९. नवमवग्गवण्णना

ततिये ‘‘सेसं वुत्तनयेन वेदितब्बं, इदं पन अकुसलचित्त’’न्ति पाठो.

चतुत्थे वुत्तनयेनाति ततिये वुत्तनयेन.

एकादसमे ‘‘समुट्ठानादीनि कथिनसदिसानि, इदं पन किरियाकिरिय’’न्ति पाठो.

द्वादसमे ‘‘समुट्ठानादीनि पदसोधम्मसदिसानि, इदं पन किरियाकिरिय’’न्ति पाठो.

तेरसमे ‘‘संकच्चिकं नाम अधक्खकं उब्भनाभि, तस्सा पटिच्छादनत्थाया’’ति (पाचि. १२२६) पाळियं वुत्तत्ता इधापि ‘‘अधक्खकउब्भनाभिसङ्खातस्स सरीरस्स पटिच्छादनत्थ’’न्ति पाठो. अपरिक्खेपे आपत्तिपरिच्छेदं समन्तपासादिकवसेन अग्गहेत्वा इध वुत्तनयेन गहेतब्बन्ति लिखितं.

नवमवग्गवण्णना निट्ठिता.

सुद्धपाचित्तियवण्णना निट्ठिता.

समुट्ठानविनिच्छयवण्णना

समुट्ठानानं विनिच्छये पन गिरग्गसमज्जादीनि ‘‘अचित्तकानि लोकवज्जानी’’ति वुत्तत्ता ‘‘नच्च’’न्ति वा ‘‘गन्ध’’न्ति वा अजानित्वापि दस्सनेन, विलिम्पनेन वा आपज्जनतो वत्थुअजाननचित्तेन अचित्तकानि. ‘‘नच्च’’न्ति वा ‘‘गन्ध’’न्ति वा जानित्वा पस्सन्तिया, विलिम्पन्तिया वा अकुसलत्ता एव लोकवज्जानि. चोरिवुट्ठापनादीनि ‘‘चोरी’’तिआदिना वत्थुं जानित्वा करणेयेव आपज्जनत्ता सचित्तकानि. उपसम्पदादीनं एकन्ताकुसलचित्तेनेव अकत्तब्बत्ता पण्णत्तिवज्जानि. ‘‘इध सचित्तकाचित्तकता पण्णत्तिजाननाजाननताय अग्गहेत्वा वत्थुजाननाजाननताय गहेतब्ब’’न्ति लिखितं. अधिप्पेतत्ता सङ्खेपतो दस्सनाभावा –

अचित्तकत्तं द्विधा मतं, वत्थुपण्णत्तिअञ्ञाणा;

वुत्तं ञाणं द्विधा इध, सकनामेन अञ्ञातं.

परनामञ्च जाननं, वत्थुस्सेकं बलक्कारे;

एकधा समचारिके, तस्मिं तप्पटिबन्धोति.

परनामेन जाननं, द्विधा मुत्तादिके एकं;

एकं लोमादिके मतन्ति, अयं भेदो वेदितब्बो.

सेसमेत्थ उत्तानं, अनुत्तानत्थे वुत्तविनिच्छयत्ता न उद्धटन्ति;

समुट्ठानविनिच्छयवण्णना निट्ठिता.

भिक्खुनीपातिमोक्खवण्णना निट्ठिता.

कङ्खावितरणीपुराणटीका निट्ठिता.

नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स