३. सङ्खारसुत्तवण्णना

२३. ततिये विविधेहि आकारेहि आबाधनतो ब्याबाधोव ब्याबज्झं, कायिकं चेतसिकञ्च दुक्खं. सह ब्याबज्झेन वत्ततीति सब्याबज्झं. तेनाह ‘‘सदुक्ख’’न्ति. चेतनारासिन्ति पुब्बचेतनादिरासिं. चेतनं पुनप्पुनं पवत्तेन्तो ‘‘रासिं करोति पिण्डं करोती’’ति च वुत्तो. सदुक्खन्ति निरन्तरदुक्खं. तेनाह ‘‘साबाधं निरस्साद’’न्ति. अत्थीति उजुकं दुक्खवेदना नत्थीति अवत्तब्बत्ता वुत्तं. अनिट्ठसभावत्ता अनिट्ठारम्मणत्ता च दुक्खपक्खिकाव सा दट्ठब्बा. न हि अकुसलविपाका इट्ठा नाम अत्थी, कुसलविपाका पन उपेक्खावेदना तत्थ अप्पावसरा. अट्ठकथायं पन निरयस्स दुक्खबहुलत्ता दुक्खस्स च तत्थ बलवताय सा अब्बोहारिकट्ठाने ठिताति वुत्तं. उपमं कत्वा आहटो विसेसो विय सामञ्ञस्स यथा अयोपिण्डिरोहिनो विय रूपानन्ति. पटिभागउपमाति पटिबिम्बउपमा.

ते अग्गहेत्वाति हेट्ठिमब्रह्मलोके अग्गहेत्वा. वोमिस्सकसुखदुक्खन्ति विमिस्सकसुखदुक्खं पीतिमिस्सकभावतो. कम्मन्ति पापकम्मं. कम्मसीसेन फलं वदति. कामञ्चेत्थ ‘‘अब्याबज्झं लोकं उपपज्जती’’ति आगतं, ‘‘अब्याबज्झा फस्सा फुसन्ती’’ति पन वचनेन लोकुत्तरफस्सापि सङ्गय्हन्तीति ‘‘तीणि सुचरितानि लोकियलोकुत्तरमिस्सकानि कथितानी’’ति वुत्तं.

सङ्खारसुत्तवण्णना निट्ठिता.