३. विकालगामप्पवेसनसिक्खापदवण्णना

ततिये सन्तं भिक्खुं अनापुच्छाति इदं चारित्ते वुत्तनयमेव. विकालेति मज्झन्हिकातिक्कमतो पट्ठाय अन्तोअरुणे, एतस्मिं अन्तरे ‘‘विकाले गामप्पवेसनं आपुच्छामी’’ति वा, ‘‘गामं पविसिस्सामी’’ति वा अनापुच्छित्वा असति तथारूपे अच्चायिके करणीये परिक्खित्तस्स गामस्स परिक्खेपं अतिक्कमन्तस्स, अपरिक्खित्तस्स उपचारं ओक्कमन्तस्स पठमपादे दुक्कटं, दुतियपादे पाचित्तियं. सचेपि सम्बहुला केनचि कम्मेन गामं पविसन्ति, सब्बेहि अञ्ञमञ्ञं आपुच्छितब्बं. ‘‘तस्मिं गामे तं कम्मं न सम्पज्जती’’ति अञ्ञं गामं गच्छन्तानं पुन आपुच्छनकिच्चं नत्थि. सचे पन उस्साहं पटिप्पस्सम्भेत्वा विहारं गच्छन्ता अन्तरा अञ्ञं गामं पविसितुकामा होन्ति, आपुच्छितब्बमेव. कुलघरे वा आसनसालायं वा भत्तकिच्चं कत्वा तेलभिक्खाय वा सप्पिभिक्खाय वा चरितुकामेन सचे पस्से भिक्खु अत्थि, आपुच्छितब्बो, असन्ते ‘नत्थी’ति गन्तब्बं. वीथिं ओतरित्वा पन भिक्खुं दिस्वापि आपुच्छनकिच्चं नत्थि. यो पन गाममज्झेन मग्गो होति, सचे तेन गच्छन्तस्स ‘‘तेलादीनं अत्थाय चरिस्सामी’’ति चित्तं उप्पज्जति, पस्से भिक्खुं दिस्वा आपुच्छितब्बं. मग्गा अनोक्कम्म चरन्तस्स पन आपुच्छनकिच्चं नत्थि, ओक्कमन्तस्स वुत्तनयेनेव पाचित्तियं.

सावत्थियं छब्बग्गिये आरब्भ विकाले गामप्पवेसनवत्थुस्मिं पञ्ञत्तं, ‘‘सन्तं भिक्खु’’न्ति च ‘‘अनापुच्छा’’ति च ‘‘अञ्ञत्र तथारूपा अच्चायिका करणीया’’ति च इमा पनेत्थ तिस्सो अनुपञ्ञत्तियो, असाधारणपञ्ञत्ति, अनाणत्तिकं, तिकपाचित्तियं, काले विकालसञ्ञिनो, वेमतिकस्स च दुक्कटं. कालसञ्ञिनो पन, यो च अच्चायिके वा करणीये, सन्तं वा आपुच्छित्वा, असन्तं वा अनापुच्छित्वा पविसति, अन्तरारामभिक्खुनुपस्सयतित्थियसेय्यपटिक्कमनेसु वा अञ्ञतरं गच्छति, तस्स, गामेन मग्गो होति, तेन गच्छतो, आपदासु, उम्मत्तकादीनञ्च अनापत्ति. सन्तं भिक्खुं अनापुच्छता, अनुञ्ञातकारणाभावो, विकाले गामप्पविसनन्ति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि. समुट्ठानादीनि कथिनसदिसानेव, इदं पन किरियाकिरियन्ति.

विकालगामप्पवेसनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.