्छयं, विदू वदन्तीति सम्बन्धो. यकारो पदसन्धिकरो. अयं पनेत्थ योजना – तेसं पाटिदेसनीयानं अनन्तरा ये च सेखिया पञ्चसत्तति ये च धम्मा, चसद्दो लुत्तनिद्दिट्ठो, अधिकरणव्हया अधिकरणसमथनामका सत्त ये च धम्मा भगवता उद्दिट्ठा, तेसं सेखियअधिकरणसमथधम्मानं यो अत्थविनिच्छयो विभङ्गे मया वुत्तो, तादिसमेव तं अत्थविनिच्छयं भिक्खुनीनं विभङ्गेपि विदू वदन्ति यस्मा, तस्मा तेसं धम्मानं सेखियअधिकरणसमथधम्मानं या अत्थवण्णना तत्थ महाविभङ्गे विसुं मया न वुत्ता. इमा अत्थवण्णना इधापि भिक्खुनीनं विभङ्गेपि, पिसद्दो लुत्तनिद्दिट्ठो, मया न वुत्तायेवाति. नकारो द्वीसु किरियासु योजेतब्बो.

‘‘सब्बासवपहं मग्गं, पुञ्ञकम्मेन चिमिना;

उप्पादेत्वा ससन्ताने, सत्ता पस्सन्तु निब्बुति’’न्ति.

अयं गाथा एतरहि पोत्थकेसु नत्थि, टीकासु पन अत्थि. तस्मा एवमेत्थ योजना वेदितब्बा – इमिना पुञ्ञकम्मेन च विभङ्गवण्णनाय कतेन इमिना पुञ्ञकम्मेन च अञ्ञेन पुञ्ञकम्मेन च. चसद्दो हि अवुत्तसम्पिण्डनत्थो. सत्ता सब्बे सत्ता सब्बासवपहं सब्बेसं आसवानं विघातकं मग्गं अरहत्तमग्गं ससन्ताने अत्तनो नियकज्झत्ते उप्पादेत्वा जनेत्वा निब्बुतिं खन्धपरिनिब्बानं ञाणालोचनेन पस्सन्तूति.

इति समन्तपासादिकाय विनयसंवण्णनाय

भिक्खुनिविभङ्गवण्णनाय

योजना समत्ता.

जादिलञ्छितनामेन, नेकानं वाचितो मया;

भिक्खुनीनं विभङ्गस्स, समत्तो योजनानयोति.

नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स