३. दुट्ठुल्लवाचासिक्खापदवण्णना

‘‘कदा ते माता पसीदिस्सती’’ति आयाचनं दुट्ठुल्लवाचाय सिखापत्तलक्खणदस्सनत्थं वुत्तं, न मेथुनुपसंहितेयेव दुट्ठुल्लवाचाति दस्सनत्थं. ‘‘उभतोब्यञ्जनकासी’’ति वचनं पन पुरिसनिमित्तेन असङ्घादिसेसवत्थुना मिस्सवचनं, पुरिसउभतोब्यञ्जनकस्स च इत्थिनिमित्तं पटिच्छन्नं, इतरं पाकटं. यदि तम्पि जनेति, कथं ‘अनिमित्तासी’तिआदीनि पदानि न सङ्घादिसेसं जनेन्ती’’ति एके, तं न युत्तं पुरिसस्सापि निमित्ताधिवचनत्ता. ‘‘मेथुनुपसंहिताहि सङ्घादिसेसो’’ति (पारा. २४८) मातिकायं लक्खणस्स वुत्तत्ता च मेथुनुपसंहिताहि ओभासने पटिविजानन्तिया सङ्घादिसेसो, अप्पटिविजानन्तिया थुल्लच्चयं, इतरेहि ओभासने पटिविजानन्तिया थुल्लच्चयं, अप्पटिविजानन्तिया दुक्कटन्ति एके, विचारेत्वा गहेतब्बं. एत्थाह – ‘‘सिखरणी’’तिआदीहि अक्कोसन्तस्स पटिघचित्तं उप्पज्जति, कस्मा ‘‘तिवेदन’’न्ति अवत्वा ‘‘द्विवेदन’’न्ति वुत्तन्ति? रागवसेन अयं आपत्ति, न पटिघवसेन. तस्मा रागवसेनेव पवत्तो अक्कोसो इध अधिप्पेतो. तस्मा ‘‘द्विवेदन’’न्ति वचनं सुवुत्तमेव.

दुट्ठुल्लवाचासिक्खापदवण्णना निट्ठिता.