५. सत्तक्खत्तुपरमकथावण्णना
६४१-६४५. सत्तक्खत्तुपरमतानियतोति सत्तक्खत्तुपरमताय नियतो. इमं विभागन्ति इमं विसेसं. त्वं पनस्स नियामं इच्छसीति अविनिपातधम्मताफलप्पत्तीहि अञ्ञस्मिं सत्तक्खत्तुपरमभावे च नियामं इच्छसीति अत्थो.
आनन्तरियाभावन्ति येन सो धम्माभिसमयेन भब्बो नाम होति, तस्स आनन्तरियकम्मस्स अभावन्ति अत्थो, पुग्गलस्स वा आनन्तरियभावस्स अभावन्ति. किं पन सो अन्तराधम्मं अभिसमिस्सतीति? केचि वदन्ति ‘‘सत्तक्खत्तुपरमो सत्तमं भवं नातिक्कमति, ओरतो पन नत्थि पटिसेधो’’ति. अपरे ‘‘यो भगवता ञाणबलेन ब्याकतो, तस्स अन्तरा अभिसमयो नाम नत्थि, तथापि भवनियामस्स कस्सचि अभावा भब्बोति वुच्चति. यथा कुसला अभिञ्ञाचेतना कदाचि विपाकं अददमानापि सति कारणे दातुं भब्बताय विपाकधम्मधम्मा नाम, तथा इन्द्रियानं मुदुताय सत्तक्खत्तुपरमो, न नियामसब्भावा नापि भगवता ब्याकतत्ता, न च इन्द्रियमुदुता अभब्बताकरो धम्मोति न सो अभब्बो नाम. अभब्बताकरधम्माभावतो चेत्थ अभब्बता पटिसेधिता, न पन अन्तरा अभिसमेतुं भब्बता वुत्ता. यदि च सत्तक्खत्तुपरमो अन्तरा अभिसमेय्य, कोलंकोलो सिया’’ति. विसेसं पन अकत्वा भब्बसभावताय भब्बोति वत्तुं युत्तं. न भवनियामकं किञ्चीति एत्थ पस्सित्वाति वचनसेसो, ब्याकरोतीति वा सम्बन्धो.
सत्तक्खत्तुपरमकथावण्णना निट्ठिता.
द्वादसमवग्गवण्णना निट्ठिता.