१. रहोगतसुत्तं

२५९. अथ खो अञ्ञतरो भिक्खु येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो सो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच – ‘‘इध मय्हं, भन्ते, रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि – ‘तिस्सो वेदना वुत्ता भगवता. सुखा वेदना, दुक्खा वेदना, अदुक्खमसुखा वेदना – इमा तिस्सो वेदना वुत्ता भगवता. वुत्तं खो पनेतं भगवता – ‘यं किञ्चि वेदयितं तं दुक्खस्मि’न्ति. किं नु खो एतं भगवता सन्धाय भासितं – ‘यं किञ्चि वेदयितं तं दुक्खस्मि’’’न्ति?

‘‘साधु साधु, भिक्खु! तिस्सो इमा, भिक्खु, वेदना वुत्ता मया. सुखा वेदना, दुक्खा वेदना, अदुक्खमसुखा वेदना – इमा तिस्सो वेदना वुत्ता मया. वुत्तं खो पनेतं, भिक्खु, मया – ‘यं किञ्चि वेदयितं, तं दुक्खस्मि’न्ति. तं खो पनेतं, भिक्खु, मया सङ्खारानंयेव अनिच्चतं सन्धाय भासितं – ‘यं किञ्चि वेदयितं तं दुक्खस्मि’न्ति. तं खो पनेतं, भिक्खु, मया सङ्खारानंयेव खयधम्मतं…पे… वयधम्मतं…पे… विरागधम्मतं …पे… निरोधधम्मतं…पे… विपरिणामधम्मतं सन्धाय भासितं – ‘यं किञ्चि वेदयितं तं दुक्खस्मि’न्ति. अथ खो पन, भिक्खु, मया अनुपुब्बसङ्खारानं निरोधो अक्खातो. पठमं झानं समापन्नस्स वाचा निरुद्धा होति. दुतियं झानं समापन्नस्स वितक्कविचारा निरुद्धा होन्ति. ततियं झानं समापन्नस्स पीति निरुद्धा होति. चतुत्थं झानं समापन्नस्स अस्सासपस्सासा निरुद्धा होन्ति. आकासानञ्चायतनं समापन्नस्स रूपसञ्ञा निरुद्धा होति. विञ्ञाणञ्चायतनं समापन्नस्स आकासानञ्चायतनसञ्ञा निरुद्धा होति. आकिञ्चञ्ञायतनं समापन्नस्स विञ्ञाणञ्चायतनसञ्ञा निरुद्धा होति. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं समापन्नस्स आकिञ्चञ्ञायतनसञ्ञा निरुद्धा होति. सञ्ञावेदयितनिरोधं समापन्नस्स सञ्ञा च वेदना च निरुद्धा होन्ति. खीणासवस्स भिक्खुनो रागो निरुद्धो होति, दोसो निरुद्धो होति, मोहो निरुद्धो होति. अथ खो, भिक्खु, मया अनुपुब्बसङ्खारानं वूपसमो अक्खातो. पठमं झानं समापन्नस्स वाचा वूपसन्ता होति. दुतियं झानं समापन्नस्स वितक्कविचारा वूपसन्ता होन्ति…पे… सञ्ञावेदयितनिरोधं समापन्नस्स सञ्ञा च वेदना च वूपसन्ता होन्ति. खीणासवस्स भिक्खुनो रागो वूपसन्तो होति, दोसो वूपसन्तो होति, मोहो वूपसन्तो होति. छयिमा, भिक्खु, पस्सद्धियो. पठमं झानं समापन्नस्स वाचा पटिप्पस्सद्धा होति. दुतियं झानं समापन्नस्स वितक्कविचारा पटिप्पस्सद्धा होन्ति. ततियं झानं समापन्नस्स पीति पटिप्पस्सद्धा होति. चतुत्थं झानं समापन्नस्स अस्सासपस्सासा पटिप्पस्सद्धा होन्ति. सञ्ञावेदयितनिरोधं समापन्नस्स सञ्ञा च वेदना च पटिप्पस्सद्धा होन्ति. खीणासवस्स भिक्खुनो रागो पटिप्पस्सद्धो होति, दोसो पटिप्पस्सद्धो होति, मोहो पटिप्पस्सद्धो होती’’ति. पठमं.