युत्तिहारवण्णना
सब्बेन सब्बं आघातादीनं अकरणं तादिभावाय संवत्ततीति युज्जति इट्ठानिट्ठेसु समप्पवत्तिसब्भावतो. यस्मिं सन्ताने आघातादयो उप्पन्ना, तन्निमित्तको अन्तरायो तस्सेव सम्पत्तिविबन्धाय संवत्ततीति युज्जति. कस्मा? सन्तानन्तरेसु असङ्कमनतो. चित्तं अभिभवित्वा उप्पन्ना आघातादयो सुभासितादिसल्लक्खणेपि असमत्थताय संवत्तन्तीति युज्जति सकोधलोभानं अन्धतमसब्भावतो. पाणातिपातादिदुस्सील्यतो वेरमणि सब्बसत्तानं पामोज्जपासंसभावाय संवत्ततीति युज्जति. सीलसम्पत्तिया हि महतो कित्तिसद्दस्स अब्भुग्गमो होतीति. गम्भीरतादिविसेसयुत्तेन गुणेन तथागतस्स वण्णना एकदेसभूतापि सकलसब्बञ्ञुगुणग्गहणाय संवत्ततीति युज्जति अनञ्ञसाधारणत्ता. तज्जाअयोनिसोमनसिकारपरिक्खतानि अधिगमतक्कनानि सस्सतवादादिअभिनिवेसाय संवत्तन्तीति युज्जति कप्पनाजालस्स असमुग्घाटितत्ता. वेदनादीनवानवबोधेन वेदनाय तण्हा पवड्ढतीति युज्जति अस्सादानुपस्सनासब्भावतो. सति च वेदयितरागे तत्थ अत्तत्तनियगाहो, सस्सतादिगाहो च विपरिफन्दतीति युज्जति कारणस्स सन्निहितत्ता. तण्हापच्चया हि उपादानं सस्सतादिवादे पञ्ञपेन्तानं, तदनुच्छविकं वा वेदनं वेदयन्तानं फस्सो हेतूति युज्जति विसयिन्द्रियविञ्ञाणसङ्गतिया विना तदभावतो. छफस्सायतननिमित्तवट्टस्स अनुपच्छेदोति युज्जति तत्थ अविज्जातण्हानं अप्पहीनत्ता. छन्नं फस्सायतनानं समुदयादिपजानना सब्बदिट्ठिगतिकसञ्ञं अतिच्च तिट्ठतीति युज्जति चतुसच्चपटिवेधभावतो. इमाहेव द्वासट्ठिया दिट्ठीहि सब्बदिट्ठिगतानं अन्तोजालीकतभावोति युज्जति अकिरियवादादीनं इस्सरवादादीनञ्च तदन्तोगधत्ता. तथा चेव संवण्णितं. उच्छिन्नभवनेत्तिको तथागतस्स कायोति युज्जति, यस्मा भगवा अभिनीहारसम्पत्तिया चतूसु सतिपट्ठानेसु पतिट्ठितचित्तो सत्तबोज्झङ्गेयेव यथाभूतं भावेसि. कायस्स भेदा परिनिब्बुतं न दक्खन्तीति युज्जति अनुपादिसेसनिब्बानप्पत्तियं रूपादीसु कस्सचिपि अनवसेसतोति अयं युत्तिहारो.