२. कायसंसग्गसिक्खापदवण्णना

दुतिये ओतिण्णोति यक्खादीहि विय सत्ता अन्तो उप्पज्जन्तेन रागेन वा ओतिण्णो, कूपादीनि विय सत्ता असमपेक्खित्वा रज्जनीये ठाने रज्जन्तो सयं वा रागं ओतिण्णो, कायसंसग्गरागसमङ्गिस्सेतं अधिवचनं. विपरिणतेन चित्तेनाति परिसुद्धभवङ्गसन्ततिसङ्खातं पकतिं विजहित्वा अञ्ञथा पवत्तेन, विरूपं वा परिणतेन यथा परिवत्तमानं विरूपं होति, एवं वुत्तरागवसेन परिवत्तेत्वा ठितेन चित्तेनाति अत्थो. मातुगामेन सद्धिन्ति तदहुजातायपि जीवमानकमनुस्सित्थिया सद्धिं. कायसंसग्गं समापज्जेय्याति हत्थग्गहणादिकआयसम्पयोगं कायमिस्सीभावं समापज्जेय्य. हत्थग्गाहं वातिआदि पनस्स वित्थारेन अत्थदस्सनं. तत्थ हत्थो नाम कप्परतो पट्ठाय याव अग्गनखा. वेणी नाम विनन्धित्वा वा अविनन्धित्वा वा सुद्धकेसेहि वा नीलादिवण्णसुत्तकुसुमकहापणमालासुवण्णचीरकमुत्तावळिआदीसु अञ्ञतरमिस्सेहि वा कतकेसकलापस्सेतं अधिवचनं. वेणिग्गहणेन चेत्थ केसापि गहितायेव सद्धिं लोमेहि. इति वुत्तलक्खणस्स हत्थस्स गहणं हत्थग्गाहो, वेणिया गहणं वेणिग्गाहो. अवसेसस्स सरीरस्स परामसनं अञ्ञतरस्स वा अञ्ञतरस्स वा अङ्गस्स परामसनं नाम. यो तं हत्थग्गाहं वा वेणिग्गाहं वा अञ्ञतरस्स वा अञ्ञतरस्स वा अङ्गस्स परामसनं समापज्जेय्य, तस्स सङ्घादिसेसो नाम आपत्तिनिकायो होतीति.

सावत्थियं उदायित्थेरं आरब्भ कायसंसग्गसमापज्जनवत्थुस्मिं पञ्ञत्तं, असाधारणपञ्ञत्ति, अनाणत्तिकं, इत्थिया इत्थिसञ्ञिनो अन्तमसो लोमेन लोमं फुसन्तस्सापि, इत्थिया वा फुसियमानस्स सेवनाधिप्पायेन वायमित्वा फस्सं पटिजानन्तस्स सङ्घादिसेसो. एकेन पन हत्थेन गहेत्वा दुतियेन हत्थेन दिवसम्पि तत्थ तत्थ फुसन्तस्स एकाव आपत्ति, अग्गहेत्वा फुसन्तो पन सचे सीसतो याव पादा, ताव कायतो हत्थं अमोचेन्तोयेव फुसति, एकाव आपत्ति, पञ्चन्नं अङ्गुलीनं एकतो गहणेपि एकायेव. सचे पन नानित्थीनं पञ्चङ्गुलियो एकतो गण्हाति, पञ्च आपत्तियो. इत्थिया वेमतिकस्स, पण्डकपुरिसतिरच्छानगतसञ्ञिस्स च थुल्लच्चयं, तथा कायेन कायप्पटिबद्धेन, अमनुस्सित्थिपण्डकेहि च सद्धिं कायसंसग्गेपि. मनुस्सित्थिया पन कायप्पटिबद्धेन कायप्पटिबद्धादीसु, पुरिसकायफुसनादीसु च दुक्कटं. इत्थिया फुसियमानस्स सेवनाधिप्पायस्सापि कायेन अवायमित्वा फस्सं पटिजानन्तस्स, मोक्खाधिप्पायेन इत्थिं फुसन्तस्स, असञ्चिच्च, अस्सतिया, अजानन्तस्स, असादियन्तस्स, उम्मत्तकादीनञ्च अनापत्ति. सीलविपत्ति, मनुस्सित्थी, इत्थिसञ्ञिता, कायसंसग्गरागो, तेन रागेन वायामो, हत्थग्गाहादिसमापज्जनन्ति इमानेत्थ पञ्च अङ्गानि. समुट्ठानादीनि पठमपाराजिके वुत्तसदिसानेवाति.

कायसंसग्गसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.