३-४. पठमखतसुत्तादिवण्णना

३-४. ततिये कलिन्ति अपराधं. विचिनातीति आचिनोति पसवति. तेन च कलिना सुखं न पटिलभतीति तेन अपराधेन सुखं न विन्दति. निन्दियप्पसंसाय हि पसंसियनिन्दाय च समकोव विपाको. पसंसियनिन्दाति च सम्पन्नगुणपरिधंसनवसेन पवत्तिया महासावज्जताय कटुकतरविपाका. निन्दियप्पसंसा पन कथं ताय समविपाकाति चे? तस्मिं अविज्जमानगुणसमारोपनेन अत्तनो परेसञ्च मिच्छापटिपत्तिहेतुभावतो पसंसियेन तस्स सब्भावकरणतो च. लोकेपि हि असूरं सूरेन समं करोन्तो गारय्हो होति, पगेव दुप्पटिपन्नं सुप्पटिपन्नेन समं करोन्तोति. सकेन धनेनाति अत्तनो सापतेय्येन. अप्पमत्तकोव कलीति दिट्ठधम्मिकत्ता सप्पटिकारत्ता च अप्पमत्तको अपराधो. अयं…पे… महन्ततरो कलि कतूपचितत्ता सम्परायिकत्ता अप्पटिकारत्ता च.

निरब्बुदोति गणनाविसेसो एसोति आह ‘‘निरब्बुदगणनाया’’ति, सतसहस्सं निरब्बुदाति अत्थो. निरब्बुदपरिमाणं पन वस्सगणनाय एवं वेदितब्बं. यथेव हि सतं सतसहस्सानं कोटि होति, एवं सतं सतसहस्सानं कोटियो पकोटि नाम होति, सतं सतसहस्सानं पकोटियो कोटिपकोटि, सतं सतसहस्सकोटिपकोटियो नहुतं, सतं सतसहस्सनहुतानि निन्नहुतं, सतं सतसहस्सनिन्नहुतानि एकं अब्बुदं, ततो वीसतिगुणितं निरब्बुदं. यं अरिये गरहन्तो निरयं उपपज्जतीति अरिये गरहन्तो यं निरब्बुदसङ्खातं निरयं उपपज्जति, निरब्बुदोति च पाटियेक्को निरयो नत्थि, अवीचिम्हियेव पन निरब्बुदगणनाय पच्चितब्बट्ठानस्सेतं नामं. चतुत्थं उत्तानमेव.

पठमखतसुत्तादिवण्णना निट्ठिता.