१. अञ्ञत्रसुत्तं

११३१. अथ खो भगवा परित्तं नखसिखायं पंसुं आरोपेत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘तं किं मञ्ञथ, भिक्खवे, कतमं नु खो बहुतरं – यो वायं मया परित्तो नखसिखायं पंसु आरोपितो, अयं वा महापथवी’’ति? ‘‘एतदेव, भन्ते, बहुतरं, यदिदं – महापथवी; अप्पमत्तकायं भगवता परित्तो नखसिखायं पंसु आरोपितो. सङ्खम्पि न उपेति, उपनिधम्पि न उपेति, कलभागम्पि न उपेति महापथविं उपनिधाय भगवता परित्तो नखसिखायं पंसु आरोपितो’’ति.

‘‘एवमेव खो, भिक्खवे, अप्पमत्तका ते सत्ता ये मनुस्सेसु पच्चाजायन्ति; अथ खो एतेव बहुतरा सत्ता ये अञ्ञत्र मनुस्सेहि [मनुस्सेसु (पी. क.)] पच्चाजायन्ति. तं किस्स हेतु? अदिट्ठत्ता, भिक्खवे, चतुन्नं अरियसच्चानं. कतमेसं चतुन्नं? दुक्खस्स अरियसच्चस्स…पे… दुक्खनिरोधगामिनिया पटिपदाय अरियसच्चस्स’’.

‘‘तस्मातिह, भिक्खवे, ‘इदं दुक्ख’न्ति योगो करणीयो…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति योगो करणीयो’’ति. पठमं.