२. दुकनिद्देसवण्णना

८९१. बन्धतीति कुज्झनाकारं बन्धति घटेति. उपनाहो हि आघातवत्थुना चित्तं बन्धन्तो विय होति, यतो अञ्ञथा पवत्तित्वापि अविदिते उपनाहे आघातवत्थुसन्निस्सितोव होति.

८९२. दन्तेहि छिन्दित्वाति दन्तेहि छिन्दित्वा विय एकदेसं अपनेत्वा एकदेसं गहेत्वाति अधिप्पायो.

८९४. अच्चयं कत्वाति वीतिक्कमं कत्वा. पटिच्छादनेति अत्तना कतस्स अच्चयस्स पटिच्छादने. वोच्छिन्दनं वीतिक्कमकिरियाय अप्पटिजानवसेन उपच्छिन्दनं, वोच्छिन्दनेन छादना वोच्छिन्दनछादना.

असम्माभासने सठ-सद्दो लोके निरुळ्होति आह ‘‘यो न सम्मा भासति, सो सठो’’ति. सठस्स यक्खसूकरसदिसतं दस्सेन्तो ‘‘कुच्छि वा पिठि वा जानितुं न सक्का’’ति आह, इन्दजालसदिसो वा एसो दट्ठब्बो.

यो सब्बथा विपन्नज्झासयोपि समानो कायवचीभेदमत्तेन अत्तानं सम्पन्नं विय दस्सेत्वा लोकं वञ्चेन्तो अञ्ञथा सन्तं अञ्ञथा पवेदेति. तेनाह ‘‘तेनेतं साठेय्यं मायातो बलवतरा वञ्चनाति दट्ठब्ब’’न्ति. सन्तदोसपटिच्छादनमेव हि माया. तेनेवाति बलवतरवञ्चनाभावेनेव. दळ्हकेराटियञ्हि ‘‘परिक्खतता’’ति वुत्तं.

९०८. अभावेपीति पि-सद्देन ‘‘को पन वादो भावे’’ति दस्सेति. यदिपि हि पुथुज्जनानं, एकच्चानञ्च सेक्खानं यथारहं अत्ताभिनिवेसादीहि कतूपकारं रूपरागादिसंयोजनकिच्चं साधेति, एकच्चानं पन विना एव तेहीति कस्सचिपि किलेसस्स अविक्खम्भितत्ता कथञ्चिपि अविमुत्तो कामभवो अज्झत्तग्गहणस्स विसेसपच्चयोति ‘‘अज्झत्त’’न्ति वुच्चति, तदभावतो ‘‘बहिद्धा’’ति लद्धवोहारे रूपारूपभवे केवलम्पि संयोजनकिच्चं साधेन्तं पवत्ततीति, ततो एव रूपारूपावचरसत्तानं बहिद्धासंयोजनभावहेतजातन्ति च ‘‘बहिद्धासंयोजन’’न्ति वुच्चतीति इममत्थमाह ‘‘सक्कायदिट्ठादीनं…पे… योजनं नामा’’ति.

दुकनिद्देसवण्णना निट्ठिता.