३. तिकनिद्देसवण्णना

७६८. परिपाचितेसूति साधितेसु. ‘‘विहितेसू’’ति एत्थ दुद्धादीसु विय भूतकालता नाधिप्पेताति आह ‘‘विसयविसेसनमत्तमेवा’’ति. ‘‘कम्मं, सिप्प’’न्ति पञ्ञा कारणूपचारेन वुत्ताति आह ‘‘पञ्ञा एव वा…पे… वेदितब्बा’’ति.

कुसलं कम्मं सकं एकन्तं हितसुखावहत्ता. तप्पटिपक्खत्ता इतरं अकुसलं कम्मं नोसकं. सच्चपटिवेधानुलोमनं सच्चानुलोमनं वुत्तन्ति आह ‘‘तप्पटिवेधपच्चयभावेना’’ति. मग्गसच्चस्स अनुलोमनतो वा सच्चानुलोमिकता, तथा परमत्थसच्चस्स अनुलोमनतो. तेनाह अट्ठकथायं ‘‘मग्गसच्चस्सा’’तिआदि. पञ्ञा वुत्ता पञ्ञाविसये पञ्ञाकिच्चस्स दस्सितत्ता. ‘‘योगविहितेसू’’तिआदिना वुत्तभूमिनिद्देसो, ‘‘कम्मस्सकतं सच्चानुलोमिक’’न्ति वुत्तसरूपनिद्देसो, ‘‘रूपं अनिच्च’’न्तिआदिना वुत्तप्पकारनिद्देसो च यथावुत्ता…पे… निद्देसा. ‘‘योगविहितेसु कम्मायतनेसु खन्तिं, कम्मस्सकतं खन्तिं, ‘रूपं अनिच्च’न्ति खन्ति’’न्तिआदिना खन्तिआदिपदेहि योजेतब्बा. ओलोकनं पच्चक्खकरणं. धम्मा ओलोकनं खमन्तीति पञ्ञाय तदोलोकनसमत्थतमाह.

७६९. मुञ्चतीति पजहति. आरब्भ-किरियाय अधिट्ठानं समङ्गिभावो, अधिकरणं पट्ठपनन्ति आह ‘‘मुञ्च…पे… वत्तुं युत्त’’न्ति.

७७०. पञ्चसीलदससीलानि कम्मवट्टेकदेसभूतानि सन्धाय तेसं धम्मट्ठितियं समवरोधो वुत्तो. सतिपि सवनेति ‘‘इध, भिक्खवे, अरियसावको पाणातिपाता पटिविरतो’’तिआदिना (अ. नि. ८.३९; कता. ४८०) तथागततो सवने सतिपि. भिक्खुआदीनम्पि तं वुत्तं अधिसीलपञ्ञापनं विय न बुद्धावेणिकन्ति.

अधिपञ्ञानिब्बत्तेसूति ठपेत्वा अधिपञ्ञं तदञ्ञेसु मग्गफलधम्मेसु. तदधिट्ठानेसूति तस्सा अधिपञ्ञाय अधिट्ठानेसु विपस्सनाधम्मेसु.

७७१. अपायुप्पादनं अवड्ढिनिब्बत्तनं. तस्मिंयेव ठानेति तस्मिंयेव खणे.

तिकनिद्देसवण्णना निट्ठिता.