२. कायसंसग्गसिक्खापदवण्णना

‘‘ओतिण्णो’’ति इमिनास्स सेवनाधिप्पायता दस्सिता. तेनेव ‘‘कायसंसग्गरागसमङ्गिस्सेतं अधिवचन’’न्ति वुत्तं. ‘‘विपरिणतेन…पे… सद्धि’’न्ति इमिनास्स वायामो दस्सितो. ‘‘सद्धि’’न्ति हि पदं संयोगं दीपेति, सो च संयोगो समागमो. केन चित्तेन? विपरिणतेन चित्तेन, न पत्तप्पटिग्गहणाधिप्पायादिनाति अधिप्पायो. ‘‘कायसंसग्गं समापज्जेय्या’’ति इमिनास्स वायमतो फस्सप्पटिविजानना दस्सिता होति. वायमित्वा फस्सं पटिविजानन्तो हि समापज्जति नाम. एवमस्स तिवङ्गसम्पत्ति दस्सिता होति. अथ वा ओतिण्णो विपरिणतेन चित्तेन यक्खादिना सत्तो विय. उपयोगत्थे वा एतं करणवचनं, ओतिण्णो विपरिणतं चित्तं कूपादिं विय सत्तो. अथ वा ‘‘रागतो उत्तिण्णो भविस्सामी’’ति भिक्खुभावं उपगतोपि यो पन भिक्खु ततो उत्तिण्णाधिप्पायतो विपरिणतेन चित्तेन हेतुभूतेन तमेव रागं ओतिण्णो. मातुगामेन अत्तनो समीपं वा आगतेन, अत्तना उपगतेन वा. एतेन मातुगामस्स सारत्तता वा होतु, विरत्तता वा, सा इध अप्पमाणं.

हत्थग्गाहं वाति एत्थ हत्थेन सब्बोपि उपादिन्नको कायो सङ्गहितो, न भिन्नसन्तानो तप्पटिबद्धो वत्थालङ्कारादि. वेणिग्गहणेन अनुपादिन्नको अभिन्नसन्तानो केसलोमनखग्गदन्तग्गादिको कम्मपच्चयउतुसमुट्ठानो गहितोति वेदितब्बं. तेनेवाह ‘‘अन्तमसो लोमेन लोमं फुसन्तस्सापी’’ति. तेन अञ्ञतरस्स वा…पे… परामसनन्ति एत्थ अनुपादिन्नकानम्पि सेसलोमादीनं अङ्गभावो वेदितब्बो. एवं सन्ते ‘‘फस्सं पटिजानन्तस्स सङ्घादिसेसो’’ति इमिना विरुज्झतीति चे? न, तदत्थजाननतो. फुट्ठभावं पटिविजानन्तोपि फस्सं पटिजानाति नाम, न कायविञ्ञाणुप्पत्तिया एव. अनेकन्तिकञ्हेत्थ कायविञ्ञाणं. तस्मा एव इध फस्सप्पटिविजाननं अङ्गन्त्वेव न वुत्तं. तस्मिञ्हि वुत्ते ठानमेतं विज्जति ‘‘न च मे लोमघट्टनेन कायविञ्ञाणं उप्पन्नं, तस्मिं ‘न फस्सं पटिजानामी’ति अनापन्नसञ्ञी सिया’’ति. ‘‘वेणी नाम कहापणमालादिसम्पयुत्तं, तत्थ ‘वेणिं गण्हिस्सामी’ति कहापणमालादिं एव गण्हाति, न लोमं, नत्थि सङ्घादिसेसो’’ति वदन्ति. वीमंसितब्बं.

कायसंसग्गसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.