७. गणकमोग्गल्लानसुत्तवण्णना
७४. यथा हेट्ठिमसोपानफलकं ओरोहन्तस्स पच्छिमं नाम होति, एवं आरोहन्तस्स पठमं नाम होतीति वुत्तं – ‘‘याव पच्छिमसोपानकळेवराति याव पठमसोपानफलका’’ति. वत्थुं सोधेत्वाति वत्थुविज्जाचरियेन वुत्तविधिना पासादवत्थुनो सोधनविधिं कत्वा. एत्थाति पासादकरणे. सत्तधा भिन्नस्स वालग्गस्स अंसुकोटिवेधको वालवेधि नाम. ठानसम्पादनन्ति वेसाखमण्डलादीनं सम्पादनं. मुट्ठिकरणादीहीति उसुमुट्ठिकरणजियागाहजियाविज्झादीहि. एवं गणापेमाति एकं नाम एकमेव, द्वे दुका चत्तारि, तीणि तिकानि नव, चत्तारि चतुक्कानि सोळसातिआदिना एवं गणनं सिक्खापेम.
७५. केराटिका होन्तीति समयस्स अनुपक्किलिट्ठकरणमायासाठेय्येन समन्नागता होन्ति. तं दमनं जीवितहेतुपि नातिक्कमति, अयमस्स जातिदोसाभावो.
७६. सतिसम्पजञ्ञाहि समङ्गिभावत्थायाति सततविहारिभावसाधनेहि सतिसम्पजञ्ञेहि समन्नागमत्थाय. ननु च खीणासवा सतिवेपुल्लप्पत्ता पञ्ञावेपुल्लप्पत्ता च, कथं तस्स सतिसम्पजञ्ञं पयोगसाधनीयं पवत्तन्ति आह ‘‘द्वे ही’’तिआदि. सततविहारीति सततं समापत्तिविहारिबहुला, तस्मा ते इच्छितिच्छितक्खणे फलसमापत्तिं समापज्जन्ति. वुत्तविपरियायेन नोसततविहारिनो दट्ठब्बा. तेनाह ‘‘तत्था’’तिआदि. अप्पेतुं न सक्कोति अनाचिण्णभावतो.
तं वितक्केन्तोति ‘‘सामणेरस्स सेनासनं नत्थि, अरञ्ञञ्च सीहादीहि सपरिस्सयं, किं नु खो तस्स भविस्सती’’ति तं वितक्केन्तो. एवरूपोति एदिसो यथावुत्तसामणेरसदिसो खीणासवो. इमे धम्मेति इमस्मिं सुत्ते आगते सीलादिधम्मे. आवज्जित्वावाति अत्तनो परिसुद्धसीलतादिआवज्जनहेतु एव समापज्जितुं सक्खिस्सति.
७८. ‘‘येमे, भो गोतमा’’ति वचनस्स सम्बन्धं दस्सेतुं, ‘‘तथागते किरा’’तिआदि वुत्तं. एवन्ति ‘‘येमे, भो गोतमा’’तिआदिआकारेहि वत्तुमारद्धो.
अज्जधम्मेसूति अपुरातनधम्मेसु. तक्कनमत्तानि हि तेहि कप्पेत्वा सयंपटिभानं विरचितानि. पुरातनताय परिपुण्णताय एकन्तनिय्यानिकताय च परमो उत्तमो. तेनाह – ‘‘तेसु…पे… उत्तमोति अत्थो’’ति. सेसं सुविञ्ञेय्यमेव.
गणकमोग्गल्लानसुत्तवण्णनाय लीनत्थप्पकासना समत्ता.